Τα κρατικά ομόλογα επιστρέφουν στο επίκεντρο της τραπεζικής εποπτείας στην Ευρώπη, καθώς η άνοδος των αποδόσεων αυξάνει την πίεση στις τιμές τους και στρέφει την προσοχή στα τεράστια χαρτοφυλάκια δημόσιου χρέους των τραπεζών.
Οι εποπτικές αρχές πραγματοποιούν πρόσθετους ελέγχους για τους σχετικούς κινδύνους, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA), Φρανσουά-Λουί Μισό.
Μιλώντας στο Bloomberg, από την έδρα της EBA στο Παρίσι, υπογράμμισε ότι τα χαρτοφυλάκια κρατικών τίτλων χρειάζονται ενισχυμένη παρακολούθηση, την ώρα που οι αποδόσεις ορισμένων ομολόγων του ευρωπαϊκού πυρήνα ανεβαίνουν σε υψηλά πολλών ετών.
Ωστόσο, η εικόνα που περιέγραψε δεν παραπέμπει, μέχρι στιγμής, σε εκτεταμένες πιέσεις στον τραπεζικό κλάδο. Όπως εξήγησε, οι επιπτώσεις παραμένουν περιορισμένες, καθώς τα υψηλότερα καθαρά έσοδα από τόκους των ομολόγων αντισταθμίζουν σε μεγάλο βαθμό την επίδραση της πτώσης των τιμών τους στην οικονομική αξία των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών.
«Δεν βλέπουμε τις τράπεζες να πλήττονται από όσα συμβαίνουν μέχρι τώρα», ανέφερε, εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθηση ότι οι επόπτες προχωρούν στις αναγκαίες ενέργειες.
Κρατικά ομόλογα άνω των 4 τρισ. ευρώ στους ισολογισμούς
Το μέγεθος της έκθεσης εξηγεί την αυξημένη προσοχή των εποπτικών αρχών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της EBA που επικαλείται το Bloomberg, οι ευρωπαϊκές τράπεζες κατείχαν στο τέλος του προηγούμενου έτους κρατικά ομόλογα αξίας άνω των 4 τρισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε περίπου στο 13% του ενεργητικού τους.
Το ισχύον πλαίσιο επιτρέπει στις τράπεζες να διακρατούν κρατικό χρέος χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς αντίστοιχη κεφαλαιακή κάλυψη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απαλλαγμένες από κινδύνους στη διαχείριση του ισολογισμού τους, επισήμανε ο πρόεδρος της EBA.
Ο κ. Μισό διαχώρισε τη ρυθμιστική μεταχείριση των κρατικών τίτλων από τον τρόπο με τον οποίο κάθε τράπεζα διαχειρίζεται συνολικά τις τοποθετήσεις της. Οι εποπτικές αρχές, όπως είπε, συζητούν με τις τράπεζες τόσο τον βαθμό έκθεσής τους στις μεταβολές των αποδόσεων όσο και τις πρακτικές διαχείρισης και αντιστάθμισης αυτού του κινδύνου.
Παράλληλα, το ευρωπαϊκό πακέτο για την ανταγωνιστικότητα των τραπεζών προτείνει κεφαλαιακές επιβαρύνσεις για συγκεντρωμένες εκθέσεις σε κρατικό χρέος. Στόχος είναι να μειωθεί ο κίνδυνος να παρασυρθεί μια τράπεζα από τα προβλήματα του κράτους στους τίτλους του οποίου έχει τοποθετήσει μεγάλο μέρος των κεφαλαίων της.
Τι εξετάζουν οι επόπτες
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται τρία βασικά ζητήματα: Το ύψος της έκθεσης των τραπεζών στις μεταβολές των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζονται και αντισταθμίζουν τον σχετικό κίνδυνο, η συγκέντρωση των τοποθετήσεων σε συγκεκριμένους κρατικούς εκδότες.
Ο πρόεδρος της EBA ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία πολιτικής, χωρίς να διευκρινίσει ποια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν.
Η μέχρι τώρα εκτίμησή του είναι ότι η άνοδος των αποδόσεων δεν έχει προκαλέσει ουσιαστικό πλήγμα στις ευρωπαϊκές τράπεζες. Η πρόσθετη εποπτική παρακολούθηση, ωστόσο, δείχνει ότι οι αναταράξεις στην αγορά κρατικού χρέους παραμένουν ένα πεδίο που απαιτεί προσοχή.
Στο ραντάρ και η τεχνητή νοημοσύνη
Πέρα από τα κρατικά ομόλογα, η EBA παρακολουθεί στενά και τις πιθανές συνέπειες μιας απότομης πτώσης των αποτιμήσεων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Κατά τον κ. Μισό, το ενδεχόμενο πλήγμα στις ευρωπαϊκές τράπεζες εμφανίζεται επίσης περιορισμένο. Όπως εξήγησε, η έκθεση στην AI αποτελεί μέρος της ευρύτερης έκθεσης στον κλάδο των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, η οποία για τις τράπεζες της ΕΕ ανέρχεται στο 4%. Το ποσοστό αυτό προσφέρει, σύμφωνα με τον ίδιο, έναν βαθμό καθησυχασμού.
Παρά τη σχετικά περιορισμένη έκθεση, το θέμα απασχολεί έντονα το συμβούλιο των εθνικών εποπτικών αρχών της EBA. Ο κ. Μισό ανέφερε ότι, μετά την ανταγωνιστικότητα, αποτελεί πιθανότατα το δεύτερο πιο συζητημένο ζήτημα στις ομάδες της Αρχής.
