Ο θρυλικός επενδυτής και συνιδρυτής της εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων GMO, Τζέρεμι Γκράνθαμ, έχει προειδοποιήσεις αρκετές φορές για χρηματιστηριακές φούσκες. Ο Γκράνθαμ είχε προειδοποιήσει τόσο για τη φούσκα των dot-com το 2000 όσο και για τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Εδώ και αρκετό καιρό προβλέπει ότι πλησιάζει ένα τεράστιο κραχ.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο podcast The Diary of a CEO, ο Γκράνθαμ ανέφερε: «Πιστεύω ότι σήμερα είμαστε στη τη μεγαλύτερη επενδυτική φούσκα στην αμερικανική ιστορία».
Το ανοδικό μομέντουμ της αμερικανικής αγοράς παραμένει ιδιαίτερα ισχυρό. Η άνοδος του δείκτη αναφοράς S&P 500 τα τελευταία πέντε χρόνια έχει ξεπεράσει το 70%, ενώ ο ενθουσιασμός γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη έχει εκτοξεύσει στα ύψη πολλές τεχνολογικές μετοχές.
Ωστόσο, ο Γκράνθαμ θεωρεί ότι η αγορά των μετοχών στα ψηλά είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.
«Οι μετοχές που έχουν ανέβει περισσότερο πιθανότατα θα πέσουν και περισσότερο. Η τεχνητή νοημοσύνη και οι πιο εντυπωσιακές μετοχές, εκείνες που έχουν σήμερα τις μεγαλύτερες αποδόσεις, ιστορικά είναι κι εκείνες που στη συνέχεια υποχωρούν περισσότερο», ανέφερε ο Γκράνθαμ.
Όταν μάλιστα του ζητήθηκε να δώσει μια συμβουλή στους επενδυτές ήταν: «Αν έχετε μεγάλη θέση σε αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές, εγώ θα σας πρότεινα να την πουλήσετε ολόκληρη».
Και η προειδοποίησή του δεν περιορίστηκε μόνο στην τεχνολογία. «Μην κατέχετε αμερικανικές μετοχές.»
Η αυστηρή αυτή σύσταση βασίζεται στην εκτίμηση ότι η αγορά των ΗΠΑ ενδέχεται να υποχωρήσει δραματικά από τα σημερινά επίπεδα. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο CNBC χαρακτήρισε τη σημερινή αγορά ως «Την ακριβότερη αγορά στην αμερικανική ιστορία».
Όταν ρωτήθηκε ποια ιστορική περίοδος μοιάζει περισσότερο με τη σημερινή, απάντησε ότι η φούσκα της τεχνολογίας του 2000 είναι η πιο κοντινή σύγκριση.
Στη συνέχεια έκανε την πιο ανησυχητική πρόβλεψή του: «Η αγορά θα κορυφωθεί και στη συνέχεια θα επιστρέψει στη μακροπρόθεσμη τάση της. Από τα σημερινά επίπεδα, αυτό σημαίνει πτώση πιο κοντά στο 70% παρά στο 50%.»
Ο παρουσιαστής τον ρώτησε: «Πιστεύετε δηλαδή ότι δικαιολογείται μια πτώση της τάξης του 70%;»
Ο Γκράνθαμ απάντησε: «Ναι.»
Βεβαίως ο βετεράνος των αγορών μιλά για “φούσκα που κινδυνεύει να σκάσει” από το 2021 ακόμη κι από τότε έως σήμερα οι δείκτες της Wall έχουν καταγράψει πρόσθετη άνοδο 50%. Φαίνεται λοιπόν εκ πρώτης όψεως η αγορά να μη τον επιβεβαιώνει – τουλάχιστον όχι προς το παρόν, άλλωστε οι φούσκες μπορούν να συνεχίσουν να “φουσκώνουν” περισσότερο από όσο περιμένουν οι επικριτές τους.
Εκτός όμως από τον Γκράνθαμ, κι άλλοι επενδυτές, βλέπουν κίνδυνο να σκάσει η φούσκα στις αγορές.
Για παράδειγμα ο Ρέι Ντάλιο, ιδρυτής του μεγαλύτερου hedge fund στον κόσμο, της Bridgewater Associates, προειδοποίησε επίσης ότι η αμερικανική αγορά, με αφορμή την έξαρση της τεχνητής νοημοσύνης, πλησιάζει επίπεδα φούσκας αντίστοιχα με εκείνα του 2000 και του 1929 που για αυτό δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να σκάσει.
Αυτό μπορεί να συμβεί πολύ εύκολα μάλιστα αν οι αποτιμήσεις έχουν φτάσει στα δυσθεώρητα επίπεδα όπου βρίσκονται σήμερα (οι μετοχές του Nasdaq διαπραγματεύονται σε 43 φορές τα κέρδη τους) καθώς στα συγκεκριμένα επίπεδα ακόμη και οι πιο μικρές αστοχίες στα κέρδη ή οι καθυστερήσεις στις παρουσιάσεις ΑΙ μπορούν να ρίξουν τις τιμές.
Το θέμα είναι πως αν η φούσκα σκάσει, η πτώση στην αγορά θα έχει σοβαρές συνέπειες για τις αποταμιεύσεις εκατομμυρίων Αμερικανών.
Μεγάλο μέρος των Αμερικανών έχουν το μεγαλύτερο μέρος των συνταξιοδοτικών τους αποταμιεύσεων επενδεδυμένο σε μετοχές, ιδίως τεχνολογικές, μέσω των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων 401(k) και IRA.
Μια πτώση του Nasdaq 400 κατά 70% είναι λοιπόν καταστροφική για τις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις και τους Αμερικανούς συνταξιούχους.
Υπενθυμίζεται ότι το 2022, όταν κατά την πανδημία είχε καταγραφεί μεγάλη πτώση στη αγορά, οι κάτοχοι των συνταξιοδοτικών λογαριασμών είχαν απώλειες 3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
