Την πλήρη αλλαγή του καθεστώτος των κριτηρίων παροχής επιδομάτων κυοφορεί το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Προνοιακών Επιδομάτων.
Σύμφωνα με έγκυρες πηγές του Powergame.gr, αφότου τεθεί σε καθολική λειτουργία το Εθνικό Μητρώο -το οποίο ήδη «τρεχει» πιλοτικά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών- θα υπάρχει μία πλήρης και συγκεντρωμένη εικόνα σε σχέση όχι μόνο σε σχέση με τις παροχές λαμβάνει κάθε φυσικό πρόσωπο, αλλά και σε σχέση με τι φόρους καταβάλλει.
Δηλαδή θα διαμορφωθεί μία συνολική εικόνα για το μικτό εισόδημα και όχι μόνο το φορολογητέο εισόδημα και για όλα τα κοινωνικά επιδόματα τα οποία εισπράττει από το Δημόσιο, είτε αυτά είναι ασφαλιστικά-ανταποδοτικά, είτε προνοιακά (δηλαδή με βάση εισοδηματικά κριτήρια).
Ασφαλιστικές παροχές είναι κατά βάση τα επιδόματα της ΔΥΠΑ και οι συντάξεις του ΕΦΚΑ. Αμφότερες υπολογίζονται σύμφωνα με τις εισφορές, τις οποίες έχει πληρώσει κάθε ασφαλισμένος στους παραπάνω φορείς.
Προνοιακές παροχές είναι κατά βάση τα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ (πχ Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, επίδομα τέκνων, κλπ.), αλλά και άλλες ενισχύσεις όπως τα vouchers για παιδικούς σταθμούς. Αυτές παρέχονται με βάση το φορολογητέο εισόδημα κάθε φυσικού προσώπου.
Ο βασικός λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση επιδιώκει να αποκτήσει την πολύ συγκεκριμένη εικόνα ανά ΑΦΜ φορολογούμενου και ταυτόχρονα δικαιούχου οποιασδήποτε επιδότησης από το δημόσιο περιγράφεται στην υπουργική απόφαση που έχει εκδοθεί ήδη από τον Ιούνιο του 2026 για την έναρξη της πιλοτικής λειτουργίας του εν λόγω Μητρώου, και δεν είναι άλλο από τον «ανασχεδιασμό των δημοσίων πολιτικών» για την «οικογένεια, το γήρας, την αναπηρία, την ασθένεια, τη φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και τη στήριξη των ευάλωτων και μη κοινωνικών ομάδων».
Τα νέα κριτήρια παροχής επιδομάτων
Αυτός ο «ανασχεδιασμός» θα γίνει με τα νέα κριτήρια, δηλαδή λαμβάνοντας υπόψιν και τους φόρους που πληρώνει κάθε πολίτης (για αυτό εξάλλου στο όλο project συμμετέχει ενεργότατα και η Ανεξάρτητη Δημόσια Αρχή Εσόδων), αλλά και τις παροχές που λαμβάνει από το κράτος.
Σημειώνεται πως έως σήμερα, για κάθε κοινωνικό επίδομα που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ προβλέπονται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Επίσης, τα επιδόματα που καταβάλλει ο ΕΦΚΑ και η ΔΥΠΑ, καθώς είναι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης χορηγούνται με απολύτως κανένα εισοδηματικό ή/και περιουσιακό κριτήριο.
Συνεπώς, με βάση το σχεδιασμό ανάπτυξης του Εθνικού Μητρώου Παροχών ως εργαλείου πολιτικής -και όχι μόνο ως εργαλείο αποτύπωσης των παροχών ανά φυσικό πρόσωπο- θα πάψει να λαμβάνεται υπόψιν για την παροχή ενός ή του άλλου επιδόματος (οποιασδήποτε μορφής) μόνο το εισόδημα που εισπράττει από την εργασία ή/και την περιουσία του (πχ ενοίκια) του αλλά και το ύψος της αξίας περιουσίας του.
Θα λαμβάνεται υπόψιν αφενός το μικτό (προ φόρων) εισόδημα του αλλά και το σύνολο των επιδοτήσεων που λαμβάνει από το κράτος και αφετέρου το ποσό που κάθε πολίτες στο ίδιο το κράτος.
Φυσικά, τα νέα όρια με βάση τα οποία θα μπορεί ένα φυσικό πρόσωπο να λαμβάνει τη μία ή και παραπάνω επιχορηγήσεις από το κράτος προς ενίσχυση του βιοτικού επιπέδου του δεν μπορούν ακόμα να καθοριστούν, καθώς πρέπει να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το Εθνικό Μητρώο, μέσω του οποίου θα διαμορφωθεί ο πανεθνικός «χάρτης» των δικαιούχων των επιδοτήσεων, ανά γεωγραφική περιοχή, εισόδηματική κλίμακα και κοινωνική ομάδα. Αυτός είναι ο πρώτος όρος για τα νέα κριτήρια.
Η δημοσιονομική πειθαρχία
Ο δεύτερος είναι οι δημοσιονομικές αντοχές της χώρας. Αυτός αναφέρεται ρητά στην υπουργική απόφαση του περασμένου Ιουνίου. Σ’ αυτήν επισημαίνεται πως στόχος του Μητρώου είναι -πέραν του «ανασχεδιασμού της δημόσιας πολιτικής» και τους κοινωνικά ευάλωτους κλπ. είναι «η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της δημοσιονομικής επίπτωσης των παροχών και ενισχύσεων που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής για τον σχεδιασμό, παρακολούθηση, υλοποίηση και αξιολόγηση της δημοσιονομικής στρατηγικής της χώρας, καθώς και τη διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας».
Αυτό σημαίνει η διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας θα θέτει το ανώτατο όριο των δαπανών, τις οποίες μπορεί να καταβάλλει το κράτος για την στήριξη των ηλικιωμένων, των οικογενειών, τους ασθενείς, τους κοινωνικά αποκλεισμένους και εκείνους που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας.
Η πρώτη έκθεση του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Προνοιακών Επιδομάτων αναμένεται γύρω στα μέσα του 2027.
Έτσι από το 2028, εκτιμούν οι ίδιες πηγές, πως η επόμενη κυβέρνηση θα μπορεί να ανασχεδιάσει τη δημόσια πολιτική στήριξης προς όσους πολίτες έχουν ανάγκη υποστήριξης από το κράτος, βάζοντας παράλληλα -σύμφωνα με ορισμένες εισηγήσεις που βρίσκονται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου- και ένα ανώτατο πλαφόν στο συνολικό ύψος των επιχορηγήσεων τις οποίες να λαμβάνει κάθε φυσικό πρόσωπο ή νοικοκυριό, κατά το βρετανικό μοντέλο.
Σημειώνεται πως στη Βρετανία προβλέπεται ένα τέτοιο πλαφόν και αυτό είναι ίσο με το μηνιαίο επίπεδο των αμοιβών ενός μισθωτού που αμείβεται με το κατώτατο ημερομίσθιο πλήρους απασχόλησης.
