Ούτε πέλετ ούτε καυσόξυλα – Το καύσιμο που μπορεί να γίνει η έκπληξη του φετινού χειμώνα

Η νέα εναλλακτική για τη θέρμανση υπόσχεται χαμηλότερο κόστος, αλλά έχει ένα βασικό μειονέκτημα: την εποχική διαθεσιμότητα

Θέρμανση, μπρικέτο από φλοιό ηλίανθου © Magnific

Το ενδιαφέρον των καταναλωτών για εναλλακτικές λύσεις θέρμανσης αυξάνεται, καθώς η διαθεσιμότητα και οι τιμές των καυσίμων βιομάζας εξακολουθούν να προκαλούν προβληματισμό. Το πέλετ, που τα τελευταία χρόνια κερδίζει ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά θέρμανσης, δεν αποτελεί πάντοτε μια οικονομικά προσιτή ή εύκολα διαθέσιμη επιλογή.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ένα διαφορετικό στερεό καύσιμο αρχίζει να προσελκύει το ενδιαφέρον: το μπρικέτο από φλοιό ηλίανθου. Πρόκειται για ένα προϊόν που παράγεται από υπολείμματα της βιομηχανίας τροφίμων και προβάλλεται ως εναλλακτική λύση απέναντι στο ξύλινο πέλετ, τον άνθρακα και τα καυσόξυλα.

Σύμφωνα με πολωνικά δημοσιεύματα, το συγκεκριμένο καύσιμο συνδυάζει χαμηλότερο κόστος αγοράς με αξιόλογες θερμικές ιδιότητες, αν και η εποχική διαθεσιμότητα της πρώτης ύλης ενδέχεται να επηρεάζει τις τιμές του.

Το πέλετ κερδίζει δημοτικότητα, αλλά οι τιμές προβληματίζουν

Το πέλετ έχει εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικές επιλογές θέρμανσης και στην ελληνική αγορά, ιδιαίτερα σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και της ηπειρωτικής χώρας. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024, τα καυσόξυλα και το πέλετ αντιστοιχούσαν συνολικά στο 28% της ενέργειας που καταναλώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά για τη θέρμανση των κατοικιών τους.

Η αυξημένη χρήση στερεών βιοκαυσίμων δημιουργεί προοπτικές και για εναλλακτικές λύσεις, όπως το μπρικέτο από φλοιό ηλίανθου, υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορεί να προσφέρει ανταγωνιστικό κόστος, σταθερή διαθεσιμότητα και συμβατότητα με τα συστήματα θέρμανσης που χρησιμοποιούνται στη χώρα.

Στην Πολωνία, το πέλετ έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δυναμική, με αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες να χρησιμοποιούν πλέον το συγκεκριμένο καύσιμο, σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026. Η εξάπλωσή του συνδέθηκε και με κρατικά προγράμματα επιδότησης για την αγορά λεβήτων, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Ωστόσο, η αυξημένη χρήση βιομάζας έχει προκαλέσει και προβληματισμό. Έρευνες που επικαλείται το πολωνικό δημοσίευμα δείχνουν ότι τα καύσιμα βιομάζας αποτελούν πλέον σημαντική πηγή εκπομπών από μικρές συσκευές θέρμανσης, ξεπερνώντας ακόμη και τον άνθρακα.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για ορισμένους παραγωγούς που φέρονται να αναμειγνύουν τη βιομάζα με απόβλητα επίπλων ή πλαστικά υλικά. Οι συγκεκριμένες αναφορές, πάντως, δεν αφορούν το σύνολο των παραγωγών και των χρηστών συστημάτων θέρμανσης με πέλετ.

Σημαντική πρόκληση αποτελεί και το κόστος. Στην Πολωνία, η μέση λιανική τιμή του πέλετ ξεπερνά τα 2.000 ζλότι ανά τόνο (περίπου 454 ευρώ), σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον δείκτη τιμών της Ελληνικής Εταιρείας Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ) για τον Σεπτέμβριο του 2026, η μέση τιμή λιανικής για πιστοποιημένο πέλετ ξύλου διαμορφώθηκε στα 7,92 ευρώ ανά σακί 15 κιλών, δηλαδή περίπου 528 ευρώ ανά τόνο.

Μπρικέτο από φλοιό ηλίανθου: Πώς παράγεται

Μία από τις εναλλακτικές που κερδίζουν έδαφος είναι το μπρικέτο από φλοιό ηλίανθου, το οποίο παράγεται από υπολείμματα της επεξεργασίας ηλιόσπορων στη βιομηχανία τροφίμων.

Η διαδικασία παραγωγής βασίζεται στη συμπίεση του υλικού, χωρίς τη χρήση χημικών πρόσθετων ή συγκολλητικών ουσιών.

Η παραγωγή του περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια:

  • Αρχικά, οι φλοιοί αποξηραίνονται, ώστε να μειωθεί η υγρασία τους στα επιθυμητά επίπεδα.
  • Στη συνέχεια, ακολουθεί η άλεση και ο τεμαχισμός τους.
  • Τέλος, το υλικό συμπιέζεται σε ειδικές πρέσες, υπό υψηλή πίεση και θερμοκρασία, αποκτώντας τη μορφή συμπαγών μπρικετών που αποθηκεύονται και μεταφέρονται εύκολα.

Σύμφωνα με το πολωνικό portal KB.pl, το τελικό προϊόν εμφανίζει χαμηλή περιεκτικότητα σε υγρασία, περίπου 9%-10%, ενώ η περιεκτικότητα σε τέφρα κυμαίνεται μεταξύ 2% και 5%.

Τα χαρακτηριστικά αυτά συνδέονται με υψηλή θερμογόνο απόδοση και σχετικά καθαρή καύση, καθιστώντας το συγκεκριμένο καύσιμο μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική για τη θέρμανση κατοικιών.

Σε ποιες σόμπες και λέβητες μπορεί να χρησιμοποιηθεί

Το μπρικέτο από φλοιό ηλίανθου μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σχεδόν όλους τους τύπους συστημάτων θέρμανσης στερεών καυσίμων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το KB.pl, είναι κατάλληλο για παραδοσιακούς λέβητες χειροκίνητης τροφοδοσίας, αλλά και για συστήματα με κοχλία τροφοδοσίας ή λέβητες αεριοποίησης.

Ωστόσο, για ορισμένους τύπους λεβήτων με αυτόματη τροφοδοσία, οι κατασκευαστές συνιστούν τη χρήση του σε συνδυασμό με ξύλινο πέλετ και όχι απαραίτητα ως αποκλειστικό καύσιμο. Η συμβατότητα εξαρτάται από τις προδιαγραφές της εκάστοτε συσκευής.

Ένα ακόμη πλεονέκτημα που επισημαίνεται είναι η δυνατότητα αξιοποίησης της τέφρας ως εδαφοβελτιωτικού, λόγω της περιεκτικότητάς της σε ανόργανα συστατικά, εφόσον πληροί τις σχετικές προδιαγραφές.

Πόσο κοστίζει το μπρικέτο από ηλίανθο

Το βασικό πλεονέκτημα του συγκεκριμένου καυσίμου είναι το κόστος του, καθώς οι τιμές του εμφανίζονται σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με το ξύλινο πέλετ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το πολωνικό δημοσίευμα, η τιμή του μπρικέτου από φλοιό ηλίανθου κυμαίνεται από 510 έως 1.000 ζλότι ανά τόνο (116 έως 227 ευρώ).

Οι συγκεκριμένες τιμές καθιστούν το μπρικέτο μια οικονομικά ενδιαφέρουσα εναλλακτική σε σχέση με το ξύλινο πέλετ και άλλα συμβατικά καύσιμα θέρμανσης.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με το KB.pl, ένας τόνος μπρικέτου από φλοιό ηλίανθου μπορεί να αποδώσει θερμότητα αντίστοιχη με εκείνη που παράγεται από την καύση περίπου 1,6 τόνων ξύλου.

Ωστόσο, η οικονομική του ελκυστικότητα δεν αναιρεί ένα βασικό μειονέκτημα: την εποχική διαθεσιμότητα της πρώτης ύλης. Η εξάρτηση από την παραγωγή και την επεξεργασία του ηλίανθου μπορεί να προκαλεί διακυμάνσεις στην προσφορά και, κατ’ επέκταση, στις τιμές.

Έτσι, το μπρικέτο από φλοιό ηλίανθου αποτελεί μια εναλλακτική που αξίζει να παρακολουθήσει η αγορά καυσίμων θέρμανσης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι καταναλωτές αναζητούν οικονομικότερες λύσεις για τον χειμώνα.

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Για την ελληνική αγορά, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής επιβεβαιωμένες τιμές ή στοιχεία ευρείας διάθεσης μπρικέτου από φλοιό ηλίανθου. Ωστόσο, θα μπορούσε να αποτελέσει μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική για τα ελληνικά νοικοκυριά, εφόσον εξασφαλιστούν ανταγωνιστικό κόστος και σταθερή τροφοδοσία. Βασικό μειονέκτημα παραμένει η εποχική διαθεσιμότητα της πρώτης ύλης, που ενδέχεται να επηρεάζει την προσφορά και τις τιμές.