Τις τεχνικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση του πρώτου γύρου υπεράκτιων αιολικών πάρκων διασφαλίζει νέα απόφαση του υπουργού ΠΕΝ, Σταύρου Παπασταύρου, και του υφυπουργού, Νίκου Τσάφου, καθώς δεσμεύει τον απαραίτητο ηλεκτρικό «χώρο», κατανέμοντάς τον παράλληλα στις γεωγραφικές ζώνες όπου σχεδιάζεται να εγκατασταθούν τα έργα. Επομένως, χωροθετεί την ανάπτυξή τους, προβλέποντας συγκεκριμένα χερσαία Κέντρα Υψηλής Τάσης και υποσταθμούς του διασυνδεδεμένου συστήματος, μέσω των οποίων θα μπουν αυτά «στην πρίζα».
Η ισχύς που δεσμεύεται με την Υπουργική Απόφαση ανέρχεται σε 2,35 GW, ξεπερνώντας τον στόχο των 1,9 GW, που έχει τεθεί για την πρώτη φάση αξιοποίησης του πλούσιου αιολικού δυναμικού των ελληνικών θαλασσών. Τα επιπλέον 0,45 GW λειτουργούν σαν «μαξιλάρι ασφαλείας», ώστε να μην υπάρχει περίπτωση να κινδυνεύσει ο στόχος των 1,9 GW από αστοχίες ή καθυστερήσεις.
Στις επτά περιοχές που προκρίνονται δεν θα μπορούν άλλες επενδύσεις να «ανταγωνιστούν» τα έργα, καθώς η συγκεκριμένη δυναμικότητα θα είναι «κλειδωμένη» αποκλειστικά γι’ αυτά. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε offshore ζώνη αντιστοιχίζεται με συγκεκριμένη υποδομή σύνδεσης στη στεριά, κάτι που θεωρείται κομβικό για την αποφυγή μελλοντικών συμφορήσεων στο σύστημα.
Οι 6+1 θαλάσσιες ζώνες
Στις περιοχές που προκρίνονται περιλαμβάνεται κατ’ αρχάς η θαλάσσια περιοχή ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, όπου αναπτύσσονται 600 MW πιλοτικών έργων σταθερής έδρασης, από τη ΔΕΗ, την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και τη Motor Oil. Οι υπόλοιπες έξι θαλάσσιες ζώνες είναι ουσιαστικά τα θαλασσοτεμάχια που είχαν προκριθεί για την πρώτη φάση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, έπειτα από την αντικατάσταση των περιοχών ανοικτά της Ελούντας στην Κρήτη, από τη ζώνη στον Πατραϊκό Κόλπο.
Συγκεκριμένα, η μεγαλύτερη συστοιχία αιολικών, ισχύος 500 MW, προορίζονται για εγκατάσταση νότια της Ρόδου. Ακολουθούν η κεντρική Εύβοια (ανοικτά των Αγίων Αποστόλων) με έργα 300 MW και η Κρήτη (ανοικτά της Ζάκρου) με 250 MW. Δύο πάρκα, ισχύος 250 MW το καθένα, προβλέπονται στις Κυκλάδες – στην περιοχή της Γυάρου και της Δονούσας.
Η μικρότερη ισχύς, 200 MW, προορίζεται για τον Πατραϊκό Κόλπο – ανάμεσα στο Αντίρριο και τη λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού.
Το «σκανάρισμα» των περιοχών
Με την Υπουργική Απόφαση, η επιλογή των συγκεκριμένων θαλάσσιων ζωνών συνδυάζεται με την επιλογή συγκεκριμένων σημείων σύνδεσης. Για παράδειγμα, στην Κρήτη η σύνδεση μεταφέρεται τελικά στον υποσταθμό της Δαμάστας για το θαλασσοτεμάχιο «Κρήτη 1», αντί του αρχικά προβλεπόμενου υποσταθμού στον Αθερινόλακκο, καθώς στη Δαμάστα «κουμπώνει» η διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική, ώστε να εξάγεται από το νησί η πλεονάζουσα «πράσινη» παραγωγή.
Η υλοποίηση των πιλοτικών έργων στην Αλεξανδρούπολη προχωράει ανεξάρτητα, λειτουργώντας ως «δοκιμαστικό πεδίο» για το συνολικό μοντέλο ανάπτυξης. Αντίθετα, οι υπόλοιπες έξι ζώνες θα προχωρήσουν σε φάση παραχώρησης μετά την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών, το οποίο προς το παρόν παραμένει σε εκκρεμότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δέσμευση του ηλεκτρικού «χώρου» αποτελεί ένα από τα προκαταρκτικά βήματα που επέλεξε να υλοποιήσει το ΥΠΕΝ όσο το Εθνικό Πρόγραμμα παραμένει «στον πάγο», ώστε να μη χαθεί όλο αυτό το χρονικό διάστημα. Στο προκαταρκτικό στάδιο εντάσσεται και η σύσταση του «οχήματος» ειδικού σκοπού (SPV) από την ΕΔΕΥΕΠ, για τη συγκέντρωση των ανεμολογικών και βυθομετρικών δεδομένων όπου θα βασιστούν οι τεχνικές παράμετροι των έργων.
Αναθέρμανση του ενδιαφέροντος
Το SPV, που αρχικά έχει συσταθεί ως 100% θυγατρική της ΕΔΕΥΕΠ, βρίσκεται σε μεταβατική φάση, καθώς αναμένεται η οριστικοποίηση της μετοχικής του σύνθεσης. Όταν αυτό γίνει, κάτι που αναμένεται το φθινόπωρο, θα ανοίξει ο δρόμος για την προκήρυξη του διαγωνισμών για τη διεξαγωγή των ερευνών. Οι έρευνες θα εστιαστούν σε ζώνες που περιλαμβάνονται σε αυτήν τη «δεξαμενή» των έξι υποψήφιων περιοχών.
Οι κινήσεις αυτές αναμένεται να αναζωπυρώσουν το ενδιαφέρον των επενδυτών, που το τελευταίο διάστημα έχει «κατεβάσει ταχύτητες», όχι μόνο λόγω των ελληνικών καθυστερήσεων, αλλά και εξαιτίας της επιδείνωσης του διεθνούς περιβάλλοντος, που αντανακλάται στην αύξηση του κόστους του χρήματος, που έχει επιβαρύνει σημαντικά το μέσο σταθμισμένο κόστος (LCοE) των υπεράκτιων αιολικών και των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Παράλληλα, έχει ήδη προχωρήσει ο καθορισμός των όρων των διαγωνισμών παραχώρησης, μέσα από Υπουργική Απόφαση που εκδόθηκε πριν από λίγα 24ωρα. Πρώτο και κρίσιμο στοιχείο της Υπουργικής είναι ότι κάθε θαλάσσια περιοχή θα αποτελεί ξεχωριστή διαγωνιστική ενότητα, με διακριτή προσφορά. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν «πακέτα» περιοχών, αλλά στοχευμένος ανταγωνισμός ανά θαλάσσια έκταση, κάτι που θα ενισχύσει τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό.
Δεύτερο σημαντικό στοιχείο είναι το πλαφόν στις παραχωρήσεις ανά επενδυτή. Με τον τρόπο αυτόν επιχειρείται να αποτραπεί η μονοπώληση των πάρκων από λίγους «παίκτες» και να διασφαλιστεί ότι η αγορά θα παραμείνει ανοικτή σε περισσότερους διεθνείς και εγχώριους επενδυτές. Η αντισυγκέντρωση θεωρείται κρίσιμη σε έναν κλάδο με υψηλό κεφαλαιουχικό βάρος και μεγάλα έργα υποδομής.
