Η Anthropic και η OpenAI έχουν υιοθετήσει τελευταία μια παλιά παράδοση των αμερικανικών επιχειρήσεων: να παραπονιούνται για τους Κινέζους μιμητές. Επί δεκαετίες, οι εταιρείες μετέφεραν τις γραμμές συναρμολόγησής τους στην Κίνα, μόνο και μόνο για να διαπιστώσουν ότι δίπλα τους ξεφύτρωναν επιχειρήσεις που προσέφεραν απομιμήσεις των προϊόντων τους. Τώρα, τα κορυφαία αμερικανικά εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης υποστηρίζουν ότι το ίδιο συμβαίνει και με τα μοντέλα τους και θέλουν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να το σταματήσει.
Στον αγώνα για την υπερνοημοσύνη, η Κίνα εξακολουθεί να ακολουθεί κατά πόδας την Αμερική. Οι ειδικοί λένε ότι τα κινεζικά εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης παράγουν μοντέλα που υπολείπονται των πιο προηγμένων αμερικανικών κατά τρεις έως έξι μήνες. Το επιτυγχάνουν αυτό, παρότι διαθέτουν λιγότερα τσιπ και λιγότερα χρήματα, κυρίως χάρη στην απόσταξη (distillation): μια διαδικασία μέσω της οποίας κατώτερα μοντέλα μαθαίνουν να μιμούνται τα αποτελέσματα που παράγουν πιο εξελιγμένα μοντέλα. Ωστόσο, οι Αμερικανοί νομοθέτες θα πρέπει να αντισταθούν στις εκκλήσεις για απαγόρευση αυτού του είδους της καινοτομίας μέσω μίμησης. Η απόσταξη ωφελεί τους καταναλωτές, μειώνει την πιθανότητα καταστροφής και —κατά τρόπο αντίθετο προς τη διαίσθηση— παγιώνει το τεχνολογικό προβάδισμα της Αμερικής.
Η Anthropic και η OpenAI απαγορεύουν την τεχνική αυτή στους όρους παροχής των υπηρεσιών τους. Και οι δύο έχουν διαμαρτυρηθεί στην αμερικανική κυβέρνηση ότι οι Κινέζοι ανταγωνιστές τους κλέβουν την πνευματική τους ιδιοκτησία• η Anthropic ζητεί την επιβολή κυρώσεων. Μια λύση, που προτείνεται σε νομοσχέδιο το οποίο βρίσκεται ενώπιον της Γερουσίας, θα ήταν να επιβληθούν κυρώσεις σε όσους χρησιμοποιούν την απόσταξη, εμποδίζοντάς τους να προσφέρουν τα μοντέλα τους στην Αμερική και ενδεχομένως και αλλού.
Ωστόσο, τα εμπορικά συμφέροντα των εργαστηρίων δεν ταυτίζονται με εκείνα των καταναλωτών. Οι χρήστες ωφελούνται όταν διατίθενται περισσότερα —και πιο ικανά— μοντέλα. Η ευρεία διάδοση της καινοτομίας αναγκάζει τα εργαστήρια να ανταγωνίζονται ως προς την τιμή και τις επιδόσεις, δύο παράγοντες που θα επιταχύνουν την υιοθέτηση της τεχνολογίας και ενδεχομένως θα αποφέρουν τεράστια οφέλη παραγωγικότητας. Τα κινεζικά μοντέλα που έχουν δημιουργηθεί μέσω απόσταξης, τα περισσότερα από τα οποία μπορούν να μεταφορτωθούν ελεύθερα από το διαδίκτυο, θα αναγκάσουν τα αμερικανικά εργαστήρια να ανταγωνιστούν και στις φτωχές χώρες.
Η συνέχιση της απόσταξης από την Κίνα εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα της Αμερικής. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ουάσινγκτον θα πρέπει να αναγνωρίσουν αυτό που ήδη γνωρίζουν οι επικεφαλής των κινεζικών εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης: η τεχνική αυτή καθιστά την πρόοδο της Κίνας εξαρτημένη από την Αμερική. Αυτό αφήνει την Κίνα ανεπαρκώς προετοιμασμένη για μια «απογείωση» της τεχνητής νοημοσύνης, κατά την οποία τα μοντέλα αποκτούν την ικανότητα να αυτοβελτιώνονται — και μπορεί ακόμη και να την καταδικάσει σε μόνιμη δεύτερη θέση. Η αντιγραφή δεν εγγυάται ότι θα ξεπεράσεις εκείνον που αντιγράφεις, όπως ανακάλυψε η Σοβιετική Ένωση όταν κατασκεύασε τσιπ χρησιμοποιώντας κλεμμένα αμερικανικά σχέδια.
Η διακοπή της δυνατότητας απόσταξης θα καθυστερούσε την Κίνα κατά μερικούς μήνες, αλλά όχι περισσότερο. Καλύτερα να διατηρηθεί αυτή η επιλογή για κάποια κρίση. Η εξάρτηση της Κίνας θα επέτρεπε στην Αμερική να επιβραδύνει τόσο τη δική της πρόοδο όσο και εκείνη της ανταγωνίστριάς της, μέσω δικλείδων ασφαλείας απέναντι σε ανεξέλεγκτη τεχνητή νοημοσύνη. Πράγματι, οι μηχανισμοί προστασίας που περιορίζουν τα αμερικανικά μοντέλα σε επικίνδυνα θέματα, όπως τα βιολογικά όπλα, καθιστούν ήδη ασφαλέστερα και τα κινεζικά μοντέλα.
Τι γίνεται όμως με την αρχή που διακυβεύεται; Οι εφευρέτες θα πρέπει να αποκομίζουν κέρδη από την εργασία τους και οι επενδυτές από τα κεφάλαια που έχουν διαθέσει με διορατικότητα. Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες πρέπει να προστατεύονται από την κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, η Anthropic και η OpenAI κάθε άλλο παρά υποφέρουν εξαιτίας της απόσταξης. Οι δύο εταιρείες έχουν αντλήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια και κυριαρχούν στην αγορά, γεγονός που καθιστά δύσκολο να υποστηριχθεί ότι η αντιγραφή βλάπτει τις επενδύσεις στην αιχμή της τεχνολογίας.
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένας παράξενος κλάδος. Τα εργαστήρια μπορούν να περιορίζουν τις προσπάθειες απόσταξης των μοντέλων τους, όπως έχουν το δικαίωμα να κάνουν, αλλά είναι υποκριτικό να ζητούν ειδικά μέτρα προστασίας. Οι αυτοκρατορίες τους έχουν οικοδομηθεί πάνω στη δουλειά άλλων, η οποία έχει συλλεχθεί μαζικά από το διαδίκτυο. Εάν η απόσταξη κηρυσσόταν παράνομη, η Anthropic και η OpenAI θα ήταν οι μόνες εταιρείες που θα απολάμβαναν προστασία απέναντι στη χρήση των δεδομένων τους για την εκπαίδευση μοντέλων.
Το να επιτρέπεται η απόσταξη δεν σημαίνει ότι πρέπει να ανατραπεί η νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Το περιεχόμενο που παράγεται από μηχανές δεν έχει ανθρώπινο δημιουργό και επομένως δεν μπορεί να προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Τα εργαστήρια υπερασπίζονται τις δικές τους πρακτικές υποστηρίζοντας ότι τα δεδομένα εκπαίδευσης, τα οποία αντλούνται μαζικά από το διαδίκτυο, εμπίπτουν στην έννοια της «εύλογης χρήσης» (fair use), εν μέρει επειδή τα δεδομένα εισόδου ενός μοντέλου διαφέρουν από εκείνα που παράγει. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τα μοντέλα που δημιουργούνται μέσω απόσταξης.
Οι Κινέζοι μιμητές έχουν θορυβήσει τα αμερικανικά εργαστήρια και τους επενδυτές. Η ανησυχία τους είναι κατανοητή. Όμως ο πραγματικός ωφελημένος από την απόσταξη δεν είναι η Κίνα. Είναι οι καταναλωτές, οι οποίοι αποκτούν φθηνότερα μοντέλα, και η Αμερική, η οποία εδραιώνει το τεχνολογικό της προβάδισμα.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
