Την οριζόντια εφαρμογή των επιταχυνόμενων αποσβέσεων (ή υπεραποσβέσεις) ζήτησε χθες εκ νέου η βιομηχανία. Τόσο ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας, όσο και το πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ζήτησαν την οριζόντια εφαρμογή του μέτρου των επιταχυνόμενων αποσβέσεων που καθιστούν περισσότερο αποτελεσματικές τις επενδύσεις σε πάγια στοιχεία.
Δυστυχώς όμως, και παρά τη διακηρυγμένη θέση της κυβέρνησης για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, οι κρούσεις της βιομηχανίας για αλλαγή του καθεστώτος των αποσβέσεων στα ενσώματα πάγια, έπεσαν στο κενό. Όπως είπε ο κ. Θεοδωρόπουλος, οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις είναι ένα πολύ καλό εργαλείο ενθάρρυνσης των επενδύσεων στην βιομηχανία, αλλά έχουν ένα πρόβλημα. Οι κύκλοι τους είναι πολύ μεγαλύτεροι των εκλογικών κύκλων των κυβερνήσεων και ο στόχος της κάθε κυβέρνησης είναι να μπορέσει να καταρτιστεί ο προϋπολογισμός της επόμενης χρονιάς.
Σήμερα οι αποσβέσεις πάγιων στοιχείων στη χώρα μας γίνονται σε βάθος 10ετίας με ρυθμό απόσβεσης της αξίας ενός ενσώματου πάγιου στοιχείου 10%. Η Ελλάδα όπως ανέφερε η αναπληρωτής επικεφαλής της διεύθυνσης φορολογίας και τελωνείων της Ε.Ε. (TAXUD) Ιωάννα Μητρογιάννη, είναι από τις λίγες χώρες που εφαρμόζει ένα πολυετές γραμμικό μοντέλο αποσβέσεων. Οι 18 χώρες της Ε.Ε. αξιοποιούν τις επιταχυνόμενες αποσβέσεις και οι άλλες δύο τις αξιοποιούν μερικώς. Μάλιστα ορισμένες χώρες, τόσο της Ε.Ε., όσο και το ΟΟΣΑ, στην μετά-πανδημική περίοδο εφάρμοσαν μεθόδους υπερταχείας απόσβεσης των πάγιων στοιχείων ενεργητικού στο 100% κατά το πρώτο έτος της επένδυσης
Μερικώς αξιοποιούνται και στη χώρα μας οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις. Π.χ. στις στρατηγικές επενδύσεις, τις επενδύσεις που συμβάλουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στις επενδύσεις έρευνας & ανάπτυξης. Στις Στρατηγικές Επενδύσεις, ο συντελεστής αποσβέσεων διπλασιάζεται και φτάνει στο 20%. Επομένως μια επένδυση αποσβένεται σε 5 αντί 10 χρόνια. Επίσης στις δαπάνες έρευνας & ανάπτυξης παρέχεται η δυνατότητα οι υπεραποσβέσεις (ή υπερεκπτώσεις) να φτάσουν στο 215% της δαπάνης.
Σύμφωνα με μελέτη που παρουσίασε ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδος και το ΕΜΠ, στη Γερμανία ο συντελεστής απόσβεσης των επενδύσεων είναι τριπλάσιος της Ελλάδας και ανέρχεται στο 30%. Η απόσβεση γίνεται σε λιγότερο από τέσσερά χρόνια και η επιλεξιμότητα των επενδύσεων αφορά σε ψηφιακό εξοπλισμό, βιομηχανικό εξοπλισμό και κάθε είδους παραγωγικό εξοπλισμό, πλην ακινήτων.
Αντίστοιχα ισχύουν σε Κροατία και Σλοβακία. Μάλιστα οι αυξημένοι συντελεστές αποσβέσεων στην Κροατία περιλαμβάνουν ακόμη και τη δημιουργία γραφειακών χώρων.
Στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την κα. Μητρογιάννη πέρα από τις επιταχυνόμενες αποσβέσεις σε επενδύσεις, εισήχθη για πρώτη φορά με το νόμο IRA (Inflation Reduction Act) η καινοτομία των Μεταβιβάσιμων Φορολογικών Πιστώσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν μια εταιρεία πραγματοποιήσει μια επένδυση και δεν έχει κέρδη, τότε μπορεί τις φορολογικές πιστώσεις της να τις μεταβιβάσει σε τρίτους έναντι ανταλλάγματος, ώστε ν’ αποκτήσει ρευστότητα. Οι ΗΠΑ είναι η πρώτη χώρα που έχει εφαρμόσει αυτό το μέτρο.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΕΜΠ που παρουσίασε ο Άγγελος Τσακανίκας, Καθηγητής Οικονομικής Αξιολόγησης Συστημάτων Τεχνολογίας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας ΕΜΠ, η ρευστότητα που προσδίδουν οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημά για τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις. Μάλιστα το εργαστήριό του εκτίμησε ότι αν όλες οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που έγιναν το 2023, μπορούσαν ν’ αποσβεστούν μέσω μιας φθίνουσας απόδοσης συντελεστών σε 5 ή 7 χρόνια, οι επιχειρήσεις θ’ αποκτούσαν πρόσθετη ρευστότητα από 623 εκατ. ευρώ, στο σενάριο των επιταχυνόμενων αποσβέσεων στα 7 χρόνια, έως 1 δισ. ευρώ στο σενάριο των επιταχυνόμενων αποσβέσεων στα 5 χρόνια.
Το ελληνικό δημόσιο δεν πρόκειται να χάσει τίποτε από τις πιστώσεις φόρου προς τις επιχειρήσεις, ανέφερε ο καθηγητής του ΕΜΠ Άγγελος Τσακανίκας. Απλά θα τις διευρύνει στα πρώτα έτη και θα τις μειώσει στα τελευταία έτη της 10ετούς περιόδου. Μάλιστα το ελληνικό δημόσιο μπορεί και να κερδίσει από την υπόθεση αυτή, αν π.χ. οι επιχειρήσεις αποφασίσουν μέρος αυτής της πρόσθετης ρευστότητας να την επανεπενδύσουν.
Αν για παράδειγμα επενδύονταν το 50% των 623 εκατ. ευρώ πρόσθετης ρευστότητας, θα προκαλούνταν διεύρυνση των φορολογικών εσόδων 100 εκατ. ευρώ στην επταετία, ενώ αν επενδύονταν το 50% του 1 δις. ευρώ, τότε το φορολογικό όφελος της θα έφτανε τα 158 εκατ. ευρώ. Παράλληλα σύμφωνα με την μελέτη θα υπήρχε διεύρυνση του ΑΕΠ, της απασχόλησης κ.ο.κ.
