Περιορισμένη παραμένει η ναυτιλιακή κίνηση στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το κρίσιμο πέρασμα που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, την ώρα που οι πιέσεις στις βασικές θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής συνεχίζονται και η δραστηριότητα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, 24 πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων πέρασαν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ την Κυριακή, έναντι 32 το Σάββατο και 22 την Παρασκευή. Η εικόνα αποτυπώνει τις έντονες διακυμάνσεις που συνεχίζουν να χαρακτηρίζουν την κίνηση στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κίνηση των μεγάλων δεξαμενόπλοιων. Το Σάββατο, δύο VLCC εισήλθαν στην Ερυθρά Θάλασσα μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, με το ένα να μεταφέρει ιρακινό αργό πετρέλαιο Basrah και το δεύτερο να ταξιδεύει χωρίς φορτίο.
Η εικόνα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ δεν είναι πάντως αποκομμένη από όσα συμβαίνουν στην υπόλοιπη περιοχή. Την ίδια στιγμή, ακόμη μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται στα Στενά του Ορμούζ, όπου οι διελεύσεις έχουν περιοριστεί δραματικά.
Μόλις 17 πλοία στο Ορμούζ το Σαββατοκύριακο
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία της Kpler, μόλις τέσσερα πλοία διέσχισαν το Ορμούζ την Κυριακή, ενώ το Σάββατο καταγράφηκαν 13 διελεύσεις. Συνολικά, επομένως, μόλις 17 πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων πέρασαν από τα Στενά σε ολόκληρο το Σαββατοκύριακο. Την Παρασκευή είχαν καταγραφεί 16 διελεύσεις.
Τα δεδομένα θεωρούνται προκαταρκτικά και ενδέχεται να αναθεωρηθούν, καθώς ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους κατά τη διέλευση, γεγονός που δυσκολεύει την παρακολούθησή τους.
Η πτώση δεν αφορά μόνο τις τελευταίες ημέρες. Σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations (UKMTO), οι διελεύσεις που καταγράφονται μέσω του συστήματος AIS στα Στενά του Ορμούζ παραμένουν περίπου 90% χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση, ενώ η κίνηση έχει μειωθεί και σε σχέση με την προσωρινή κορύφωση που είχε σημειωθεί μεταξύ 24 και 26 Ιουνίου.
Στο επταήμερο έως τις 21 Αυγούστου, 89 πλοία εξήλθαν από τα Στενά και 103 εισήλθαν στον Περσικό Κόλπο, καθώς αρκετά άλλα εγκατέλειψαν προγραμματισμένες διελεύσεις ή άλλαξαν πορεία έπειτα από τις επιθέσεις που έχουν σημειωθεί στην περιοχή.
Τα δεξαμενόπλοια στο επίκεντρο
Τα δεξαμενόπλοια εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία της περιορισμένης κίνησης στο Ορμούζ, αντιπροσωπεύοντας το 45% του συνόλου. Από αυτά, το 56% αφορά πλοία μεταφοράς αργού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων ή χημικών, ενώ τα πλοία μεταφοράς LPG αντιστοιχούν σε επιπλέον 24%.
Την Παρασκευή, δύο άδεια VLCC εισήλθαν στον Περσικό Κόλπο με απενεργοποιημένα τα συστήματα παρακολούθησης, με το ένα να κατευθύνεται προς το Ιράκ και το δεύτερο προς το Μπαχρέιν. Μία ημέρα νωρίτερα, VLCC που μετέφερε 2 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχε εξέλθει από τα Στενά.
Παράλληλα, οκτώ πολύ μεγάλα πλοία μεταφοράς αερίου διέσχισαν το Ορμούζ μέσα σε διάστημα τριών ημερών. Τα έξι εισήλθαν άδεια στον Περσικό Κόλπο, ενώ τα άλλα δύο εξήλθαν μεταφέροντας LPG που είχε φορτωθεί στο Ιράν.
Οι επιθέσεις αυξάνουν το ρίσκο
Σημαντικό ρόλο στον περιορισμό της κίνησης παίζουν και οι κίνδυνοι ασφαλείας. Από τις 6 Ιουλίου, η UKMTO έχει καταγράψει 23 περιστατικά κατά τα οποία βλήματα έπληξαν πλοία στα Στενά και στην ευρύτερη περιοχή.
Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει ζημιές σε γέφυρες πλοίων, μηχανοστάσια και άλλα τμήματά τους, αυξάνοντας το επιχειρησιακό ρίσκο για πλοιοκτήτες και ναυλωτές.
Στο ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον προστίθενται και οι νέοι κανόνες που επιχειρεί να επιβάλει η Τεχεράνη. Η νεοσύστατη Persian Gulf Strait Authority προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι πλοία που παραβιάζουν τις ρυθμίσεις του Ιράν για τη διέλευση από το Ορμούζ μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπα με πρόστιμα, κράτηση ή ακόμη και κατάσχεση.
Οι περιορισμοί μπορεί να επεκτείνονται και σε πλοία που πραγματοποιούν μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο ή συναλλαγές με σκάφη τα οποία το Ιράν θεωρεί μη συμμορφούμενα.
Πτώση και στις ιρανικές ροές προς την Κίνα
Οι περιορισμοί έχουν αντίκτυπο και στις πετρελαϊκές εξαγωγές. Η Ουάσιγκτον επανέφερε στις 13 Ιουλίου τον αποκλεισμό ιρανικών πλοίων και λιμανιών, με στόχο τον περιορισμό των πετρελαϊκών εσόδων της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με την Kpler, οι ιρανικές αποστολές προς την Κίνα, τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, υπολογίζονται μέχρι στιγμής τον Αύγουστο σε περίπου 534.000 βαρέλια ημερησίως, από 823.000 τον Ιούλιο. Το 2025 οι κινεζικές αγορές είχαν διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η διεθνής αγορά παρακολουθεί παράλληλα τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση έχει προαναγγείλει νέα μέτρα κατά του Ιράν και των εμπορικών εταίρων του. Οι τιμές του πετρελαίου είχαν καταγράψει δύο συνεχόμενες εβδομάδες ανόδου, καθώς το αδιέξοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν περιόριζε τις προσδοκίες για γρήγορη αποκατάσταση των ροών μέσω του Ορμούζ.
Η εικόνα που διαμορφώνεται σε Μπαμπ ελ Μαντέμπ και Ορμούζ δείχνει ότι οι δύο σημαντικές θαλάσσιες οδοί της περιοχής εξακολουθούν να λειτουργούν υπό έντονη πίεση. Στο πρώτο πέρασμα οι διελεύσεις συνεχίζονται αλλά με σημαντικές ημερήσιες διακυμάνσεις, ενώ στο Ορμούζ η κίνηση παραμένει πολύ μακριά από τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση.
