Οι διεθνείς αγορές ομολόγων βιώνουν τις πιο έντονες αναταράξεις των τελευταίων μηνών, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν και η νέα ενεργειακή κρίση πυροδοτούν φόβους για επίμονο πληθωρισμό και παρατεταμένα υψηλά επιτόκια.
Από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι τη Βρετανία και την Ευρωζώνη, οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων εκτινάσσονται, σε μια εξέλιξη που μεταφράζεται σε ακριβότερο δανεισμό για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η αγορά θεωρεί πλέον ότι οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες δεν θα μπορέσουν να προχωρήσουν στις μειώσεις επιτοκίων που προεξοφλούσαν οι επενδυτές στις αρχές του έτους. Αντιθέτως, αρκετοί αναλυτές βλέπουν ακόμη και το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων, καθώς οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί πάνω από 50% από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Το Brent κινείται πλέον κοντά ή και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, όταν πριν από έναν χρόνο κυμαινόταν περίπου στα 78-80 δολάρια.
Ιδιαίτερος κίνδυνος για Βρετανία
Η πιο ανησυχητική εικόνα, ωστόσο, καταγράφεται στη Βρετανία. Τα βρετανικά κρατικά ομόλογα, τα γνωστά gilts, βρίσκονται στο επίκεντρο διεθνούς ανησυχίας, καθώς οι επενδυτές συνδυάζουν την ενεργειακή κρίση με την πολιτική αστάθεια γύρω από τον Κιρ Στάρμερ και τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας.
Οι αποδόσεις των 30ετών βρετανικών ομολόγων ξεπέρασαν το 5,8%, το υψηλότερο επίπεδο από το 1998, ενώ τα 10ετή gilts άγγιξαν το 5,13%, επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το 2008. Πριν από έναν χρόνο, οι αντίστοιχες αποδόσεις βρίσκονταν κοντά στο 4,1%-4,3%.
Σύμφωνα με αναλύσεις του Bloomberg και του Guardian, οι επενδυτές φοβούνται ότι μια πιθανή αποδυνάμωση ή αποχώρηση του Στάρμερ θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωκομματική σύγκρουση και σε ακόμη πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.
Οι αγορές ανησυχούν ότι η κυβέρνηση θα χρειαστεί να αυξήσει σημαντικά τον δανεισμό για να χρηματοδοτήσει ενεργειακές επιδοτήσεις και κοινωνικές παροχές σε μια περίοδο όπου το κόστος δανεισμού ήδη εκτοξεύεται.
Εποχές κρίσης εμπιστοσύνης επί Λιζ Τρας το 2022
Ορισμένοι αναλυτές μάλιστα συγκρίνουν το σημερινό κλίμα με την κρίση εμπιστοσύνης της εποχής Λιζ Τρας το 2022, όταν η αγορά ομολόγων είχε καταρρεύσει λόγω φόβων για ανεξέλεγκτο δανεισμό.
Η πίεση δεν περιορίζεται στη Βρετανία. Σε ολόκληρο τον G7, οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 17 μονάδες βάσης μόνο αυτή την εβδομάδα, μία από τις μεγαλύτερες εβδομαδιαίες κινήσεις του τελευταίου έτους.
Το σοκ στην πραγματική οικονομία
Το σοκ έχει ήδη αρχίσει να περνά στην πραγματική οικονομία. Στη Γερμανία, οι τιμές χονδρικής αυξήθηκαν κατά 6,3% τον Απρίλιο, από μόλις 1,2% τον Φεβρουάριο πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, ενώ τα πετρελαϊκά προϊόντα καταγράφουν άνοδο άνω του 37% σε σχέση με πέρυσι.
Οι αγορές πλέον προεξοφλούν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αναγκαστεί να διατηρήσει επιθετική στάση για μεγαλύτερο διάστημα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αποδόσεις των 10ετών αμερικανικών ομολόγων σκαρφάλωσαν στα υψηλότερα επίπεδα περίπου ενός έτους, καθώς οι traders εκτιμούν ότι η Federal Reserve ίσως χρειαστεί να αυξήσει ξανά τα επιτόκια για να συγκρατήσει το νέο κύμα πληθωρισμού.
Πριν από λίγους μήνες, η αγορά προεξοφλούσε τουλάχιστον τρεις μειώσεις επιτοκίων μέσα στο 2026. Σήμερα, τα συμβόλαια της αγοράς δίνουν ακόμη και πιθανότητα νέας αύξησης επιτοκίων μέσα στη χρονιά.
Πετρέλαιο και sell-off
Ταυτόχρονα, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προειδοποιεί ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ρυθμούς-ρεκόρ λόγω των προβλημάτων στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα διαρκέσουν περισσότερο απ’ όσο υπολόγιζαν οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες.
Το αποτέλεσμα είναι ένα νέο διεθνές sell-off στα κρατικά ομόλογα, με τους επενδυτές να εγκαταλείπουν ακόμη και τα παραδοσιακά ασφαλή καταφύγια.
Η αγορά δείχνει πλέον να φοβάται όχι μόνο τον πληθωρισμό, αλλά και το ενδεχόμενο μιας νέας περιόδου δημοσιονομικής αστάθειας σε μεγάλες δυτικές οικονομίες, σε μια συγκυρία όπου το παγκόσμιο χρέος βρίσκεται ήδη σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
