Νέα, αισθητά αυστηρότερα φίλτρα για την ανάπτυξη data centers θέτει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιχειρώντας να περιορίσει τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου από επενδυτικά σχέδια που δεν διαθέτουν επαρκή ωριμότητα ή χρηματοδοτική στήριξη. Το πλαίσιο περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου που τέθηκε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου σε δημόσια διαβούλευση και «επιστρατεύει» υψηλές εγγυητικές επιστολές, αυστηρές προθεσμίες, καθώς και υποχρεώσεις κάλυψης σημαντικού μέρους της κατανάλωσης με «πράσινη» ηλεκτρική ενέργεια.
Η κεντρική επιδίωξη είναι οι αιτήσεις σύνδεσης να συνοδεύονται από απτά εχέγγυα υλοποίησης, ώστε να μη δεσμεύεται επ’ αόριστον πολύτιμη δυναμικότητα του δικτύου. Πρόκειται για μία παρέμβαση με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων δημιουργεί νέες, μεγάλες ανάγκες ηλεκτροδότησης, σε περιοχές όπου οι διαθέσιμες υποδομές μεταφοράς και διανομής δεν είναι απεριόριστες.
Πρώτη αλλαγή είναι ο καθορισμός αρμοδιότητας ανάλογα με την ισχύ του έργου: αιτήσεις για data centers έως και 10 MW θα υποβάλλονται στον ΔΕΔΔΗΕ, ενώ για μεγαλύτερες εγκαταστάσεις στον ΑΔΜΗΕ. Ο κανόνας έχει εξαιρέσεις, καθώς αιτήματα από 4 MW μπορούν να διαβιβάζονται στον ΑΔΜΗΕ εάν ο ΔΕΔΔΗΕ αδυνατεί τεχνικά να τα εξυπηρετήσει. Επίσης, ο ΔΕΔΔΗΕ θα μπορεί να συνδέει και μεγαλύτερα έργα εφόσον δεν χρειάζεται ενίσχυση του συστήματος μεταφοράς.
Τα νέα οικονομικά «φίλτρα»
Η πλέον άμεση «κρησάρα» για τους ενδιαφερόμενους είναι η εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ για κάθε MW μέγιστης ισχύος κατανάλωσης, η οποία απαιτείται ήδη με την υποβολή της αίτησης σύνδεσης. Αυτό μεταφράζεται σε εγγυητική 1 εκατ. ευρώ για κέντρο δεδομένων 5 MW ή 10 εκατ. ευρώ για επένδυση 10 MW. Η αρχική διάρκεια της εγγυητικής πρέπει να είναι τουλάχιστον τριετής και θα παραμένει σε ισχύ έως την πλήρη ηλέκτριση της εγκατάστασης.
Πρόσθετο κριτήριο οικονομικής φερεγγυότητας τίθεται ειδικά για τα μεγαλύτερα data centers, δηλαδή τις επενδύσεις που θα συνδεθούν στο σύστημα μεταφοράς. Ο επενδυτής καλείται να τεκμηριώσει ετήσιο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από το 30% του εκτιμώμενου κόστους κατασκευής, για τουλάχιστον ένα από τα τελευταία τρία χρόνια. Με το κόστος να υπολογίζεται συμβατικά σε 10 εκατ. ευρώ ανά MW, ένα έργο 50 MW προϋποθέτει τζίρο άνω των 150 εκατ. ευρώ. Μπορεί πάντως να συνυπολογιστεί ο κύκλος εργασιών των μετόχων και των συνδεδεμένων εταιρειών.
Παράλληλα, ο φάκελος της αίτησης θα πρέπει να περιλαμβάνει πλήρη φάκελο Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, προέγκριση οικοδομικής άδειας, αναλυτικό χρονοδιάγραμμα και τεκμηρίωση νόμιμης χρήσης του γηπέδου. Για μισθωμένες ή παραχωρημένες εκτάσεις απαιτείται διάρκεια χρήσης τουλάχιστον δέκα ετών. Προβλέπεται επίσης απαγόρευση τεχνητής κατάτμησης εγκαταστάσεων που αποτελούν λειτουργική ενότητα, ώστε να μην μπορεί να παρακαμφθεί η αίτηση σύνδεσης στον ΑΔΜΗΕ, με τη «μεταμφίεση» της επένδυσης σε πολλά όμορα μικρά κέντρα δεδομένων.
Τριετής προθεσμία και «πράσινη» τροφοδοσία
Η Οριστική Προσφορά Σύνδεσης θα ισχύει για τρία χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι γίνεται αποδεκτή μέσα σε δύο μήνες από τη χορήγησή της. Αν το έργο δεν ηλεκτριστεί για το σύνολο της δηλωμένης μέγιστης ισχύος μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα, η εγγυητική θα καταπίπτει υπέρ του ΕΛΑΠΕ και η Προσφορά, όπως και τυχόν Σύμβαση Σύνδεσης, θα παύει αυτοδικαίως να ισχύει. Με την υπογραφή Σύμβασης Σύνδεσης, από την άλλη πλευρά, το ποσό της εγγυητικής θα μειώνεται κατά 25%.
Δίνεται δυνατότητα μίας και μοναδικής παράτασης, έως δύο χρόνια, με ιδιαίτερα υψηλό τίμημα – 2.000 ευρώ ανά MW για κάθε μήνα πρόσθετης δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου. Έτσι, για ένα data center 50 MW η παράταση κοστίζει 100.000 ευρώ τον μήνα, πέρα από τη διατήρηση της εγγυητικής. Εφόσον δεν τηρηθούν οι προϋποθέσεις, το έργο χάνει τον δεσμευμένο ηλεκτρικό χώρο, ενώ προβλέπεται και κατάπτωση της εγγυητικής.
Η σύνδεση θα συνδέεται επιπλέον με την «πράσινη» τροφοδοσία. Εντός 12 μηνών από τη χορήγηση της Προσφοράς, και πάντως πριν από τη Σύμβαση Σύνδεσης, πρέπει να κατατεθεί διμερής σύμβαση αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με φυσική παράδοση ή χρηματοοικονομική διευθέτηση, μαζί με τεχνική έκθεση για την ενεργειακή απόδοση και την τεχνολογία ψύξης. Από την έναρξη λειτουργίας της υποδομής, τουλάχιστον το 60% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσής της θα πρέπει να καλύπτεται από ΑΠΕ. Οι λεπτομέρειες ελέγχου και χρονικής αντιστοίχισης παραγωγής και κατανάλωσης θα εξειδικευθούν με υπουργική απόφαση.
Ανάληψη των έργων επέκτασης ή ενίσχυσης του δικτύου
Ιδιαίτερο καθεστώς προβλέπεται για data centers άνω των 200 MW, των οποίων τα αιτήματα θα εξετάζονται κατά απόλυτη προτεραιότητα έναντι των υπόλοιπων αιτήσεων για κέντρα δεδομένων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι επενδυτές θα πρέπει να δεσμεύονται για κάλυψη τουλάχιστον του 80% της μέγιστης ισχύος κατανάλωσης από κατανεμόμενη μονάδα παραγωγής ή και σύστημα αποθήκευσης, με την προβλεπόμενη αποθήκευση να αντιστοιχεί σε τουλάχιστον έξι ώρες. Οι υποδομές αυτές πρέπει να λειτουργήσουν μετά την 1η Ιανουαρίου 2027 και όχι αργότερα από το data center.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο ΑΔΜΗΕ θα εντάσσει σε διακριτό κεφάλαιο του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης τις δυνατότητες υποδοχής κέντρων δεδομένων και τα έργα που απαιτούνται. Ανά δίμηνο θα αξιολογεί επίσης τη δυναμικότητα των υφιστάμενων Κέντρων Υπερυψηλής Τάσης, τα οποία θα κατηγοριοποιούνται σε κορεσμένα, μερικώς κορεσμένα και μη κορεσμένα, με δημοσιοποίηση των στοιχείων από τη ΡΑΑΕΥ.
Οι κάτοχοι των data centers θα επωμίζονται το σύνολο του κόστους των έργων επέκτασης ή ενίσχυσης που απαιτούνται αποκλειστικά για τη σύνδεσή τους. Για κοινές υποδομές, θα καταβάλλουν το μέρος του πραγματικού κόστους που τους αναλογεί. Προβλέπεται ακόμη η δημιουργία μητρώου κέντρων δεδομένων από τη ΡΑΑΕΥ, ώστε να υπάρχει συγκεντρωμένη εικόνα των σχεδιαζόμενων εγκαταστάσεων.
«Στο μικροσκόπιο» και τα υφιστάμενα business plan
Οι νέες απαιτήσεις δεν αφορούν μόνον όσους επενδυτές θα καταθέσουν εφεξής αίτηση. Σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις, για εκκρεμή αιτήματα δίνεται προθεσμία 12 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου ώστε να συμπληρωθεί ο φάκελος με τα νέα δικαιολογητικά, πριν χορηγηθεί Προσφορά Σύνδεσης.
Ακόμη πιο στενά είναι τα χρονικά περιθώρια για επενδύσεις που έχουν ήδη λάβει Οριστική Προσφορά, χωρίς να έχουν υπογράψει Σύμβαση Σύνδεσης, αφού διαθέτουν πέντε μήνες για να υποβάλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, το PPA και την τεχνική έκθεση. Η ίδια πεντάμηνη προθεσμία ισχύει και για έργα με υπογεγραμμένη Σύμβαση Σύνδεσης, τα οποία κινδυνεύουν να τη χάσουν αυτοδικαίως εάν δεν συμμορφωθούν.
Από το νέο πλαίσιο εξαιρούνται τα ήδη ηλεκτρισμένα και σε λειτουργία κέντρα δεδομένων. Για όσα όμως παραμένουν στο στάδιο σχεδιασμού ή κατασκευής, το «μήνυμα» του σχεδίου νόμου είναι πως η εξασφάλιση ηλεκτρικού χώρου θα συνδέεται πλέον με αποδείξεις οικονομικής επάρκειας, δεσμευτικές προθεσμίες και πραγματική πρόοδο της επένδυσης.
