Mια «τέλεια καταιγίδα» σαρώνει εκ νέου τις παγκόσμιες αγορές, πυροδοτώντας ένα βίαιο κύμα ρευστοποιήσεων που πιέζει το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Πολλοί μάλιστα πιστεύουν πως η σημερινή πτώση συνιστά το ξέσπασμα μιας συσσωρευμένης νευρικότητας, όπου το πετρέλαιο, τα ομόλογα και οι μετοχές δέχονται ταυτόχρονα σφοδρά πλήγματα.
Το άνοιγμα της Wall Street σήμερα Πέμπτη επιβεβαιώνει αυτό το κλίμα καθώς η συνεχιζόμενη άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων πίεσε την αγορά, την ώρα που οι επενδυτές προετοιμάζονται για νέες αυξήσεις επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed).
Ο τεχνολογικός δείκτης Nasdaq υποχωρεί κατά 0,8%, ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones σημειώνει απώλειες 182 μονάδων (0,4%) και ο γενικός δείκτης S&P 500 καταγράφει πτώση 0,5%.
Στην καρδιά αυτού του δυνατού sell-off βρίσκεται η άνοδος των τιμών του πετρελαίου. Με το Brent να εκτινάσσεται πάνω από τα 106 δολάρια το βαρέλι, η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και το αδιέξοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν ρίχνουν «λάδι στη φωτιά» του πληθωρισμού.
Αυτή η ενεργειακή έκρηξη, σε συνδυασμό με την ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας, αναγκάζει τους επενδυτές να προετοιμαστούν για το χειρότερο σενάριο: μια επιθετική Fed έτοιμη να αυξήσει εκ νέου τα επιτόκια.
Αυτό το σενάριο προκαλεί πιέσεις στην αμερικανική αγορά ομολόγων, συμπαρασύροντας τις ευρωπαϊκές και τις παγκόσμιες αγορές χρέους. Με τις αποδόσεις των 10ετών και 30ετών αμερικανικών τίτλων να εκτοξεύονται σε εφιαλτικά υψηλά δεκαετιών (πάνω από 5,1% και 5,4% αντίστοιχα) και τη ζήτηση στις δημοπρασίες να καταρρέει, το κόστος χρήματος εκτινάχθηκε στα ύψη. Όταν το κόστος δανεισμού καλπάζει και η ενέργεια ακριβαίνει, τα περιθώρια των επιχειρήσεων συμπιέζονται, η κατανάλωση ασφυκτιά και η Wall Street παρασύρεται σε μια αναπόφευκτη, καθοδική δίνη.
Βουτιά 5% για Oracle
Στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων βρίσκεται η μετοχή της Oracle, η οποία πραγματοποιεί βουτιά άνω του 5%.
Η υποχώρηση ακολούθησε δημοσίευμα του Bloomberg, το οποίο ανέφερε επικαλούμενο πηγές ότι η εταιρεία επικαλέστηκε ρήτρα «ανωτέρας βίας» για να προστατευθεί από το αυξανόμενο κόστος σε περίπτωση καθυστέρησης του μεγάλου έργου κέντρου δεδομένων που κατασκευάζει στο Νέο Μεξικό.
Την ίδια στιγμή, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σκαρφάλωσαν σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν εδώ και δεκαετίες. Η απόδοση του 30ετούς ομολόγου άγγιξε το 5,446%, καταγράφοντας υψηλό από τον Ιούνιο του 2004, ενώ η απόδοση του 10ετούς τίτλου, που επηρεάζει άμεσα τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων, εκτινάχθηκε στο 5,15%, προσεγγίζοντας επίπεδα του Ιουλίου του 2007.
Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν σημαντική άνοδο, με το Brent να διαμορφώνεται γύρω στα 105 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό (WTI) να ενισχύεται στα 93 δολάρια.
Η αδύναμη δημοπρασία κλιμάκωσε τις πιέσεις στα ομόλογα
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, η χαριστική βολή δόθηκε το απόγευμα της Τετάρτης, όταν η ζήτηση για τα νέα πενταετή αμερικανικά ομόλογα αποδείχθηκε αισθητά κατώτερη των προσδοκιών.
Οι τίτλοι κατοχυρώθηκαν με αποδόσεις πολύ υψηλότερες από τις εκτιμήσεις των διαπραγματευτών, αναγκάζοντας τους βασικούς διαμεσολαβητές (dealers) να καλύψουν ένα δυσανάλογα μεγάλο τμήμα της έκδοσης. Αυτή η εξέλιξη εστάλη ως ξεκάθαρο σήμα στην αγορά ότι το επενδυτικό κοινό απέφευγε την τοποθέτηση σε αμερικανικό χρέος εν μέσω υποχώρησης των τιμών, γεγονός που πυροδότησε νέο γύρο ρευστοποιήσεων και ώθησε τις αποδόσεις ακόμη ψηλότερα.
Οι κραδασμοί από την άνοδο των αποδόσεων ξεπερνούν πλέον τα στενά όρια της αγοράς χρέους. Επιβαρύνουν άμεσα τους καταναλωτές μέσω των αυξημένων επιτοκίων σε στεγαστικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες, ενώ ταυτόχρονα το ακριβότερο κόστος κεφαλαίου φρενάρει τα deals και τις εξαγορές με μόχλευση από private equity funds.
Παρ’ όλα αυτά, το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης επέδειξε σχετική ανθεκτικότητα απέναντι στις αναταράξεις της αγοράς ομολόγων, με τον S&P 500 να υποχωρεί κατά 0,8%, τον Nasdaq κατά 1,1% και τον Dow Jones να χάνει 352 μονάδες (0,7%).
Όπως σημείωσε ο Σκοτ Κίμπαλ, επικεφαλής επενδύσεων σταθερού εισοδήματος της Loop Capital Asset Management, οι αγορές ρίσκου δείχνουν να απορροφούν τις πιέσεις, καθώς η κρίση εστιάζεται κυρίως στην αγορά επιτοκίων.
Ωστόσο, το μεγάλο ερώτημα παραμένει το πού θα μπει φρένο. Με την απόδοση του 10ετούς να ξεπερνά το 5%, το πετρέλαιο να κινείται πάλι σε τριψήφια επίπεδα και την οικονομία των ΗΠΑ να διατηρεί απρόσμενη δυναμική – δυσκολεύοντας το έργο της Fed – οι αναλυτές αδυνατούν να διακρίνουν τη θρυαλλίδα που θα ανακόψει την ανοδική τροχιά των αποδόσεων.
Η Fed
Η εκτίναξη των αποδόσεων και του πετρελαίου ενίσχυσε τις προσδοκίες για περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής. Σύμφωνα με το εργαλείο CME FedWatch, οι πιθανότητες για μια νέα αύξηση επιτοκίων από τη Fed στη συνεδρίαση του Οκτωβρίου ξεπέρασαν το 70%, έναντι 55% μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα.
Παρά την νευρικότητα, οι αναλυτές της UBS Global Wealth Management εκτιμούν ότι οι αναταράξεις στον ενεργειακό τομέα θα παραμείνουν περιορισμένες και δεν θα ανακόψουν την οικονομική ανάπτυξη, συνιστώντας στους επενδυτές να διατηρήσουν τις θέσεις τους στις μετοχές χτίζοντας παράλληλα χαρτοφυλάκια ανθεκτικά στη μεταβλητότητα.
Ωστόσο, τα ισχυρά στοιχεία για την επιχειρηματική δραστηριότητα στις ΗΠΑ, παρά τις πιέσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού, επιβεβαιώνουν ότι η οικονομία διατηρεί ισχυρή δυναμική. Αυτό δίνει στη Fed το απαραίτητο περιθώριο να διατηρήσει τα επιτόκια και τις αποδόσεις των ομολόγων σε υψηλότερα επίπεδα στο άμεσο μέλλον για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό.
Το κύμα πωλήσεων μεταδίδεται και στην Ευρώπη
Οι κραδασμοί ξεπερνούν τα αμερικανικά σύνορα, με την άνοδο των αποδόσεων να μεταφέρεται άμεσα στις ευρωπαϊκές αγορές χρέους.
Η εκτίμηση ότι τα επιτόκια στις ΗΠΑ θα διατηρηθούν υψηλά για μεγαλύτερο διάστημα, σε συνδυασμό με τις νέες ανατιμήσεις στο πετρέλαιο, ώθησε τους επενδυτές σε μπαράζ ρευστοποιήσεων και στην Ευρωζώνη.
Στο πλαίσιο αυτό, η απόδοση του 10ετούς γερμανικού ομολόγου – που λειτουργεί ως δείκτης αναφοράς για την Ευρώπη – ενισχύθηκε κατά περίπου 1,9 μονάδες βάσης, φτάνοντας το 3,566%. Στη Γαλλία, ο αντίστοιχος 10ετής τίτλος σημείωσε άνοδο 2,4 μονάδων βάσης στο 4,681%, διατηρώντας τη διαφορά (spread) από το γερμανικό ομόλογο πάνω από τις 111 μονάδες βάσης.
Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και στην ευρωπαϊκή περιφέρεια. Η απόδοση του ιταλικού 10ετούς αυξήθηκε κατά μία μονάδα βάσης στο 4,519%, ενώ το ελληνικό 10ετές ενισχύθηκε κατά 1,7 μονάδες βάσης, διαμορφούμενο στο 4,401%.
Η τάση αυτή αναδεικνύει τον διεθνή χαρακτήρα που λαμβάνει πλέον η υποχώρηση των τιμών των ομολόγων. Ενδεικτικά, στην Ιαπωνία η απόδοση του 10ετούς τίτλου εκτινάχθηκε σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το 1996, καθώς οι αγορές παγκοσμίως αναπροσαρμόζουν το κόστος δανεισμού υπό το βάρος του ακριβότερου πετρελαίου και της ανθεκτικότητας της οικονομίας των ΗΠΑ.
