Με τις σεισμικές έρευνες στα τέσσερα νέα «οικόπεδα» της Chevron και της Helleniq Energy θα ανοίξει, το αργότερο στις αρχές του 2027, ο νέος κύκλος ερευνητικής δραστηριότητας για υδρογονάνθρακες στις ελληνικές θάλασσες. Παράλληλα, η ΕΔΕΥΕΠ προχωρά τη δική της διαδικασία για την πραγματοποίηση νέων σεισμικών μελετών σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, με στόχο να έχει αναδειχθεί ανάδοχος προς τον Ιανουάριο.
Έτσι, μέσα στους επόμενους μήνες δρομολογούνται δύο παράλληλα προγράμματα πρόσκτησης σεισμικών δεδομένων, που θα καλύψουν μια μεγάλη θαλάσσια ζώνη, δυνητικά από το Ιόνιο και τη Δυτική Ελλάδα, μέχρι την Πελοπόννησο και την Κρήτη. Με το πρώτο πρόγραμμα θα εγκαινιαστεί η ωρίμανση των νέων παραχωρήσεων της κοινοπραξίας, ενώ με το δεύτερο σκοπός του Δημοσίου είναι να προσελκύσει το ενδιαφέρον και άλλων πετρελαϊκών εταιρειών για τον εγχώριο κλάδο του upstream.
Στην περίπτωση της Chevron και της Helleniq Energy, ο σχεδιασμός έχει ήδη περάσει στο επόμενο στάδιο. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο Διευθύνων Σύμβουλος του ελληνικού Ομίλου, Ανδρέας Σιάμισιης, έχουν ήδη επιλεγεί οι πάροχοι για τις νέες σεισμικές έρευνες, οι οποίες προγραμματίζεται να ξεκινήσουν προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027.
Τα τέσσερα μπλοκ
Το πρόγραμμα αφορά τις τέσσερις παραχωρήσεις, Block A2, Νότια Πελοπόννησος, Νότια Κρήτη 1 και τη Νότια Κρήτη 2. Η πρόσκτηση των σεισμικών αποτελεί το αρχικό βήμα της πρώτης ερευνητικής φάσης, ώστε να αναλυθούν οι γεωλογικές δομές για γεωλογικές δομές που θα μπορούσαν να περιέχουν αξιοποιήσιμες ποσότητες υδρογονανθράκων.
Η απόφαση της κοινοπραξίας να προχωρήσει αυτόνομα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ΕΔΕΥΕΠ «τρέχει» την ίδια περίοδο τον διεθνή διαγωνισμό για σεισμικές έρευνες στη Δυτική Ελλάδα. Θεωρητικά, ο ανάδοχος της κρατικής έρευνας θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις και με τη συναίνεση των μισθωτών, να πραγματοποιήσει σεισμικές εργασίες και σε περιοχές που διαθέτουν ενεργές συμβάσεις παραχώρησης.
Ωστόσο, η κοινοπραξία δεν επιλέγει να περιμένει την ολοκλήρωση του διεθνούς διαγωνισμού. Οι χρόνοι ανάδειξης αναδόχου από τη διαδικασία της ΕΔΕΥΕΠ έχουν αστάθμητους παράγοντες, τη στιγμή που τα ερευνητικά προγράμματα έχουν προθεσμία μέχρι την άνοιξη, καθώς από τα τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου, που ξεκινά η περίοδος αυξημένης ευαισθησίας των κητωδών, θα πρέπει να διακοπούν.
Μια καθυστέρηση θα μπορούσε επομένως να μεταφέρει προς τα πίσω την πρόσκτηση των δεδομένων και να περιορίσει το διαθέσιμο χρονικό περιθώριο για την πρώτη φάση των ερευνών. Στην πράξη, αυτί θα σήμαινε πως ο πρώτος χρόνος της αρχικής ερευνητικής φάσης για τις τέσσερις παραχωρήσεις θα μπορούσε να περάσει ακόμη κι εντελώς άπραγος, κάτι που οι εταιρείες δεν επέλεξαν.
Τα δεδομένα που θα συλλεγούν στα τέσσερα μπλοκ θα αξιολογηθούν σε συνδυασμό με εκείνα του Block 10 στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, όπου η Chevron έχει συμφωνήσει να αποκτήσει συμμετοχή 70%. Οι γειτονικές περιοχές μπορούν έτσι να εξεταστούν ως ένα ευρύτερο και ενιαίο ερευνητικό χαρτοφυλάκιο.
Σφιχτό το χρονοδιάγραμμα της ΕΔΕΥΕΠ
Την ίδια στιγμή, ο διεθνής διαγωνισμός της ΕΔΕΥΕΠ βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με την υποβολή των προσφορών να ολοκληρώνεται στις 9 Νοεμβρίου. Στόχος είναι να αναδειχθεί ανάδοχος το συντομότερο δυνατό, ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει η πρόσκτηση των δεδομένων από τις αρχές του 2027.
Για να συμβεί όμως αυτό, το χρονοδιάγραμμα είναι ιδιαίτερα σφιχτό. Μετά την υποβολή των προσφορών, η ΕΔΕΥΕΠ θα χρειαστεί έναν εύλογο χρόνο για την αξιολόγησή τους, ειδικά εφόσον κατατεθούν περισσότερες από μία προσφορές. Στη συνέχεια, η ανάδειξη προτιμητέου αναδόχου θα πρέπει να ακολουθηθεί από τον έλεγχο της σύμβασης από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ώστε να υπογραφεί.
Επομένως ο Ιανουάριος αποτελεί το ευνοϊκότερο σενάριο για την ολοκλήρωση της ανάθεσης. Κάθε καθυστέρηση στα προηγούμενα στάδια θα μεταφέρει αντίστοιχα προς τα πίσω την έναρξη των εργασιών. Με δεδομένη την προθεσμία της άνοιξης για την πρόσκτηση των σεισμικών μετρήσεων, ακόμη και στο αισιόδοξο σενάριο, ο ανάδοχος της ΕΔΕΥΕΠ θα έχει μπροστά του ένα περιορισμένο χρονικό «παράθυρο». Κατά συνέπεια το πιθανότερο σενάριο είναι να καλύψει μόνο μέρος των περιοχών που θα περιληφθούν στο πρόγραμμα ή, εφόσον υπάρξουν καθυστερήσεις, να χρειαστεί να μεταθέσει το σύνολο των εργασιών αρκετούς μήνες αργότερα.
Νέα δεδομένα για τον επόμενο γύρο παραχωρήσεων
Στόχος της ΕΔΕΥΕΠ είναι να δημιουργήσει μια σύγχρονη βάση σεισμικών 2D και 3D μετρήσεων μη αποκλειστικής χρήσης. Πρόκειται για υποδομή δεδομένων που μπορεί να αξιοποιηθεί από διαφορετικούς επενδυτές και να λειτουργήσει ως εργαλείο προσέλκυσης νέων εταιρειών στον ελληνικό upstream.
Αυτή τη στιγμή, τα δημόσια διαθέσιμα δεδομένα προέρχεται από τις σεισμικές έρευνες του 2012-2013. Οι σημερινές τεχνολογίες προσφέρουν υψηλότερη ανάλυση και λεπτομερέστερη απεικόνιση των γεωλογικών δομών, επιτρέποντας στους επενδυτές να σχηματίσουν καλύτερη εικόνα για το δυναμικό μιας περιοχής.
Η αναβάθμιση των δεδομένων μπορεί επομένως να μειώσει το γεωλογικό ρίσκο και το κόστος εισόδου για έναν υποψήφιο επενδυτή. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μικρότερους και μεσαίους διεθνείς «παίκτες», οι οποίοι δεν έχουν την ίδια δυνατότητα να αναλάβουν μεγάλα και υψηλού ρίσκου προγράμματα, όπως η Chevron και η ExxonMobil.
Παράλληλα, η συγκέντρωση νέων σεισμικών δεδομένων σε μια μεγάλη ενιαία θαλάσσια ζώνη δημιουργεί οικονομίες κλίμακας και δίνει στο Δημόσιο τη δυνατότητα να ανακτήσει τη σχετική δαπάνη μέσω της διάθεσης των δεδομένων σε ενδιαφερόμενες εταιρείες.
