Χαμηλότερη των αρχικών εκτιμήσεων είναι μέχρι σήμερα η ανταπόκριση των πολιτών στη ρύθμιση για την εξαγορά καταπατημένων εκτάσεων του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα δεν ξεπερνούν τις 12.000, ενώ το οικονομικό επιτελείο ανέμενε ότι περισσότεροι από 50.000 δικαιούχοι θα προσέφευγαν στη διαδικασία. Με δεδομένο ότι η προθεσμία εκπνέει στις 11 Σεπτεμβρίου 2026, το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για να διαπιστωθεί εάν θα υπάρξει μαζική αύξηση των αιτήσεων ή εάν χιλιάδες ακίνητα θα παραμείνουν εκτός της διαδικασίας εξαγοράς.
Οι μέχρι σήμερα αιτήσεις αφορούν ένα μικρό μέρος των περίπου 90.000 καταπατημένων ακινήτων και εκτάσεων που εκτιμάται ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης. Μάλιστα, μέρος των περίπου 12.000 αιτήσεων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, γεγονός που σημαίνει ότι ο τελικός αριθμός των έγκυρων αιτήσεων αναμένεται να είναι χαμηλότερος.
Το ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη ημέρα της προθεσμίας. Εφόσον οι κάτοχοι καταπατημένων δημοσίων ακινήτων δεν υποβάλουν αίτηση εξαγοράς, θα βρεθούν αντιμέτωποι με την εφαρμογή των προβλεπόμενων διατάξεων, ενώ ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο ενεργοποίησης των διαδικασιών αποβολής από τα ακίνητα.
Στο Δημόσιο όσα ακίνητα δεν εξαγοραστούν
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνουν ότι μετά τη λήξη της προθεσμίας, για τα ακίνητα για τα οποία δεν θα έχει υποβληθεί αίτηση εξαγοράς, θα προχωρήσει η κατοχύρωσή τους υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Το Δημόσιο θα αναγραφεί ως κύριος στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές, εξέλιξη που καθιστά την προθεσμία της 11ης Σεπτεμβρίου ιδιαίτερα κρίσιμη για όσους επιθυμούν να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα που παρέχει η νομοθεσία.
Το τίμημα για την εξαγορά των δημοσίων ακινήτων υπολογίζεται με βάση την αντικειμενική αξία του ακινήτου, ενώ προβλέπονται μειώσεις με βάση συγκεκριμένα κοινωνικά και άλλα κριτήρια. Ειδικότερα, ευνοϊκότερη μεταχείριση προβλέπεται για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία. Ανάλογα με την περίπτωση, η αντικειμενική αξία μπορεί να μειωθεί από 20% έως και 80%, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να αφορούν εξαιρετικές περιπτώσεις.
Η εξόφληση του τιμήματος μπορεί να γίνει:
-εφάπαξ, με έκπτωση 10%,
-ή σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 100 ευρώ.
Για να μπορεί κάποιος να υποβάλει αίτηση εξαγοράς, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις σχετικά με τον χρόνο και τον τρόπο κατοχής του δημοσίου ακινήτου. Βασική προϋπόθεση είναι η αδιάλειπτη κατοχή του ακινήτου από τον ίδιο τον αιτούντα ή τους δικαιοπαρόχους του:
-για τουλάχιστον 30 έτη, όταν υπάρχει τίτλος,
-για τουλάχιστον 40 έτη, όταν δεν υπάρχει τίτλος, υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία ή βοηθητικός χώρος αυτής ή για την άσκηση τουριστικής, βιοτεχνικής, βιομηχανικής, εμπορικής ή αγροτικής δραστηριότητας.
-Παράλληλα, απαιτείται η δήλωση του ακινήτου στο έντυπο Ε9 για τουλάχιστον πέντε έτη πριν από την υποβολή της αίτησης. Η συγκεκριμένη προϋπόθεση αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην τεκμηρίωση ότι ο αιτών αντιμετώπιζε φορολογικά το ακίνητο ως δικό του.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και οι ενδιαφερόμενοι εισέρχονται στην πλατφόρμα με τους κωδικούς TAXIS.
- Ηλεκτρονική υποβολή
Ο αιτών, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, εισέρχεται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα και συνδέεται με τη χρήση των κωδικών TAXIS. Στην αίτηση συμπληρώνονται τα στοιχεία του αιτούντος, όπως ονοματεπώνυμο, Αριθμός Φορολογικού Μητρώου, τηλέφωνο, ταχυδρομική διεύθυνση και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, καθώς και τα στοιχεία του δημοσίου ακινήτου για το οποίο ζητείται η εξαγορά. Εφόσον η αίτηση υποβάλλεται για λογαριασμό νομικού προσώπου, συμπληρώνονται και τα στοιχεία του νόμιμου εκπροσώπου.
- Δημιουργία ψηφιακού φακέλου
Για κάθε αίτηση δημιουργείται ψηφιακός φάκελος, στον οποίο συγκεντρώνονται τα δικαιολογητικά και τα στοιχεία που απαιτούνται για τον έλεγχο της υπόθεσης.Ο φάκελος περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
-τα προσωπικά στοιχεία του αιτούντος ή του νόμιμου εκπροσώπου,
-στοιχεία επικοινωνίας και διεύθυνσης,
-στοιχεία του δημοσίου ακινήτου, όπως ΑΒΚ/ΑΚ/Αριθμός Τ.ΕΘ.Α., ΚΑΕΚ, χωρική αρμοδιότητα, ΟΤΑ και ΚΗΔ,
-χαρακτηριστικά του ακινήτου και πληροφορίες για το αν βρίσκεται εντός σχεδίου ή σε παραμεθόρια περιοχή,
-στοιχεία σχετικά με τυχόν κτίσμα, αυθαίρετη κατασκευή ή νομιμοποίηση,
-πληροφορίες για το αν το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή Natura, Ramsar ή υδροβιότοπο,
-το είδος και την έκταση της προς εξαγορά γης,
-το εμβαδόν τυχόν κτίσματος,
-στοιχεία οικοδομικής άδειας και ημερομηνία ανέγερσης του κτίσματος, όπου υπάρχουν,
-την αντικειμενική αξία και το σχετικό φύλλο υπολογισμού,
-τοπογραφικό διάγραμμα με ενσωματωμένο απόσπασμα ορθοφωτοχάρτη και υπεύθυνη δήλωση μηχανικού,
-υπεύθυνη δήλωση μέσω gov.gr ή με βεβαίωση γνησίου υπογραφής,
-απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος και κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου,
-τα απαιτούμενα στοιχεία για περιοχές όπου εφαρμόζεται ο Κτηματολογικός Κανονισμός Δωδεκανήσου,
-βεβαίωση όρων δόμησης από την αρμόδια υπηρεσία δόμησης,τίτλους και λοιπά αποδεικτικά στοιχεία κατοχής,
-πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου και στοιχεία ΕΝΦΙΑ των τελευταίων πέντε ετών,
-δηλώσεις του ακινήτου στο Ε9 για τουλάχιστον πέντε έτη πριν από την αίτηση,
-στοιχεία που τεκμηριώνουν τυχόν δικαίωμα σε εξαίρεση ή έκπτωση,
-και το ηλεκτρονικό παράβολο (e-paravolo) με τον αντίστοιχο κωδικό.
