Πάνω από 10% η διόρθωση του τραπεζικού δείκτη από τα υψηλά του, στο 13% οι μέσες απώλειες των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.
Η κατοχύρωση κερδών από τα ξένα χαρτοφυλάκια, ο γαλλικός δημοσιονομικός πονοκέφαλος, το πετρέλαιο στα 105 δολάρια και η γεωπολιτική αβεβαιότητα διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό μείγμα για τις αγορές.
Δεν χρειάστηκαν παρά δύο συνεδριάσεις για να αλλάξει άρδην η εικόνα στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ο τραπεζικός κλάδος, ο μεγάλος πρωταγωνιστής της φετινής ανόδου, βρέθηκε στο επίκεντρο ενός επιθετικού κύματος ρευστοποιήσεων, με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες να επιστρέφουν σημαντικό μέρος των κερδών τους και τον Γενικό Δείκτη να υποχωρεί με ταχύτητα που αιφνιδίασε ακόμη και τους πλέον επιφυλακτικούς παράγοντες της αγοράς.
Η διόρθωση του τραπεζικού δείκτη ξεπερνά πλέον το 10% από τα πρόσφατα υψηλά, έναντι περίπου 13% του αντίστοιχου αμερικανικού δείκτη και 9,9% των ευρωπαϊκών τραπεζών. Μόνο που στην Αθήνα η εικόνα είναι ακόμη βαρύτερη εάν εξετάσει κανείς τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες χωριστά.
Η Alpha Bank καταγράφει απώλειες σχεδόν 15% από τα υψηλά της, η Πειραιώς ακολουθεί με διόρθωση που προσεγγίζει το 14%, η Eurobank υποχωρεί κατά 12% και η Εθνική Τράπεζα κατά 11%. Κατά μέσο όρο, δηλαδή, οι τέσσερις συστημικές έχουν χάσει περίπου 13% από τις κορυφές τους, σε μια κίνηση που ουσιαστικά διαγράφει την πρόοδο των αποτιμήσεών τους από τον περασμένο Ιούλιο.
Τι άλλαξε μέσα σε δύο ημέρες; Οι χρηματιστές δεν αναζητούν την απάντηση στα θεμελιώδη μεγέθη των τραπεζών, αλλά στη σύνθεση των επενδυτών που κατέχουν τις μετοχές τους.
Η μεγάλη συγκέντρωση ξένων κεφαλαίων στον εγχώριο τραπεζικό κλάδο, η οποία αποτέλεσε βασικό καύσιμο της ανόδου, λειτουργεί τώρα προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Παρά το τελευταίο διήμερο των ισχυρών πιέσεων, ο τραπεζικός δείκτης εξακολουθεί να εμφανίζει κέρδη της τάξης του 31% από την αρχή της χρονιάς. Πρόκειται για μια επίδοση που προσφέρει στα διεθνή χαρτοφυλάκια σημαντικά περιθώρια κατοχύρωσης αποδόσεων, ιδιαίτερα όσο πλησιάζει το κλείσιμο των βιβλίων για το 2026.
Οι διαχειριστές που έχουν χτίσει ισχυρές αποδόσεις μέσα στη χρονιά δεν έχουν ιδιαίτερο λόγο να διακινδυνεύσουν τα ήδη πραγματοποιημένα κέρδη τους στο τελευταίο τρίμηνο. Αντίθετα, έχουν κάθε κίνητρο να περιορίσουν την έκθεση, να προστατεύσουν τις επιδόσεις των χαρτοφυλακίων και, όπως σχολιάζουν χαρακτηριστικά χρηματιστές, να διασφαλίσουν και τα ετήσια bonus τους.
Η δημοσιονομική κρίση στη Γαλλία, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης, επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο των κρατικών ομολόγων και την ανησυχία για το κόστος χρηματοδότησης.
Με την απόδοση του γαλλικού δεκαετούς να φτάνει, σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, στο 4,96%, το μήνυμα προς τους επενδυτές είναι σαφές: το κόστος του χρήματος και η δημοσιονομική αβεβαιότητα επιστρέφουν ως βασικοί παράγοντες αποτίμησης του κινδύνου.
Την ίδια στιγμή, το πετρέλαιο κινείται στα 105 δολάρια το βαρέλι, προσθέτοντας νέες ανησυχίες για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής.
Στο ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον προστίθεται και η γεωπολιτική παράμετρος, με τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου να ενισχύουν την αβεβαιότητα.
Το αποτέλεσμα είναι η διάθεση για ανάληψη ρίσκου να περιορίζεται διεθνώς. Και όταν οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές αποφασίζουν να μειώσουν την έκθεσή τους στις μετοχές, οι αγορές που έχουν προηγουμένως υπεραποδώσει είναι συχνά εκείνες που δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις.
Ενδεικτικό της έντασης των πωλήσεων είναι ότι η Πειραιώς βρέθηκε ενδοσυνεδριακά μέχρι τα 9,45 ευρώ, η Alpha Bank στα 4,17 ευρώ, η Εθνική στα 15,90 ευρώ και η Eurobank στα 4,35 ευρώ. Τα 120 εκατ. ευρώ των δημοπρασιών και η απόπειρα περιορισμού των απωλειών. Η εικόνα επιχείρησε να βελτιωθεί στα τελευταία λεπτά της συνεδρίασης, όταν εμφανίστηκαν αγοραστές σε επιλεγμένους τίτλους, κυρίως στις τράπεζες, στη Motor Oil, στα Ελληνικά Πετρέλαια, στην Allwyn και στην Coca-Cola HBC.
Από το χαμηλό των 2.541 μονάδων, ο Γενικός Δείκτης κατάφερε να ανακτήσει μέρος του χαμένου εδάφους, περιορίζοντας τελικά τις απώλειές του στο 2,06% και κλείνοντας στις 2.568 μονάδες.
Οι συναλλαγές εκτοξεύθηκαν στα 621,6 εκατ. ευρώ, επίπεδο που παραπέμπει περισσότερο σε συνεδρίαση αναδιάρθρωσης χαρτοφυλακίων παρά σε μια συνηθισμένη ημέρα ρευστοποιήσεων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι σχεδόν 120 εκατ. ευρώ άλλαξαν χέρια μέσα στα περίπου 20 λεπτά της διαδικασίας των δημοπρασιών.
Η συγκέντρωση τόσο μεγάλου όγκου συναλλαγών στο κλείσιμο αποτυπώνει την έντονη δραστηριότητα των θεσμικών χαρτοφυλακίων, χωρίς από μόνη της να αποδεικνύει εάν πρόκειται για ολοκλήρωση των πωλήσεων ή για αναδιάταξη θέσεων που θα συνεχιστεί στις επόμενες συνεδριάσεις. Το ταμπλό αποτύπωσε με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο την κυριαρχία των πωλητών.
Η Τράπεζα Κύπρου υποχώρησε κατά 3,52%, στα 10,14 ευρώ, η Credia κατά 4,62%, στα 0,90 ευρώ, και η Optima Bank κατέγραψε πτώση 5,25%, κλείνοντας στα 14,44 ευρώ.
Στις τέσσερις συστημικές, η Alpha Bank έχασε 3,47%, στα 4,22 ευρώ, η Εθνική Τράπεζα 3,10%, στα 16,19 ευρώ, η Eurobank 3,65%, στα 4,43 ευρώ, και η Πειραιώς 3,82%, στα 9,64 ευρώ. Οι ρευστοποιήσεις δεν περιορίστηκαν, πάντως, στον τραπεζικό κλάδο. Η Cenergy υποχώρησε κατά 4,42%, η Metlen κατά 1,97% και η Titan κατέγραψε απώλειες άνω του 2%.
Ισχυρές πιέσεις δέχθηκε ο ΑΔΜΗΕ, με πτώση μεγαλύτερη του 4,7% και κλείσιμο στα 4 ευρώ, ενώ η Viohalco έχασε 6,69%, στα 16,46 ευρώ. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υποχώρησε κατά 3,62%, στα 40,48 ευρώ, και η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ κατέγραψε απώλειες 6,46%.
Αντίδραση 1,05% για τα ΕΛΠΕ, 1,57% για την ΜΟΗ, ενώ άξια μνείας είναι η αντίδραση σε μία τόσο δύσκολη μέρα για την αγορά, η αντίδραση των δύο ναυτιλιακών Safe Bulkers με κέρδη 2,23% και Star Bulks 1,39%.
Η εικόνα στις ευρωαγορές
Με απώλειες ολοκλήρωσαν τη συνεδρίαση της Πέμπτης τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, καθώς η άνοδος του πετρελαίου και οι αναταράξεις στην αγορά κρατικών ομολόγων περιόρισαν τη διάθεση για ανάληψη κινδύνου.
Στη Φρανκφούρτη, ο DAX υποχώρησε κατά 1,12%, στις 24.823,05 μονάδες, ενώ στο Παρίσι ο CAC 40 έχασε 0,51%, στις 7.729,69 μονάδες. Μικρότερες ήταν οι απώλειες στο Λονδίνο, όπου ο FTSE 100 έκλεισε στις 10.441,60 μονάδες, με πτώση 0,16%. Εντονότερες πιέσεις καταγράφηκαν στον ευρωπαϊκό Νότο. Ο FTSE MIB στο Μιλάνο υποχώρησε κατά 1,35%, στις 49.297,88 μονάδες, ενώ ο IBEX 35 στη Μαδρίτη έχασε 0,87%, στις 18.952,40 μονάδες. Ο Euro Stoxx 50 διαμορφώθηκε στις 6.122,35 μονάδες, με απώλειες 0,94%. Εξαίρεση αποτέλεσε το Άμστερνταμ, με τον AEX να ενισχύεται κατά 0,31%. Ο πανευρωπαϊκός Stoxx 600 διαμορφώθηκε στις 625,52 μονάδες, με πτώση 0,75%, αποτυπώνοντας την επιφυλακτικότητα που επικράτησε στο μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς.
Οι τραπεζικές μετοχές βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των ρευστοποιήσεων. Ο ευρωπαϊκός τραπεζικός δείκτης υποχώρησε ενδοσυνεδριακά σχεδόν 2%, σε χαμηλά άνω των τριών μηνών, με τις Deutsche Bank, Santander, Société Générale και UniCredit να δέχονται πιέσεις για δεύτερη διαδοχική συνεδρίαση. Οι ανησυχίες για το ευρωπαϊκό χρέος συνδυάστηκαν με φόβους ότι το υψηλό ενεργειακό κόστος θα επιβαρύνει την ανάπτυξη. Στις επιμέρους κινήσεις, η Intesa Sanpaolo σημείωσε απώλειες 2,95%, τη Lloyds κατά 1,66% και την Barclays κατά 1,37%. Στον αντίποδα, η Repsol ενισχυόταν κατά 5,17%, βρίσκοντας στήριξη στην άνοδο του πετρελαίου.
Στα ομόλογα, οι αποδόσεις περιόρισαν την αρχική αύξηση των αποδόσεων. Tο γερμανικό δεκαετές κινείται στο 3,465%, το γαλλικό στο 4,898% και το ιταλικό στο 4,597%. Το γαλλογερμανικό spread παρέμενε περίπου στις 143 μονάδες βάσης, δείχνοντας την επιφυλακτικότητα απέναντι στο γαλλικό χρέος. Η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς διαμορφωνόταν στο 4,459%, έναντι προηγούμενης τιμής 4,485%, έχοντας φτάσει ενδοσυνεδριακά στο 4,573%. Το βρετανικό δεκαετές βρισκόταν στο 5,449% και το αμερικανικό στο 5,266%, επίσης χαμηλότερα από τα υψηλά της ημέρας.
Στην αγορά συναλλάγματος, το ευρώ διαπραγματευόταν στα 1,1195 δολάρια, σχεδόν αμετάβλητο, μετά από διακυμάνσεις μεταξύ 1,1172 και 1,1227 δολαρίων.
Πτώση και στη Wall Street
Πτωτικά κινούνται οι χρηματιστηριακοί δείκτες της Wall Street την Πέμπτη, καθώς η νέα άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων και το άλμα των τιμών του πετρελαίου επιβαρύνουν το επενδυτικό κλίμα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ανησυχίες ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα συντηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις, αναγκάζοντας τη Federal Reserve να προχωρήσει σε περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων.
Στις τελευταίες διαθέσιμες ενδείξεις, ο Dow Jones υποχωρεί κατά 0,18%, στις 51.089,66 μονάδες, ο S&P 500 χάνει 0,37%, στις 7.772,96 μονάδες, ενώ ο Nasdaq καταγράφει πτώση 0,52%, στις 27.395,17 μονάδες. Ο Russell 2000 της μικρής κεφαλαιοποίησης υποχωρεί κατά 0,49%, στις 2.779,60 μονάδες.
Στο ταμπλό, τεχνολογία και τράπεζες βρίσκονται εκ νέου υπό πίεση. Η Intel υποχωρεί κατά 3,55% και η Marvell Technology κατά 2,47%, ενώ η Bank of America χάνει 1,23% και η Citigroup 0,57%. Αντίθετα, η Palantir ενισχύεται κατά 3,60%, μετά την αναβάθμισή της από την Goldman Sachs, ενώ ανοδικά κινούνται και οι μετοχές των ενεργειακών εταιρειών.
Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου δεν μεταβάλλεται ιδιαίτερα σε ημερήσια βάση, στο 5,28%, το 2ετές βρίσκεται στο 4,79% και το 30ετές στο 5,65%.
Παρά τις πιέσεις, οι προσδοκίες για τα εταιρικά αποτελέσματα παραμένουν ισχυρές. Σύμφωνα με τη FactSet, ο εκτιμώμενος ρυθμός αύξησης των κερδών του S&P 500 για το τρίτο τρίμηνο διαμορφώνεται περίπου στο 30%. Εφόσον επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για τρίτο διαδοχικό τρίμηνο με αύξηση άνω του 25%. Η Κόρτνεϊ Γκαρσία, ανώτερη σύμβουλος διαχείρισης πλούτου στην Payne Capital Management, εκτίμησε μιλώντας στο CNBC ότι η ισχυρή κερδοφορία μπορεί να στηρίξει τη συνέχεια του χρηματιστηριακού ράλι, ακόμη και με υψηλότερα επιτόκια, εάν τα αποτελέσματα ανταποκριθούν ή ξεπεράσουν τις προσδοκίες.
Γιατί πέφτουν μαζί μετοχές και τιμές ομολόγων
Το στοιχείο που αποτυπώνει εντονότερα τη νευρικότητα είναι η παράλληλη πτώση των δύο αγορών. Σε περιόδους φόβου για την ανάπτυξη, οι επενδυτές συχνά αναζητούν καταφύγιο στα κρατικά ομόλογα. Αυτή τη φορά, όμως, οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών προκαλούν πωλήσεις και στους κρατικούς τίτλους, ανεβάζοντας τις αποδόσεις τους.
Περί τις 14:40 ώρα Ελλάδας, η απόδοση του γερμανικού δεκαετούς διαμορφωνόταν στο 3,517%, αυξημένη κατά περίπου 3,6 μονάδες βάσης. Του γαλλικού ανερχόταν στο 4,927%, με άνοδο 5,8 μονάδων βάσης, και του ιταλικού στο 4,688%, αυξημένη κατά 4,5 μονάδες βάσης. Η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς έφθανε στο 4,525%, σημειώνοντας άνοδο 4 μονάδων βάσης. Το γαλλικό spread έναντι της Γερμανίας διαμορφωνόταν έτσι κοντά στις 141 μονάδες βάσης.
Η Γαλλία παραμένει στο επίκεντρο, καθώς δυσκολεύεται να περιορίσει δημοσιονομικό έλλειμμα άνω του 5% του ΑΕΠ. Η αναλύτρια της Swissquote, Ιπέκ Οζκαρντεσκάγια, συνδέει τις πιέσεις στις τράπεζες με τις ανησυχίες για το ευρωπαϊκό χρέος, την ασθενέστερη ανάπτυξη και την ακριβότερη ενέργεια, που περιορίζει τα περιθώρια ανακούφισης από την ΕΚΤ.
Επίσης, πρόσθετη εστία ανησυχίας αποτελεί η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Οι τιμές του πετρελαίου ενισχύονται μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν επιθυμεί συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, ενώ οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για μεγάλης κλίμακας βομβαρδισμούς στην περιοχή.
Το Brent σημειώνει άνοδο περίπου 4%, κοντά στα 104 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ενισχύεται επίσης κατά περίπου 4%, στα 92 δολάρια.
Αρνητικό κλείσιμο στην Ασία
Στο Τόκιο, ο Nikkei υποχώρησε κατά 1,42%, στις 69.042,11 μονάδες, ενώ στη Νότια Κορέα ο Kospi κατέγραψε μεγαλύτερη πτώση, κατά 2,62%, κλείνοντας στις 6.625,93 μονάδες. Στην ηπειρωτική Κίνα, ο Shanghai Composite έχασε 0,79%, στις 3.811,90 μονάδες. Στο Χονγκ Κονγκ, ο Hang Seng υποχώρησε κατά 1,43%, στις 23.785,79 μονάδες.
Στη Σεούλ, οι πωλήσεις ξένων και θεσμικών επενδυτών άσκησαν ισχυρές πιέσεις στους τίτλους των ημιαγωγών. Η Samsung Electronics έκλεισε με απώλειες 2,42%, παρά την ανακοίνωση προβλέψεων για λειτουργικά κέρδη τριμήνου σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ η SK Hynix υποχώρησε κατά 2,44%. Αντίθετα, η LG Energy Solution ενισχύθηκε κατά 2,56%, χάρη στα καλύτερα των αναμενόμενων αποτελέσματά της.
