Με αιχμή τη στήριξη της μεσαίας τάξης, των ελεύθερων επαγγελματιών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων διαμορφώνεται το πακέτο μέτρων που θα παρουσιάσει η κυβέρνηση στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει ήδη δώσει το πολιτικό στίγμα των εξαγγελιών, δηλώνοντας ότι «οι ανακοινώσεις μας θα αφορούν ειδικά τη μεσαία τάξη, ειδικά τους ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίους».
Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται παρεμβάσεις με ορίζοντα εφαρμογής από το φορολογικό έτος 2026 και μετά, επιδιώκοντας να διορθώσει πλευρές της μεταρρύθμισης για την τεκμαρτή φορολόγηση, χωρίς να αλλάξει ο βασικός πυρήνας του συστήματος που θεσπίστηκε με τον νόμο Χατζηδάκη.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι η αλλαγή του τρόπου φορολόγησης των περίπου 670.000 ελεύθερων επαγγελματιών οδήγησε σε σημαντικές επιβαρύνσεις για αρκετές κατηγορίες φορολογουμένων, καθώς πολλοί κλήθηκαν να φορολογηθούν για εισοδήματα υψηλότερα από αυτά που δήλωναν. Ωστόσο, το μέτρο υιοθετήθηκε με στόχο να αντιμετωπίσει τη χρόνια υποδήλωση εισοδημάτων και τη φοροδιαφυγή που καταγράφονταν σε μεγάλο τμήμα του κλάδου, μέσω της απόκρυψης εσόδων, της μη έκδοσης αποδείξεων και της δήλωσης πολύ χαμηλών εισοδημάτων, που συχνά δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Πλέον, όμως, καθώς η χώρα εισέρχεται σε προεκλογική τροχιά, το οικονομικό επιτελείο αναζητεί διορθωτικές κινήσεις που θα περιορίσουν τις αδικίες του συστήματος και θα αμβλύνουν τις αντιδράσεις των επαγγελματιών, διατηρώντας παράλληλα τα οφέλη από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Τα πέντε μέτρα που βρίσκονται στο τραπέζι
- Διορθώσεις στο τεκμαρτό εισόδημα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναθεώρηση του συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης. Εξετάζεται είτε να «παγώσει» η επόμενη αύξηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό είτε να μειωθεί κατά 10%-20% για συγκεκριμένες κατηγορίες ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, εξετάζεται η αναθεώρηση των προσαυξήσεων που επιβάλλονται λόγω ετών δραστηριότητας, μισθοδοσίας και κύκλου εργασιών, καθώς και η διεύρυνση των εκπτώσεων και απαλλαγών για ειδικές κατηγορίες επαγγελματιών. Συγκεκριμένα, εξετάζεται:
- η διεύρυνση των κατηγοριών που δικαιούνται μειωμένο τεκμαρτό εισόδημα,
- η αύξηση των ποσοστών μείωσης για συγκεκριμένες ομάδες επαγγελματιών,
- η επανεξέταση των προσαυξήσεων που συνδέονται με τα χρόνια άσκησης της δραστηριότητας,
- η αναπροσαρμογή των επιβαρύνσεων που προκύπτουν από τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών,
- η επέκταση των απαλλαγών για νέους επαγγελματίες σε περιοχές με χαμηλό πληθυσμό ή περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη σύνδεση του ελάχιστου τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος με τον κατώτατο μισθό. Με το ισχύον πλαίσιο, κάθε αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού οδηγεί σε αντίστοιχη αύξηση του ελάχιστου εισοδήματος επί του οποίου φορολογείται ο επαγγελματίας, ακόμη και όταν τα πραγματικά οικονομικά του δεδομένα παραμένουν αμετάβλητα. Για τον λόγο αυτόν εξετάζονται δύο βασικά σενάρια. Το πρώτο προβλέπει να μην εφαρμοστεί η επόμενη αναπροσαρμογή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Το δεύτερο προβλέπει μείωσή του κατά 10%-20% για συγκεκριμένες κατηγορίες ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων. Στόχος είναι να περιοριστεί η αυτόματη αύξηση της φορολογικής βάσης σε περιπτώσεις όπου η πραγματική οικονομική δραστηριότητα δεν ακολουθεί την εξέλιξη του κατώτατου μισθού.
- Μείωση της προκαταβολής φόρου. Στους σχεδιασμούς περιλαμβάνεται η μείωση της προκαταβολής φόρου για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει η προκαταβολή για τους επαγγελματίες να μειωθεί από το 55% στο 40%, ενώ για τις μικρές επιχειρήσεις εξετάζεται να περιοριστεί στο 50%-60%, ανάλογα με τον κύκλο εργασιών.
- Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις. Μετά την κατάργησή του για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το 2025, στο τραπέζι βρίσκεται πλέον και η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις, οι οποίες εξακολουθούν να καταβάλλουν από 800 έως 1.000 ευρώ ετησίως. Πρόκειται για μία από τις βασικές διεκδικήσεις της αγοράς, καθώς το τέλος επιβάλλεται ανεξάρτητα από το αν μια επιχείρηση εμφανίζει κέρδη ή ζημίες.
- Μείωση του φόρου στις επιχειρήσεις. Tο οικονομικό επιτελείο εξετάζει τη μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρηματικών κερδών από το 22% στο 20%, κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων και στην προσέλκυση περισσότερων επενδύσεων.
- Νέα μείωση εργοδοτικών εισφορών. Στο πακέτο της ΔΕΘ αναμένεται να περιληφθεί και νέα μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα. Η παρέμβαση έρχεται να προστεθεί στις μειώσεις των τελευταίων ετών, με στόχο τη μείωση του κόστους εργασίας και την ενίσχυση της απασχόλησης, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ψηφιακά εργαλεία αντί για περισσότερα τεκμήρια
Οι διορθώσεις στο τεκμαρτό σύστημα συνδέονται και με την ολοένα μεγαλύτερη ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης. Η πλήρης λειτουργία του myDATA, της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, της διασύνδεσης POS και ταμειακών μηχανών, του ψηφιακού πελατολογίου, του ψηφιακού δελτίου αποστολής και των ηλεκτρονικών πληρωμών επιτρέπει πλέον στην ΑΑΔΕ να παρακολουθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια τα πραγματικά έσοδα και έξοδα των επιχειρήσεων.
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι όσο περιορίζεται η δυνατότητα απόκρυψης εισοδημάτων μέσω των ψηφιακών διασταυρώσεων, τόσο μικρότερη θα είναι η ανάγκη χρήσης τεκμαρτών κριτηρίων για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος.
