Η ελληνική αγορά οργανωμένου λιανεμπορίου σε εμπορικά κέντρα και εμπορικά πάρκα παραμένει «ρηχή» σε ευρωπαϊκή σύγκριση, στοιχείο που εξηγεί γιατί οι μεγάλοι παίκτες real estate επιμένουν ότι υπάρχει περιθώριο νέων αναπτύξεων, παρά το υψηλό κόστος και τις πολυσύνθετες αδειοδοτήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Lamda Development, η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη πυκνότητα εμπορικών κέντρων στην Ευρώπη, με 59 τ.μ. μικτής εκμισθώσιμης επιφάνειας ανά 1.000 κατοίκους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στα 263 τ.μ. ανά 1.000 κατοίκους. Στο ίδιο αφήγημα εντάσσονται οι υψηλοί «φραγμοί εισόδου» για νέους ανταγωνιστές (περιορισμένη διαθεσιμότητα μεγάλων οικοπέδων και σύνθετες αδειοδοτήσεις) καθώς και η μακρά περίοδος κρίσης που οδήγησε σε συγκέντρωση της αγοράς και ενίσχυσε την κατανάλωση σε οργανωμένους προορισμούς.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Lamda Development προβάλλει ως η κυρίαρχη δύναμη σε αυτό το πεδίο στην Ελλάδα. Στο χαρτοφυλάκιό της, όπως, η συνολική μεικτή εκμισθώσιμη επιφάνεια των εμπορικών της κέντρων φθάνει τις 298 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα, εκ των οποίων 179 χιλ. τ.μ. αφορούν υφιστάμενα ακίνητα και 119 χιλ. τ.μ. τα δύο υπό ανάπτυξη εμπορικά κέντρα του Ελληνικού. Στα υφιστάμενα και ώριμα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνονται τα μεγάλα εμπορικά κέντρα The Mall Athens (61 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα), Golden Hall (50,1 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα) , Mediterranean Cosmos (46,7 χιλ. τετραγωνικά μέτρα) και Designer Outlet στα Σπάτα, που αποτελούν πυλώνες για το οργανωμένο λιανεμπόριο σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Η «επόμενη μέρα» του χαρτοφυλακίου της Lamda συνδέεται με το Ελληνικό, όπου προγραμματίζονται νέες αναπτύξεις, με το The Ellinikon Mall να εμφανίζεται ως το μεγαλύτερο μεμονωμένο project, στα 100 χιλ. τ.μ., καθώς και το Riviera Galleria, στα 19 χιλιάδες τ.μ., ενισχύοντας το αποτύπωμα τoυ ομίλου.
Παράλληλα, η Noval Property του ομίλου Βιοχάλκο έχει χτίσει τη δική της παρουσία και σε εμπορικά κέντρα, με δύο βασικές αναφορές. Αφενός το River West στον Κηφισό, αφετέρου το Mare West στην Κόρινθο. Τα τελευταία χρόνια η εισηγμένη επένδυσε στην επέκταση του River West, με τη δημιουργία του ανοιχτού εμπορικού κέντρου River West Open, διευρύνοντας το concept προς ένα υβριδικό μοντέλο που εναρμονίζεται με τη διεθνή τάση των retail parks. Στην Κόρινθο, αντίθετα, παρά την πρόθεση της εταιρείας να μεγεθύνει το εμπορικό κέντρο στην περιοχή, καταγράφεται στασιμότητα ως προς την επέκταση του Mare West. Όπως ανέφερε προ μερικών ημερών ο διευθύνων σύμβουλος της Noval Property, Γιώργος Κουτσοποδιώτης, σε σχετικό ερώτημα κατά τη διάρκεια παρουσίασης σε αναλυτές, παρά τις προσπάθειες της εταιρείας να αποκτήσει όμορες εκτάσεις, αυτό δεν κατέστη εφικτό, καθώς οι ιδιοκτήτες δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να πουλήσουν, με αποτέλεσμα το project- προς το παρόν-να βρίσκεται σε καθεστώς αναμονής.
Μεταξύ των βασικών παικτών συγκαταλέγεται η Trade Estates ΑΕΕΑΠ, που επιταχύνει την ανάπτυξή της μέσα από νέα εμπορικά πάρκα, στην πρωτεύουσα αλλά και σε μεγάλες περιφερειακές πόλεις. Στο μετοχικό της σχήμα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο όμιλος Φουρλή (IKEA, Intersport, Holland & Barrett), η Μαριάννα Λάτση και η Autohellas του ομίλου Βασιλάκη, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει σημαντική διεύρυνση του χαρτοφυλακίου έως το 2029-2030. Στόχος της εταιρείας είναι να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ σε αξία χαρτοφυλακίου έως το 2029-2030, με ενδιάμεσο στόχο τα 750 εκατ. ευρώ νωρίτερα από ό,τι είχε αρχικά τεθεί, αξιοποιώντας τόσο νέες αναπτύξεις όσο και επιλεκτικές εξαγορές μεγάλου βεληνεκούς. Ενδεικτικό της κατεύθυνσης είναι ότι στη διάρκεια του 2025 τέθηκε σε λειτουργία το νέο εμπορικό πάρκο Top Parks στο Ηράκλειο Κρήτης, επιφάνειας 14.000 τ.μ., με επένδυση 23 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, στη διάρκεια του 2025, ο όμιλος Indotek, πανευρωπαϊκός οργανισμός επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία και διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, ανακοίνωσε την απόκτηση τριών εμπορικών κέντρων στην Ελλάδα. Ο λόγος για το Patra Mall (Περιβόλα Πατρών) στην Πάτρα και τα Efkarpia Mall και Makedonia Mall στην Θεσσαλονίκη. Σημειώνεται πως ο ουγγρικός όμιλος έχει αποκτήσει από το 2022 και το ξενοδοχείο Oscar στο Σταθμό Λαρίσης στην Αθήνα έναντι 5,5 εκατ. ευρώ. Στη διάρκεια της περσινής χρονιάς και ο όμιλος Κωνσταντίνου που έχει στην ιδιοκτησία του και το Athens Metro Mall στον Άγιο Δημήτριο Αττικής απέκτησε το εκπτωτικό εμπορικό κέντρο Fashion City Outlet της Λάρισας από τους προηγούμενους ιδιοκτήτες Sonae Sierra και Bluehouse.
Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Παραπολιτικά»
