Το μέλλον των μπαταριών στη ΝΑ Ευρώπη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο θα ενσωματωθούν στα ευρύτερα ενεργειακά συστήματα, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται και οι ανάγκες για ευελιξία στο σύστημα αυξάνονται συνεχώς. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έχει μπει «επιθετικά» στο παιχνίδι της αποθήκευσης ενέργειας, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις που σχετίζονται με την υλοποίηση, τη ρύθμιση και την ωρίμανση της αγοράς.
Η συζήτηση αυτή βρέθηκε στο επίκεντρο του Balkan Battery Day, που πραγματοποιήθηκε χθες στην Αθήνα. Πρόκειται για ένα από τα πρώτα συνέδρια στην περιοχή των Βαλκανίων που εστιάζει αποκλειστικά στο ζήτημα της αποθήκευσης ενέργειας, με στόχο να αναδείξει τις προκλήσεις της επόμενης ημέρας. Σε αυτό το περιβάλλον, η Βουλγαρία εμφανίζεται ως ηγετική δύναμη, έχοντας εγκαταστήσει πάνω από 1,6 GW μονάδων αποθήκευσης και καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη, ξεπερνώντας μάλιστα χώρες με σημαντικά υψηλή διείσδυση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Η Ουγγαρία, η Ελλάδα και η Ρουμανία βρίσκονται στις 8 κορυφαίες θέσεις στην Ευρώπη στη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα.
Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι, δεδομένου πως τα προβλήματα στην αγορά των ΑΠΕ έχουν ήδη γίνει ορατά — όπως οι περικοπές παραγωγής και οι αρνητικές τιμές — το βασικό ζητούμενο είναι οι μπαταρίες να μην αντιμετωπιστούν απλώς ως μια προσωρινή λύση ή «παυσίπονο» για τα συστημικά ζητήματα. Αντίθετα, τονίζουν ότι απαιτείται μια πιο ολιστική προσέγγιση, όπου οι διασυνδέσεις θα αναπτυχθούν επαρκώς, οι αγορές θα γίνουν πιο ευέλικτες και η οικονομία θα προχωρήσει σε βαθύτερο εξηλεκτρισμό, ώστε να υποστηριχθεί ουσιαστικά η διείσδυση των ΑΠΕ και της αποθήκευσης.
Όπως ανέφερε χθες ο κ. Βαγγέλης Γαζής, Head of Southeast Europe της Aurora Energy Research, «η αγορά BESS στα Βαλκάνια κινείται πολύ γρήγορα από το πεδίο της πολιτικής φιλοδοξίας, στις πραγματικές επενδύσεις και την ανάπτυξη. Το ερώτημα δεν αφορά την αξία της αποθήκευσης, αλλά μάλλον το πώς θα υλοποιηθούν τα έργα και ποια θα κατασκευαστούν, θα χρηματοδοτηθούν και θα λειτουργήσουν στην αγορά. Αν κοιτάξουμε προσεκτικά, οι διαφορετικές χώρες κινούνται με διαφορετικούς ρυθμούς, καθοδηγούνται από διαφορετικούς μηχανισμούς και αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις», υπογραμμίζοντας την ανομοιογένεια που χαρακτηρίζει την περιοχή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα θεωρείται η πιο προηγμένη χώρα όσον αφορά τον σχεδιασμό της αγοράς αποθήκευσης, αναφερόμενος στους τρεις διαγωνισμούς για μπαταρίες και στην υπουργική απόφαση για τις standalone μπαταρίες ισχύος 4,7 GW. Παρά το γεγονός ότι περισσότερα από 12 GW έργων βρίσκονται υπό αξιολόγηση, η Aurora εκτιμά ότι μόνο περίπου το ένα τρίτο αυτού του χαρτοφυλακίου θα έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το 2030. Αυτό αποδίδεται κυρίως σε χρονοβόρες διαδικασίες, καθυστερήσεις στην αδειοδότηση και περιορισμούς στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Όπως προαναφέρθηκε, η Βουλγαρία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ταχείας ανάπτυξης. Ο κ. Γαζής σημείωσε ότι η χώρα έχει υιοθετήσει ένα διαφορετικό μοντέλο κινήτρων, το οποίο βασίζεται στην υποστήριξη CAPEX μέσω χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Μέσω αυτού του μηχανισμού έχουν υποστηριχθεί περίπου 14 GW χωρητικότητας αποθήκευσης. Από αυτά, πάνω από 1,6 GW έχουν ήδη εγκατασταθεί, ξεπερνώντας τον εθνικό στόχο για το 2030 και επηρεάζοντας ήδη τις περιφερειακές ροές ενέργειας και τη λειτουργία των αγορών.
Παράλληλα, η Ρουμανία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής, με περίπου 1 GW εγκατεστημένης ισχύος αποθήκευσης. Στη χώρα έχουν θεσπιστεί και εφαρμοστεί αρκετά προγράμματα στήριξης, με το πιο πρόσφατο να έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται προκλήσεις που σχετίζονται κυρίως με την αδειοδότηση και την πρόσβαση στο δίκτυο.
Σε ό,τι αφορά τα έσοδα των μπαταριών, ο κ. Γαζής σημείωσε ότι το energy arbitrage θα συνεχίσει να αποτελεί τη βασική πηγή εξασφαλισμένων εσόδων. Ωστόσο, σταδιακά τα έσοδα θα προέρχονται όλο και περισσότερο από το σύνολο των αγορών διαχείρισης ενέργειας και εξισορρόπησης. Μακροπρόθεσμα, όσο αυξάνεται η διείσδυση των μπαταριών, η έμφαση θα μετατοπιστεί από τη διαχείριση μεμονωμένων έργων στον βέλτιστο σχεδιασμό και λειτουργία ολόκληρων χαρτοφυλακίων έργων.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι τα standalone assets έχουν τη δυνατότητα να εκτίθενται πιο άμεσα στην αστάθεια των αγορών και να ανταποκρίνονται πιο αποτελεσματικά στα σήματα τιμών. Από την άλλη πλευρά, τα υβριδικά assets αξιοποιούν με μεγαλύτερη αποδοτικότητα το σημείο σύνδεσης με το δίκτυο, προσφέροντας διαφορετικά λειτουργικά πλεονεκτήματα. Παράλληλα, όσον αφορά τη χρηματοδότηση, επισήμανε ότι οι τράπεζες και οι χρηματοδότες παραμένουν προσεκτικοί και επιλεκτικοί, εξετάζοντας με αυστηρά κριτήρια τα έργα.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr.
