Η γενιά των εφήβων και των φοιτητών – GenZ – που μεγάλωσε μέσα στην τεχνολογία φαίνεται πως αρχίζει να στρέφεται εναντίον της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ).
Η Generation Z (Gen Z) περιλαμβάνει γενικά όσους έχουν γεννηθεί από το 1997 έως το 2012. Σήμερα οι ηλικίες της Gen Z είναι περίπου από 14 έως 29 ετών.
Σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ, από το Columbia μέχρι τη Νότια Καρολίνα και τη Βοστώνη, φοιτητές οργανώνουν διαμαρτυρίες, καμπάνιες και δημόσιες παρεμβάσεις κατά της ολοένα μεγαλύτερης διείσδυσης της AI στην εκπαίδευση, εκφράζοντας φόβους ότι η τεχνολογία απειλεί όχι μόνο τις θέσεις εργασίας τους, αλλά και την ίδια τη διαδικασία της μάθησης, μεταδίδει το Bloomberg.
Αντιδράσεις σε μια αναπόφευκτη αλλαγή
Αυτό που μέχρι πριν από λίγα χρόνια παρουσιαζόταν ως ένα εργαλείο που θα έκανε τη ζωή των νέων ευκολότερη, σήμερα αντιμετωπίζεται από πολλούς ως μια επιθετική και αναπόφευκτη αλλαγή που επιβάλλεται από πανεπιστήμια και εταιρείες χωρίς ουσιαστική συναίνεση των φοιτητών.
Η αντίδραση δεν περιορίζεται πλέον σε θεωρητικές συζητήσεις ή ακαδημαϊκές ενστάσεις. Παίρνει τη μορφή κινητοποιήσεων, καλλιτεχνικών δράσεων, ακόμη και πολιτικής αμφισβήτησης απέναντι στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα.
Στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας, η συμφωνία ύψους 1,5 εκατομμυρίου δολαρίων με την OpenAI προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η διοίκηση παρουσίασε τη συνεργασία ως βήμα προς την «έξυπνη εκπαίδευση», όμως πολλοί φοιτητές βλέπουν κάτι διαφορετικό: μια ολοένα μεγαλύτερη εξάρτηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας από εταιρείες τεχνολογίας.
Η 20χρονη φοιτήτρια Brooklyn Tyner χαρακτήρισε το ChatGPT ως μηχανή εξαπάτησης, υποστηρίζοντας ότι η AI ενισχύει την παραπληροφόρηση, επιβαρύνει το περιβάλλον και απειλεί τις μελλοντικές θέσεις εργασίας.
Oι δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ δείχνουν μια πολύ αρνητική εικόνα της ΑΙ στους φοιτητές © Gallup/Bloomberg
Επιθετικές επενδύσεις εταιρειών ΑΙ στα πανεπιστήμια
Η δυσαρέσκεια ενισχύεται από το γεγονός ότι οι ίδιες οι επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης επενδύουν πλέον επιθετικά στα πανεπιστήμια. Η OpenAI και η Anthropic ανταγωνίζονται για πρόσβαση στις πανεπιστημιουπόλεις, κλείνοντας συμφωνίες με ιδρύματα, χρηματοδοτώντας δράσεις και δημιουργώντας φοιτητικά clubs γύρω από την AI.
Την ίδια ώρα, ολοένα περισσότεροι εργοδότες ζητούν από τους νέους εργαζομένους δεξιότητες χρήσης τεχνητής νοημοσύνης, μετατρέποντας την εξοικείωση με αυτά τα εργαλεία σε σχεδόν υποχρεωτικό επαγγελματικό προσόν.
Για πολλούς φοιτητές, όμως, το διακύβευμα είναι βαθύτερο. Φοβούνται ότι η υπερβολική εξάρτηση από την AI υπονομεύει την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα. «Η αξία βρίσκεται στο να κάνεις τη δουλειά μόνος σου», λένε πολλοί από τους συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις.
Η ανησυχία είναι ιδιαίτερα έντονη στις σχολές τέχνης και μουσικής, όπου τα generative AI εργαλεία θεωρούνται άμεση απειλή για το μέλλον των δημιουργικών επαγγελμάτων.
Φοιτητικές διαδηλώσεις
Στο Columbia University, ομάδες φοιτητών πραγματοποίησαν αντι-AI διαδηλώσεις έξω από το πανεπιστήμιο, ζητώντας να ακυρωθούν νέα προγράμματα σπουδών γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και συμφωνίες που παρέχουν πρόσβαση σε προηγμένα AI μοντέλα.
Στο επίκεντρο βρέθηκε ένα φοιτητικό κίνημα που αρχικά δημιουργήθηκε για να ενθαρρύνει τους νέους να απομακρυνθούν από τα smartphones και πλέον εξελίσσεται σε σύμβολο αντίστασης απέναντι στην AI κουλτούρα.
Οι δράσεις τους συχνά θυμίζουν performance art περισσότερο παρά παραδοσιακές πολιτικές διαμαρτυρίες. Σε εκδηλώσεις στη Νέα Υόρκη, φοιτητές ντύνονται με παράξενες στολές, σατιρίζουν τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και οργανώνουν «δίκες» κατά της ψηφιακής βιομηχανίας, προσπαθώντας να αναδείξουν την αίσθηση ότι οι ζωές τους καθορίζονται ολοένα περισσότερο από αλγορίθμους και εταιρικά συμφέροντα.
Εκρηκτική κατάσταση στις καλλιτεχνικές σχολές
Ιδιαίτερα εκρηκτική είναι η κατάσταση στις καλλιτεχνικές σχολές. Στο Berklee College of Music, φοιτητές αντέδρασαν σε μάθημα δημιουργίας μουσικής με AI, υποστηρίζοντας ότι η χρήση τέτοιων εργαλείων έρχεται σε αντίθεση ακόμη και με τις πολιτικές κατά της λογοκλοπής.
Πίσω από όλες αυτές τις αντιδράσεις κρύβεται και ένας ευρύτερος φόβος: ότι η AI δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι φοιτητές μαθαίνουν, αλλά και τον κόσμο στον οποίο θα ζήσουν μετά την αποφοίτησή τους.
Οι ανησυχίες αφορούν την απώλεια θέσεων εργασίας, την περιβαλλοντική επιβάρυνση από τα τεράστια data centers, την παρακολούθηση προσωπικών δεδομένων και την αίσθηση ότι η τεχνολογία εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα από την κοινωνική συζήτηση γύρω από τα όριά της.
Το παράδοξο είναι ότι η πιο ψηφιακή γενιά ίσως αποδειχθεί τελικά και η πιο επιφυλακτική απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη.
Για πολλούς νέους, η AI δεν συμβολίζει πλέον απλώς την καινοτομία, αλλά έναν κόσμο όπου η ανθρώπινη δημιουργικότητα, η εργασία και ακόμη και η προσωπική έκφραση κινδυνεύουν να υποκατασταθούν από αλγόριθμους.
