Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας που η προετοιμασία για τον χειμώνα μπαίνει σε πρόγραμμα, ειδικά όσον αφορά την έλευση μεταδοτικών ασθενειών όπως η γρίπη.
Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε από τις αρχές Οκτωβρίου είναι το αντιγριπικό εμβόλιο, ειδικά σε επιβαρυμένες περιπτώσεις ή μεγαλύτερες ηλικίες. Φυσικά η προστασία του επεκτείνεται σε όλους.
Η προστασία απέναντι στους ιούς της γρίπης έρχεται κυρίως από τον εμβολιασμό, και εκεί ο χρόνος που θα το κάνουμε έχει τη δική του σημασία.
Πότε ξεκινά ο αντιγριπικός εμβολιασμός
Ο ΕΟΔΥ συστήνει ο εμβολιασμός να γίνεται κάθε χρόνο μέσα στο διάστημα Οκτωβρίου με Νοεμβρίου, πριν ξεκινήσει η κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα.
Ο οργανισμός χρειάζεται περίπου δύο εβδομάδες μετά το εμβόλιο για να αναπτύξει προστατευτικά αντισώματα, οπότε ο εμβολιασμός στα μέσα του χειμώνα φτάνει συχνά καθυστερημένα.
Στην πράξη τα εμβόλια φτάνουν στα φαρμακεία από τα μέσα Σεπτεμβρίου, ενώ η επίσημη έναρξη της εκστρατείας ανακοινώνεται από το Υπουργείο Υγείας στις αρχές Οκτωβρίου. Την περσινή περίοδο δόθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2025.
Η κυκλοφορία του ιού στην Ελλάδα εντείνεται από τα μέσα Δεκεμβρίου και κορυφώνεται μέσα στον Ιανουάριο, οπότε ένας εμβολιασμός τον Οκτώβριο αφήνει άνετο περιθώριο ασφαλείας.
Ποιοι το κάνουν κατά προτεραιότητα
Το κριτήριο δεν είναι το πόσο εύκολα κολλάει κανείς, αλλά το τι μπορεί να συμβεί αν κολλήσει.
Η πρόληψη είναι πάντα καλύτερη από τη θεραπεία και στην περίπτωση της γρίπης που είναι μια ιδιαίτερα ύπουλη και ενδεχομένως σοβαρή ασθένεια αν βρει τον οργανισμό μας καταπονημένο.
Στις παρακάτω ομάδες η γρίπη έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να οδηγήσει σε επιπλοκές ή σε αποσταθεροποίηση ενός χρόνιου νοσήματος. Η λίστα προκύπτει από το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και μένει σταθερή από χρονιά σε χρονιά.
Για τα παιδιά το κατώτερο ηλικιακό όριο είναι οι 6 μήνες. Τα μικρότερα βρέφη προστατεύονται έμμεσα, μέσω του εμβολιασμού της μητέρας στην εγκυμοσύνη και όσων ζουν μαζί τους.
Πώς γίνεται στην πράξη
Από το 2024 και μετά, τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται από το φαρμακείο χωρίς ιατρική συνταγή, σε μόνιμη νομοθετική βάση. Η ρύθμιση αφορά ενήλικες που ανήκουν στις ομάδες αυξημένου κινδύνου, και κάθε εμβολιασμός καταχωρείται στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
Το εμβόλιο μπορεί να γίνει ταυτόχρονα με το εμβόλιο κατά του COVID-19, σε διαφορετικό σημείο του σώματος και καλύπτει τους ιούς της εποχικής γρίπης αλλά όχι το κοινό κρυολόγημα, που προκαλείται από εντελώς διαφορετικούς ιούς.
Τι να περιμένετε μετά τον εμβολιασμό
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι στη συντριπτική πλειονότητα μηδαμινές ή ήπιες και παροδικές.
Τοπική αντίδραση. Ευαισθησία, ερυθρότητα ή μικρό οίδημα ή ελαφρό μούδιασμα στο σημείο της ένεσης για λίγες ώρες έως 1-2 μέρες.
Ήπια γενικά συμπτώματα. Κόπωση, πονοκέφαλος ή δέκατα το πρώτο εικοσιτετράωρο, ως ένδειξη ανοσιακής απόκρισης.
Το εμβόλιο δεν προκαλεί γρίπη. Τα ενέσιμα εμβόλια περιέχουν αδρανοποιημένο ιό ή μέρη του. Ποτέ τον ίδιο τον ιό.
Η προστασία χτίζεται σταδιακά. Χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες, οπότε μια νόσηση λίγες μέρες μετά σημαίνει ότι η έκθεση προηγήθηκε του εμβολιασμού.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται συνταγή για το αντιγριπικό εμβόλιο;
Για τους ενήλικες των ομάδων αυξημένου κινδύνου, τα εμβόλια χορηγούνται δωρεάν από το φαρμακείο χωρίς ιατρική συνταγή και ο εμβολιασμός καταχωρείται αυτόματα στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών.
Κάθε πότε επαναλαμβάνεται;
Κάθε χρόνο, επειδή αλλάζει η σύνθεση του εμβολίου και η ανοσία από τον περσινό εμβολιασμό όχι μόνο εξασθενεί σταδιακά, αλλά δεν έχει σχέση με τις φετινές μεταλλάξεις του ιού. Ο περσινός εμβολιασμός συνεπώς δεν σας καλύπτει.
Μπορώ να εμβολιαστώ αν είμαι κρυωμένος;
Ένα απλό κρυολόγημα χωρίς πυρετό συνήθως δεν αποτελεί λόγο αναβολής. Σε εμπύρετη νόσηση ο εμβολιασμός μετατίθεται, κατόπιν εκτίμησης από επαγγελματία υγείας.
Είναι ασφαλές στην εγκυμοσύνη;
Ο εμβολιασμός συστήνεται στις έγκυες σε οποιοδήποτε τρίμηνο και προστατεύει και το βρέφος τους πρώτους μήνες. Η συζήτηση γίνεται με τον γυναικολόγο.
Αν το κάνω Δεκέμβριο, έχει νόημα;
Ναι. Το ιδανικό «παράθυρο» είναι Οκτώβριο με Νοέμβριο, αλλά η γρίπη κυκλοφορεί μέχρι και την άνοιξη, οπότε ο εμβολιασμός διατηρεί αξία και αργότερα.
