Οι επιπτώσεις των ενεργειακών κρίσεων συχνά γίνονται πλήρως κατανοητές μόνο εκ των υστέρων. Κάτι αντίστοιχο φαίνεται να διαμορφώνεται σήμερα στην Ασία, όπου το σοκ στις τιμές και στην προσφορά ενέργειας ενδέχεται να προκαλέσει βαθύτερες αλλαγές ακόμη και από εκείνες της δεκαετίας του 1970, σύμφωνα με το Bloomberg.
Τότε, μετά τις κρίσεις του 1973 και του 1979, οι αναλυτές εκτιμούσαν ότι η κατανάλωση πετρελαίου στην Ευρώπη θα παρέμενε σταθερή.
Ωστόσο, η εκτόξευση των τιμών οδήγησε σε ριζική αναδιάρθρωση: η Γαλλία επένδυσε στην πυρηνική ενέργεια, η Βρετανία στράφηκε στο φυσικό αέριο της Βόρειας Θάλασσας και η Γερμανία ανέπτυξε δίκτυα σύνδεσης με τα κοιτάσματα της Σιβηρίας.
Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980, η κατανάλωση φυσικού αερίου είχε υπερδιπλασιαστεί, ενώ η χρήση πετρελαίου μειώθηκε κατά 20%.
Aνατροπή στην Ασία
Σήμερα, τα πρώτα σημάδια μιας αντίστοιχης ανατροπής εμφανίζονται στην Ασία. Περισσότερο από το 80% του πετρελαίου και φυσικού αερίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνεται προς ασιατικές αγορές, καθιστώντας την περιοχή ιδιαίτερα ευάλωτη.
Χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα εξαρτώνται εδώ και δεκαετίες από εισαγωγές ενέργειας, ενώ πλέον και άλλες οικονομίες ακολουθούν την ίδια πορεία.
Το Βιετνάμ έχει μετατραπεί σε καθαρό εισαγωγέα ενέργειας, η Μαλαισία —παρά τα αποθέματά της— εισάγει πλέον καύσιμα, ενώ η Ινδονησία βασίζεται σε εισαγωγές εδώ και πάνω από 20 χρόνια.
Παράλληλα, χώρες όπως το Μπανγκλαντές, το Πακιστάν και η Ταϊλάνδη αντιμετωπίζουν εξάντληση των εγχώριων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και αυξανόμενη εξάρτηση από ακριβές εισαγωγές LNG.
Δραματικές αυξήσεις στη Νότια Κορέα
Οι αυξήσεις τιμών και οι ελλείψεις καυσίμων έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν την καθημερινότητα. Στη Σεούλ, στη Νότια Κορέα, η τιμή για ένα απλό πιάτο kalguksu ξεπέρασε για πρώτη φορά τις 10.000 γουόν, ενώ στην Ιαπωνία τα ramen πλησιάζουν το ψυχολογικό όριο των 1.000 γιεν. Ακόμη και παραδοσιακά λουτρά αντιμετωπίζουν πίεση λόγω του αυξημένου κόστους θέρμανσης.
Αν και χώρες όπως η Ιαπωνία έχουν τη δυνατότητα να μετριάσουν τις επιπτώσεις μέσω επιδοτήσεων και χρήσης στρατηγικών αποθεμάτων —με την απελευθέρωση 80 εκατομμυρίων βαρελιών— η πίεση παραμένει. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη ήδη υποχωρεί, ενώ μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση.
Επιπτώσεις στις μεταφορές
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι επιπτώσεις στις μεταφορές. Οι τιμές του καυσίμου αεροσκαφών στη Σιγκαπούρη έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά, οδηγώντας αεροπορικές εταιρείες της Νοτιοανατολικής Ασίας σε μείωση πτήσεων κατά 10% έως 15%.
Η Cathay Pacific Airways επέβαλε επιπλέον χρεώσεις έως και 200 δολάρια για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, ενώ άλλες εταιρείες προχωρούν σε ακυρώσεις δρομολογίων.
Στις οδικές μεταφορές, οι επιπτώσεις είναι ακόμη πιο δραματικές. Χώρες όπως το Πακιστάν, οι Φιλιππίνες και η Σρι Λάνκα έχουν υιοθετήσει τετραήμερη εργασία για να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμων. Στη Μανίλα, οδηγοί μικρών λεωφορείων έχουν προχωρήσει σε απεργίες, ενώ ορισμένοι αναφέρουν πτώση εισοδήματος έως και 80%.
Οι αυξήσεις επηρεάζουν και την αγροτική παραγωγή. Στην Ινδία, οι αγρότες δυσκολεύονται να αγοράσουν λιπάσματα, καθώς οι τιμές αυξάνονται λόγω διακοπής εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο. Στο Πακιστάν, οι διακοπές ρεύματος ξεπερνούν τις δύο ώρες ημερησίως, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα μεγάλες πόλεις όπως η Λαχόρη, όπου οι θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Στροφή προς καθαρές μορφές ενέργειας
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, επιταχύνεται η στροφή προς καθαρές μορφές ενέργειας. Στην Ινδία, οι ελλείψεις υγραερίου έχουν οδηγήσει σε αυξημένη ζήτηση για ηλεκτρικές εστίες, ενώ στην Αυστραλία οι πωλήσεις μεταχειρισμένων ηλεκτρικών οχημάτων διπλασιάστηκαν.
Στην Ασία, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Σε χώρες όπως η Σιγκαπούρη και η Ταϊλάνδη, η διείσδυση τους φτάνει το 50%, ενώ σημαντική ανάπτυξη καταγράφεται και στην Κίνα, την Ινδονησία, τη Νότια Κορέα και το Βιετνάμ. Παράλληλα, εταιρείες όπως η VinFast επεκτείνονται δυναμικά στις διεθνείς αγορές.
Η ηλιακή ενέργεια γνωρίζει επίσης ραγδαία ανάπτυξη. Σε χώρες όπως οι Φιλιππίνες, οι εισαγωγές πάνελ από την Κίνα αυξάνουν σημαντικά την εγκατεστημένη ισχύ, ενώ σε άλλες αγορές της Νοτιοανατολικής Ασίας οι επενδύσεις αυξάνονται με ταχύ ρυθμό.
70% της ζήτησης πετρελαίου από Ασία ως το 2035
Παράλληλα, οι προβλέψεις για τη ζήτηση ορυκτών καυσίμων βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην Ασία. Η International Energy Agency εκτιμά ότι περίπου το 70% της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου έως το 2035 θα προέλθει από τη Νοτιοανατολική Ασία και την Ινδία.
Ωστόσο, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και οι διαταραχές στην προσφορά ενέργειας ενδέχεται να αλλάξουν αυτή την πορεία. Η απόφαση των United Arab Emirates να αποχωρήσουν από τον OPEC ενισχύει την αβεβαιότητα και αυξάνει τη μεταβλητότητα των τιμών.
Όπως συνέβη στην Ευρώπη μετά τη δεκαετία του 1970, έτσι και τώρα η Ασία μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια βαθιά ενεργειακή μετάβαση. Αν η κρίση παραταθεί, οι αλλαγές ενδέχεται να είναι ακόμη πιο ριζικές, επιταχύνοντας την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων και την υιοθέτηση εναλλακτικών μορφών ενέργειας.
