Ένα απίθανο περιστατικό καταδεικνύει πως το μέλλον στην ενέργεια δεν είναι απαραίτητα μια μάχη ανάμεσα στην καλλιέργεια της γης και την παραγωγή καυσίμων, αλλά ο συνδυασμός και των δύο.
Ο κλάδος της ενέργειας αλλάζει πλέον με γρήγορους ρυθμούς και η ανάγκη να βρούμε μια ισορροπία με το φυσικό περιβάλλον είναι πιο ζωτικής σημασίας από ποτέ. Ένα φωτοβολταϊκό πάρκο έβαλε 40 πρόβατα να κουρεύουν το γρασίδι γύρω από τα πάνελ και πέτυχε ενεργειακό λαχείο.
Το Westmill Sustainable Energy Trust (WeSET) έχει βάλει σκοπό να αλλάξει τα δεδομένα σε ότι γνωρίζαμε για την ενέργεια, καθώς απέδειξε στην πράξη ότι η μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές δεν χρειάζεται να έρχεται σε σύγκρουση με τη χρήση της γης για παραγωγή τροφίμων.
Συγκεκριμένα, το ηλιακό πάρκο Westmill, στα σύνορα Oxfordshire και Wiltshire στη Νότια Αγγλία, αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα. Η περιοχή αυτή, που παλαιότερα ήταν στρατιωτικό αεροδρόμιο της RAF, φιλοξενεί σήμερα ένα ηλιακό και ένα αιολικό πάρκο που ανήκουν στην ίδια την τοπική κοινότητα, κάτι που ενισχύει το ενδιαφέρον των πολιτών για την επιτυχία της μονάδας.
Ένα πρωτοποριακό μοντέλο ηλιακού πάρκου
Η προστασία του τοπικού οικοσυστήματος είναι για το έργο αυτό εξίσου σημαντική με την παραγωγή καθαρής ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, το πάρκο σχεδιάστηκε από την αρχή με γνώμονα τη διατήρηση της φύσης. Αμέσως μόλις τοποθετήθηκαν τα πάνελ, ο χώρος σπάρθηκε με το χέρι με τοπικά φυτά, αποφεύγοντας το μοντέλο της βιομηχανικής μονοκαλλιέργειας. Με την εφαρμογή εμπειρίας δεκαετιών στη βιολογική γεωργία, η τοποθεσία έγινε σύντομα ένα καταφύγιο για βακτήρια του εδάφους, μύκητες και πλήθος εντόμων, πριν βέβαια τελικά προστεθούν στο σύστημα τα πρόβατα.
Αυτό το εγχείρημα αποδεικνύει ότι τα ηλιακά πάρκα μπορούν να λειτουργήσουν και ως φυσικά καταφύγια. Σε ένα τέτοιο σενάριο, λιγότερο από το 0,5% της γεωργικής γης της Βρετανίας θα χρειαζόταν για φωτοβολταϊκά, προσφέροντας ταυτόχρονα ένα «βιολογικό κέρδος» που η εντατική γεωργία δεν μπορεί να φτάσει. Η διατήρηση όμως ενός τοπίου με βιοποικιλότητα απαιτεί σωστή διαχείριση ώστε να μην κυριαρχήσει ένα μόνο είδος φυτού.
Αντί για τη χρήση ζιζανιοκτόνων ή το κούρεμα με μηχανήματα που ενοχλούν την άγρια ζωή και καταστρέφουν το έδαφος, το WeSET έφερε ένα κοπάδι από ντόπια πρόβατα. Ο ρόλος τους είναι να ελέγχουν τη βλάστηση με φυσικό τρόπο. Τα πρόβατα τρώνε τα πιο επιθετικά αγριόχορτα και αφήνουν τα ευαίσθητα αγριολούλουδα να αναπτυχθούν. Η βόσκηση γίνεται τον χειμώνα, ώστε να μην ενοχλούνται τα πουλιά που φωλιάζουν στο έδαφος και να μην χάνονται τα άνθη που χρειάζονται τα έντομα την άνοιξη και το καλοκαίρι. Παράλληλα, τα ζώα προσφέρουν και φυσική λίπανση.
Κερδισμένοι και τα ζώα και ο άνθρωπος
Η ανάγκη προστασίας της φύσης επηρεάζει πλέον και τη μηχανική. Παρότι πολλοί φοβούνταν ότι ο συνδυασμός ζώων και τεχνολογίας θα ήταν επικίνδυνος, τελικά αποδείχθηκε η αφορμή για καλύτερες υποδομές. Για να μην προκαλέσουν τα πρόβατα ζημιές στα καλώδια ή τα πάνελ, το πάρκο σχεδιάστηκε διαφορετικά. Τα πάνελ έχουν μεγαλύτερη απόσταση από το έδαφος και πιο ενισχυμένες βάσεις.
Αυτό είχε και ένα απρόσμενο όφελος: οι υποδομές έγιναν πιο ανθεκτικές στον καιρό και πιο εύκολες στη συντήρηση από τους τεχνικούς. Ταυτόχρονα, τα πρόβατα ανακάλυψαν ότι τα πάνελ τα προστατεύουν από τη βροχή και τον αέρα, με αποτέλεσμα να βελτιωθεί η υγεία τους και να παίρνουν βάρος πιο εύκολα. Ο σχεδιασμός αυτός αποτελεί πλέον πρότυπο για τα «αγροβολταϊκά». Η μεγάλη καινοτομία του Westmill ήταν ότι οι ενεργειακές μας υποδομές γίνονται πιο δυνατές όταν μαθαίνουν να συνυπάρχουν με τη ζωή γύρω τους.
