Τρία είναι τα σενάρια για τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με όσα είπε ο Μιχάλης Αργυρού. μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8. «Αν και δύσκολο να υπάρξει εκτίμηση για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας καθώς οι επιπτώσεις έχουν άμεση συνάρτηση με την εξέλιξη των γεωπολιτικών και στρατιωτικών εξελίξεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, υπάρχουν ωστόσο σενάρια για το πώς μπορεί να εξελιχθεί η κατάσταση», εξήγησε ο Προϊστάμενος του Οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού.
Θετικό το γεγονός, σημείωσε, ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή μια εκεχειρία, που όμως ακόμα δεν έχει οριστικοποιηθεί. «Έχουν κάνει προβλέψεις και οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί, όπως για παράδειγμα ο ΟΟΣΑ ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και νομίζω ότι αυτή την εβδομάδα θα κάνει και κάποια τέτοια σενάρια και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην εαρινή του σύνοδο.
Νομίζω ότι, αυτό που ξέρουμε είναι ότι το 2026, ακόμα κι αν ομαλοποιηθεί πλήρως σύντομα η κατάσταση στο μέτωπο της ενέργειας, αν ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, σταματήσει τελείως η στρατιωτική σύγκρουση, έχουμε μία συμφωνία ειρήνευσης, αυτό το οποίο όλοι συμφωνούν είναι ότι θα υπάρξει κάποιος χρόνος ώστε να ομαλοποιηθεί πλήρως η αγορά ενέργειας. Αυτό λοιπόν θα μειώσει τον ρυθμό ανάπτυξης στην παγκόσμια οικονομία και στην ευρωπαϊκή και επίσης θα αυξήσει τον πληθωρισμό σε σχέση με τις προβλέψεις που υπήρχαν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Αυτό είναι σίγουρο. Τώρα το πόσο θα μειωθεί η ανάπτυξη και το πόσο θα αυξηθεί ο πληθωρισμός έχει να κάνει με τον χρόνο τον οποίο θα χρειαστούμε για την ομαλοποίηση αυτή» ανέφερε αρχικά.
Τα τρία βασικά σενάρια
Υπάρχουν βασικά τρία σενάρια, επισήμανε ο κ. Αργυρού.
«Το ένα σενάριο είναι αυτό που προεξοφλούν οι αγορές. Το φαβορί σενάριο αυτή τη στιγμή είναι ότι η μέση τιμή του πετρελαίου το 2026 για το σύνολο του έτους θα κυμανθεί στην περιοχή των 85 δολαρίων και το φυσικό αέριο περίπου στα 50 ευρώ στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει πει ότι αυτό θα μειώσει την ανάπτυξη στην Ευρώπη περίπου στο 1% από 1.5 και θα αυξήσει τον ευρωπαϊκό πληθωρισμό γύρω στο 3%. Μετά, υπάρχουν μεσαία σενάρια όπου η τιμή του πετρελαίου είναι γύρω στα 120. Και επίσης υπάρχει και ένα πολύ αρνητικό σενάριο όπου η τιμή του πετρελαίου πηγαίνει στα 150€ μέση τιμή για το σύνολο του έτους. Όσο ανεβαίνουν αυτές οι τιμές τόσο πέφτει η ανάπτυξη και αυξάνει ο πληθωρισμός» περιέγραψε ο κ. Αργυρού.
«Για την περίπτωση της Ελλάδας θα έλεγα ότι το καλό είναι ότι ακόμα και στα πιο αρνητικά σενάρια ο ρυθμός ανάπτυξης παραμένει θετικός. Αυτές είναι οι προβλέψεις και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου πρόσφατα στην επίσκεψή του στην Αθήνα. Και βεβαίως θα έχουμε και εμείς μία επιβάρυνση στο μέτωπο του πληθωρισμού» προσέθεσε.
Ως προς το επίμονο ζήτημα της ακρίβειας που θα επιτείνει η όποια επιπλέον πληθωριστική πίεση και ενώ ακούγονται παράπονα από του πολίτες σε σχέση με το μέτρο της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης ότι η μείωση 20 λεπτών στην αντλία δεν φτάνει στον καταναλωτή, ο κ. Αργυρού απάντησε «δεν έχουμε αυτή την εικόνα. Τα μέτρα βεβαίως πρέπει να είναι άμεσα, γιατί είναι μία μείωση η οποία πηγαίνει απευθείας στην αντλία. Κατά συνέπεια, αυτή η μείωση επιβάλλεται επί μιας τιμής, η οποία τιμή φυσικά αλλάζει κάθε μέρα με βάση τις διεθνείς συνθήκες. Υπάρχει μία τιμή διεθνούς πετρελαίου. Αυτή η τιμή διεθνούς πετρελαίου δεν είναι στον έλεγχο καμίας κυβέρνησης. Πάνω λοιπόν σε αυτήν την τιμή υπάρχει μείωση των 20 λεπτών».
«Θέλω να πω κάτι το οποίο νομίζω ότι είναι χρήσιμο και για τον κόσμο. Τα μέτρα τα οποία ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση είναι μέτρα τα οποία προσπαθούν να μετριάσουν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στις τιμές ενέργειας αλλά και μετά από τις τιμές ενέργειας στο σύνολο των τιμών στην οικονομία. Δεν έχει η ελληνική κυβέρνηση τη δυνατότητα να ακυρώσει τις αυξήσεις οι οποίες γίνονται σε διεθνές επίπεδο. Αυτό το οποίο μπορεί να κάνει είναι να τις μετριάσει. Και σε ό, τι αφορά λοιπόν τα μέτρα τα οποία ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση, νομίζω ότι είναι μέτρα τα οποία είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά στις παρούσες συνθήκες. Δηλαδή τι προσπαθείς να κάνεις σε μία τέτοια κατάσταση; Προσπαθείς, όπως είπα, αφενός μεν να μετριάσεις τις αυξήσεις και προσπαθείς να το κάνεις με τέτοιο τρόπο ώστε και δημοσιονομικά το κόστος να είναι διαχειρίσιμο, αλλά και η όποια απώλεια δημοσιονομικών εσόδων από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης ή για παράδειγμα από τη βενζίνη, να φτάσει στον τελικό καταναλωτή. Τώρα, οι πάντες σε διεθνές επίπεδο, όλοι οι οργανισμοί που ανέφερα προηγουμένως. αυτό το οποίο λένε είναι ότι η στήριξη πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι οριζόντια. Γιατί δεν πρέπει να είναι οριζόντια η στήριξη, διότι ξέρουμε και από προηγούμενες καταστάσεις αντίστοιχες, όπως αυτή την οποία βιώσαμε 2022-2023, ότι οι οριζόντιες μειώσεις φόρων δεν καταλήγουν στο σύνολό τους στον τελικό καταναλωτή» συμπλήρωσε.
Όσο αφορά το παράδειγμα άλλων χωρών όπως η Ισπανία, η Ιταλία που προχώρησαν σε μείωση στον ειδικό φόρο κατανάλωσης, ο κ. Αργυρού σημειώνοντας ότι μια κυβέρνηση δεν μπορεί να σχολιάζει τις αποφάσεις μιας άλλης κυβέρνησης, επισήμανε ότι «σε ό,τι αφορά στη φίλη χώρα, η Ισπανία παραβίασε ευρωπαϊκή οδηγία για τον ΦΠΑ. Η Κομισιόν υπενθύμισε στην ισπανική κυβέρνηση ότι η ισχύουσα οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το ΦΠΑ δεν επιτρέπει μειωμένους συντελεστές στις προμήθειες καυσίμων ακόμα και σε περιόδους οικονομικής κρίσης. Άρα η Ισπανία ελέγχεται αυτή τη στιγμή που μιλάμε για μείωση ΦΠΑ που έχει κάνει. Αυτό είναι το πρώτο».
« Το δεύτερο, επαναλαμβάνω αυτό που είπε ο υπουργός ο κ. Πιερρακάκης και ο Υφυπουργός κ. Πετραλιάς, ότι αν συγκρίνει κανείς τι σημαίνει η οριζόντια μείωση την οποία έκανε η Ισπανία στα καύσιμα σε σχέση με την επιδότηση την οποία δώσαμε εμείς στην Ελλάδα 50 ευρώ για 2 μήνες στην αντλία, 60 ευρώ στα νησιά αντιστοιχεί στη μέση κατανάλωση η ελληνική μείωση, μεγαλύτερο όφελος για τον καταναλωτή και επίσης είναι στοχευμένη ελληνική παρέμβαση στο περίπου 75% της εισοδηματικής κατανομής, αφήνοντας έξω από την επιδότηση τα πιο πλούσια εισοδηματικά στρώματα, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι αυτό είναι και πιο δίκαιο. Συν φυσικά το ότι σε μία τουριστική χώρα όπως είναι η Ελλάδα, η μείωση η οποία θα γινόταν στον ΦΠΑ, θα έπιανε και τους επισκέπτες και τους τουρίστες, ενώ η επιδότηση των ελληνικών νοικοκυριών πηγαίνει μόνο στα ελληνικά νοικοκυριά. Άρα το θέμα δεν είναι εδώ να κάνει κανείς μία κίνηση εντυπωσιακού χαρακτήρα, συμβολικού χαρακτήρα. Είναι να κάνει κάτι το οποίο θα έχει αποτέλεσμα. Ειδικά στην περίπτωση της Ελλάδας, υπάρχουν μελέτες πάρα πολύ αξιόπιστες, γιατί στην Ελλάδα έχουμε κάνει και αυξήσεις και μειώσεις ειδικού φόρου κατανάλωσης τα χρόνια των μνημονίων. Υπάρχουν λοιπόν δύο πολύ αξιόλογες μελέτες, οι οποίες είναι δημοσιευμένες σε επιστημονικά περιοδικά πολύ υψηλού κύρους, που σε ό,τι αφορά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, όπου είχαμε και αυξήσεις και μειώσεις μέσα στην κρίση της περασμένης δεκαετίας, στις αυξήσεις του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, η αύξηση σύμφωνα με αυτούς τους υπολογισμούς περνούσε στον τελικό καταναλωτή κατά 70%, ενώ η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης πέρασε μόνο κατά 14%» συνέχισε ο κ. Αργυρού.
