Για έναν άνθρωπο, ένα κείμενο αποτελείται από λέξεις και χαρακτήρες. Για ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, η πληροφορία τεμαχίζεται σε μικρότερες μονάδες που ονομάζονται tokens. Ένα token μπορεί να είναι μια ολόκληρη λέξη, μέρος μιας λέξης, ένας αριθμός ή ένα σημείο στίξης.
Αυτό έχει άμεση οικονομική σημασία, επειδή οι περισσότερες υπηρεσίες AI για επιχειρήσεις χρεώνουν με βάση τον όγκο των tokens που επεξεργάζεται το μοντέλο. Υπάρχουν input tokens, δηλαδή όσα στέλνει ο χρήστης στο μοντέλο, και output tokens, δηλαδή όσα παράγει το μοντέλο ΑΙ, πχ το Gemini η το ChatGPT.
Έτσι, μια εταιρεία που χρησιμοποιεί AI για εκατομμύρια ερωτήματα, αναλύσεις εγγράφων ή αυτοματοποιημένες εργασίες δεν πληρώνει απλώς μια μηνιαία συνδρομή. Πληρώνει για κάθε μεγάλης κλίμακας χρήση.
Αυξάνεται η κατανάλωση των επιχειρήσεων
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η AI ενσωματώνεται στην καθημερινή λειτουργία με εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια αιτήματα και ερωτήσεις από άτομα και επιχειρήσεις.
Ένας υπάλληλος μπορεί να χρησιμοποιεί ένα μοντέλο για να συνοψίζει 20σέλιδα συμβόλαια. Ένας προγραμματιστής μπορεί να ζητά συνεχώς κώδικα και διορθώσεις. Ένα chatbot μπορεί να απαντά σε χιλιάδες πελάτες ταυτόχρονα.
Κάθε τέτοια αλληλεπίδραση καταναλώνει tokens.
Η Reuters ανέφερε τον Ιούνιο ότι επιχειρήσεις βλέπουν πλέον τους λογαριασμούς AI να αυξάνονται απότομα, καθώς οι πάροχοι μετακινούνται από απλά μοντέλα συνδρομής προς περισσότερο «ογκομετρικά» τιμολόγια.
Η Uber, για παράδειγμα, είχε καταναλώσει μέσα σε τέσσερις μήνες ολόκληρο τον προϋπολογισμό AI που είχε προβλέψει για το 2026.
Στη McKinsey, σύμφωνα με το Business Insider, μόλις το 10% των χρηστών αντιστοιχούσε στο 65% της κατανάλωσης tokens. Η εταιρεία χρησιμοποιεί πλέον ειδοποιήσεις, εσωτερικά όρια και μηχανισμούς ελέγχου της χρήσης.
Δεν κοστίζουν όλα τα tokens το ίδιο
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι επιχειρήσεις δεν αγοράζουν απλώς «AI». Επιλέγουν μοντέλα διαφορετικού κόστους και δυνατοτήτων.
Ένα απλό μοντέλο μπορεί να απαντήσει σε ένα email ή να ταξινομήσει ένα έγγραφο με πολύ χαμηλότερο κόστος. Ένα ισχυρότερο μοντέλο μπορεί να χρειάζεται πολλαπλάσια υπολογιστική ισχύ για σύνθετη ανάλυση, προγραμματισμό ή reasoning.
Γι’ αυτό η νέα λογική των επιχειρήσεων είναι ολοένα περισσότερο: ποιο μοντέλο χρειάζεται για τη συγκεκριμένη δουλειά;
Η χρήση ενός κορυφαίου μοντέλου για κάθε ερώτηση είναι οικονομικά αντίστοιχη με το να χρησιμοποιεί μια επιχείρηση φορτηγό για κάθε μικρή μεταφορά.
Πίσω από τα tokens υπάρχει ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα
Το κόστος δεν σταματά στους τιμοκαταλόγους των εταιρειών AI. Κάθε token που επεξεργάζεται ένα μοντέλο απαιτεί υπολογιστική ισχύ, δηλαδή GPUs, servers, ψύξη και ηλεκτρική ενέργεια – που κοστίζει πολύ στις επιχειρήσεις.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας υπολογίζει ότι τα data centers κατανάλωσαν περίπου 415 TWh ηλεκτρικής ενέργειας το 2024. Η κατανάλωση αυξήθηκε κατά 17% το 2025 και προβλέπεται να φτάσει περίπου τις 950 TWh το 2030. Η κατανάλωση των data centers που είναι προσανατολισμένα στην AI αναμένεται να αυξηθεί ακόμη ταχύτερα.
Αυτό σημαίνει ότι το token έχει πίσω του μια πραγματική ενεργειακή αλυσίδα. Όσο περισσότερα tokens ζητούν οι επιχειρήσεις, τόσο περισσότερος υπολογιστικός χρόνος απαιτείται.
Η αμερικανική διαφορά
Εδώ εμφανίζεται ένα σημαντικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ. Η χώρα διαθέτει πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση AI υποδομών και τεράστιες επενδύσεις σε data centers. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση των Financial Times, οι ΗΠΑ διαθέτουν περίπου το 75% της παγκόσμιας υπολογιστικής ισχύος για AI, έναντι λιγότερο από 5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αμερικανική αγορά, ωστόσο, αντιμετωπίζει πλέον και η ίδια πρόβλημα ηλεκτρικής ισχύος. Η εκρηκτική ζήτηση των data centers προκαλεί αντιδράσεις για το κόστος που μπορεί να μετακυλιστεί στους καταναλωτές. Σήμερα, μάλιστα, εξετάζονται στις ΗΠΑ μέτρα ώστε οι μεγάλες εγκαταστάσεις να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους των νέων ενεργειακών υποδομών.
Για την Ευρώπη το πρόβλημα είναι διπλό
Η Ευρώπη ξεκινά από δυσμενέστερη θέση. Έχει λιγότερη υπολογιστική υποδομή και, σε αρκετές αγορές, ακριβότερη ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα, η ανάπτυξη νέων data centers προσκρούει σε αργές αδειοδοτήσεις και περιορισμούς των δικτύων.
Η Reuters σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από εκείνες στις ΗΠΑ και την Κίνα, ενώ πάνω από το 40% των δικτύων της ΕΕ είναι ηλικίας άνω των 40 ετών.
Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερη εξίσωση: το κόστος κάθε AI εφαρμογής εξαρτάται όχι μόνο από την τιμή του μοντέλου, αλλά τελικά και από το κόστος της ενέργειας που απαιτείται για να λειτουργήσει η υποδομή.
Το AI λοιπόν αποκτά το δικό του «λογιστήριο». Και το token εξελίσσεται από τεχνική μονάδα μέτρησης σε βασικό δείκτη του πραγματικού κόστους της ψηφιακής οικονομίας.
