Ένα νέο, ισχυρό κύμα συμφωνιών διαμορφώνεται στην αγορά ακινήτων, με βασικούς πρωταγωνιστές τους μεγάλους ομίλους real estate και τις συστημικές τράπεζες. Οι τελευταίες κινούνται πλέον πιο επιθετικά, τόσο στην αγορά όσο και στην πώληση μεγάλων χαρτοφυλακίων, ενώ ταυτόχρονα στρέφονται στην αξιοποίηση των εκτάσεων που διαθέτουν. Έτσι, με διαφορετικές αφετηρίες αλλά συγκλίνουσες στρατηγικές, οι τραπεζικοί όμιλοι τρέχουν επενδυτικά προγράμματα που συνολικά προσεγγίζουν τα 1,5 δισ. ευρώ.
Dimand και Premia: Νέες συμφωνίες στον ορίζοντα
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται οι συμφωνίες μεταξύ τραπεζών και ισχυρών επενδυτών. Ο Δημήτρης Ανδριόπουλος προανήγγειλε ότι εντός του 2026 η Dimand αναμένεται να προχωρήσει σε μία έως δύο νέες συμφωνίες για την απόκτηση χαρτοφυλακίων τύπου Skyline, πιθανότατα από τραπεζικά ιδρύματα με σημαντική «προίκα» ακινήτων. Η εταιρεία έχει ήδη επενδύσει περίπου 9 εκατ. ευρώ στο Skyline και εκτιμά ότι, με την ολοκλήρωση της αξιοποίησης πριν το 2028, θα αποκομίσει κέρδη της τάξης των 27 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, η Premia Properties βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με την Τράπεζα Πειραιώς για την απόκτηση χαρτοφυλακίου REOs αξίας άνω των 50 εκατ. ευρώ. Η στρατηγική της εστιάζει στη διαχείριση, την ανακαίνιση και την επανατοποθέτηση των ακινήτων στην αγορά με υψηλότερες αποτιμήσεις. Οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι αντίστοιχες συνεργασίες βρίσκονται ήδη στο τραπέζι, καθώς οι τράπεζες επιταχύνουν την εκκαθάριση και αξιοποίηση των ακινήτων τους.
Σε ένα από τα μεγαλύτερα deals της αγοράς, η Prodea προχώρησε σε συμφωνία με την Εθνική Τράπεζα για την πώληση χαρτοφυλακίου 100 ακινήτων έναντι 510,7 εκατ. ευρώ. Η συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026 και εκτιμάται ότι θα μειώσει ουσιαστικά τα λειτουργικά έξοδα της τράπεζας, καθώς δεν θα καταβάλλει πλέον ενοίκια, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει το χαρτοφυλάκιό της με σημαντικά ακίνητα.
Από τις πωλήσεις στην ανάπτυξη: Η νέα στρατηγική των τραπεζών
Η νέα στρατηγική των τραπεζών δεν περιορίζεται στις αποεπενδύσεις, αλλά επεκτείνεται δυναμικά και στην ανάπτυξη των ίδιων των ακινήτων τους, συχνά μέσω συνεργασιών με εξειδικευμένους επενδυτές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επανεκκίνηση της ανάπλασης του ιστορικού εργοστασίου Ρετσίνα στη Λεύκα Πειραιά, ενός από τα πιο εμβληματικά ακίνητα της Εθνικής Τράπεζας. Το project αφορά συνολική έκταση 29 στρεμμάτων και προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου αστικού πυρήνα με κατοικίες, γραφεία και ήπιες εμπορικές χρήσεις, συνδυάζοντας την ιστορική ταυτότητα με σύγχρονες λειτουργίες.
Η συμφωνία με τον Δήμο Πειραιά περιλαμβάνει την παραχώρηση εκτάσεων για κοινόχρηστους χώρους και διατηρητέα κτίρια, καθώς και τη μακροχρόνια χρήση κτιρίων και πεζοδρόμων, ενισχύοντας τη σύνδεση του χώρου με τον αστικό ιστό. Τα διατηρητέα κτίρια αναμένεται να αξιοποιηθούν για πολιτιστικές και κοινωφελείς χρήσεις, ενώ σχεδιάζεται και η δημιουργία εκθεσιακού ή μουσειακού χώρου που θα αναδεικνύει την ιστορία της βιομηχανικής μονάδας. Την ίδια ώρα, η Εθνική Τράπεζα αναμένεται να αναζητήσει συνεργασίες με επενδυτές για την ανάπτυξη του υπόλοιπου ακινήτου, καθώς λειτουργεί ως χρηματοπιστωτικός οργανισμός και όχι ως developer.
Αντίθετα, το μεγάλο παραθαλάσσιο ακίνητο της Εθνικής Τράπεζας στη Δραπετσώνα, έκτασης 242 στρεμμάτων, εξακολουθεί να παραμένει σε εκκρεμότητα. Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την απαλλοτρίωση της έκτασης δεν έχει ακόμη εκδοθεί, παρ’ ότι η σχετική συζήτηση πραγματοποιήθηκε ήδη από την άνοιξη του 2023.
Εφόσον εγκριθεί τελικά η απαλλοτρίωση, ο Δήμος σχεδιάζει τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου με ήπιες αθλητικές και πολιτιστικές χρήσεις. Αν όμως η έκταση παραμείνει στην ιδιοκτησία της τράπεζας, εξετάζονται σενάρια ήπιων παρεμβάσεων και περιορισμένης κατοικίας, με στόχο την ομαλή επανένταξη του χώρου στον αστικό ιστό και τη σύνδεση της πόλης με το παραλιακό της μέτωπο.
Παρά την εκκρεμότητα, η Εθνική Τράπεζα και ο Δήμος Κερατσινίου-Δραπετσώνας φέρονται να συγκλίνουν στη λογική της ανάπλασης και της αστικής επανένταξης, ώστε να διαμορφωθεί ένα κοινό πλαίσιο για την επόμενη μέρα. Οι δύο πλευρές δείχνουν να προκρίνουν μια ήπια προσέγγιση, με έμφαση στην ανάδειξη των διατηρητέων στοιχείων και στη διατήρηση χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Πολυσύνθετο ιδιοκτησιακό καθεστώς
Η υπό διαμόρφωση περιοχή εκτείνεται σε περίπου 600 στρέμματα πρώην βιομηχανικής γης. Από αυτά, τα 242 στρέμματα αποτελούν το επίμαχο τμήμα μεταξύ του Δήμου και της Εθνικής Τράπεζας, ενώ τα υπόλοιπα ανήκουν σε διαφορετικούς φορείς. Συγκεκριμένα, 107 στρέμματα κατέχει η τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ Ηρακλής που τώρα τις έχει αποκτήσει η γαλλική βιομηχανική εταιρεία Lafarge, 70 στρέμματα τα Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛΠΕ), ενώ περίπου 80 στρέμματα βρίσκονται υπό τη διαχείριση του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ). Η εταιρεία Oil One διατηρεί επίσης εγκαταστάσεις σε έκταση 33 στρεμμάτων. Η πολυπλοκότητα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, σε συνδυασμό με τις διαφορετικές χρήσεις γης και την παρουσία ενεργών εγκαταστάσεων, καθιστούν απαραίτητο έναν ενιαίο πολεοδομικό σχεδιασμό.
Η συζήτηση για την ανάπλαση της Δραπετσώνας επανέρχεται διαρκώς στο προσκήνιο, καθώς πρόκειται για περιοχή με ιδιαίτερο πολεοδομικό ενδιαφέρον και σύνθετο νομικό υπόβαθρο. Καθοριστικό σημείο αποτέλεσε ο νόμος του 2015, που άλλαξε ριζικά τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης και τον συντελεστή δόμησης. Επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, θεσπίστηκε ειδική ρύθμιση που μείωσε τον συντελεστή δόμησης από 0,6 σε 0,15, επηρεάζοντας περίπου 640 στρέμματα πρώην βιομηχανικής γης.
Στόχος ήταν ο περιορισμός της βαριάς βιομηχανικής δραστηριότητας και η προετοιμασία της περιοχής για ήπιες, αστικές και κοινωφελείς χρήσεις. Ωστόσο, η μεταρρύθμιση δημιούργησε και επιπλοκές, καθώς πολλές από τις βιομηχανικές άδειες παρέμειναν σε ισχύ, καθυστερώντας την εφαρμογή των νέων πολεοδομικών όρων. Σύμφωνα με τον νόμο, όταν λήγουν οι άδειες των υφιστάμενων εγκαταστάσεων οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να συμμορφωθούν με τους νέους συντελεστές και χρήσεις. Έτσι, σταδιακά η περιοχή οδεύει προς ριζική αλλαγή φυσιογνωμίας, δηλαδή από βιομηχανική ζώνη σε πολυλειτουργικό αστικό τοπίο.
Logistics, ΠΑΕΓΑΕ και το ενδεχόμενο αποεπένδυσης
Ιδιαίτερη κινητικότητα καταγράφεται και στον τομέα των logistics, με την ανάπτυξη του mega logistics center της ΠΑΕΓΑΕ στη Μαγούλα, επένδυσης που αναμένεται να φτάσει τα 200 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, το έργο διεκδικούν η AKTOR, η ΑΒΑΞ, η METKA, καθώς και η ΕΚΤΕΡ. Μέσω της νέας επένδυσης, η ΠΑΕΓΑΕ επιδιώκει την κατασκευή τριών αποθηκών, συνολικής επιφάνειας 120.000 τ.μ., στη δυτική πλευρά του οικοπέδου, καθώς και δύο επιπλέον αποθηκών, συνολικής επιφάνειας 31.000 τ.μ., στην ανατολική του πλευρά. Στη δυτική ζώνη του ακινήτου προβλέπονται επίσης χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων με χωρητικότητα 10.302 οχημάτων, ενώ στην ανατολική πλευρά θα δημιουργηθούν αντίστοιχοι χώροι με δυνατότητα φιλοξενίας 2.665 αυτοκινήτων. Την ίδια στιγμή, η Εθνική Τράπεζα εξετάζει το ενδεχόμενο πώλησης της ΠΑΕΓΑΕ μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης, καθώς η διαχείριση τέτοιων δραστηριοτήτων δεν εντάσσεται στον βασικό της σχεδιασμό.
Ακίνητα – «φιλέτα» και έντονος ανταγωνισμός
Η ένταση του ενδιαφέροντος αποτυπώνεται και στον διαγωνισμό για το ακίνητο στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου 11 και Αμερικής 5. Το εν λόγω asset που ανήκει στην Αθηναϊκή Λέσχη και μέχρι σήμερα φιλοξενούσε στο ισόγειο το flagship κατάστημα της NAK Shoes, μιας αλυσίδας με παρουσία έξι δεκαετιών στην ελληνική αγορά υπόδησης, προσέλκυσε ισχυρά επιχειρηματικά σχήματα, ωστόσο καθοριστική ήταν η είσοδος της Εθνικής Τράπεζας, η οποία κατέθεσε προσφορά με μηνιαίο μίσθωμα 85.000 ευρώ, υπερτριπλάσιο σε σχέση με το προηγούμενο επίπεδο. Αν και δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί η οριστική υπογραφή της συμφωνίας, η προσφορά αυτή κρίνεται απολύτως ανταγωνιστική με βάση τα δεδομένα της αγοράς. Είναι χαρακτηριστικό ότι αντίστοιχα εμπορικά σημεία στην οδό Βουκουρεστίου κινούνται σε παρόμοια επίπεδα, ενώ το συγκεκριμένο ακίνητο, συνολικής επιφάνειας περίπου 350 τ.μ. με δύο υπόγεια και βοηθητικούς χώρους, εμφανίζεται ακόμη πιο ελκυστικό σε όρους τιμής ανά τετραγωνικό μέτρο. Η πιθανή απόκτηση του ακινήτου από την Εθνική Τράπεζα συνιστά μια κίνηση με ισχυρό συμβολισμό αλλά και ουσία. Η διοίκηση της τράπεζας φαίνεται να εξασφαλίζει ένα ακίνητο υψηλής προβολής και διαχρονικής αξίας, ενισχύοντας περαιτέρω την παρουσία της στον πυρήνα της πρωτεύουσας. Παράλληλα, το σχέδιο αξιοποίησης προβλέπει τη μετατροπή του χώρου σε τραπεζικό κατάστημα, σηματοδοτώντας την επιστροφή των τραπεζών σε κομβικά σημεία του αστικού ιστού.
Τα μεγάλα projects των τραπεζών στο κέντρο της Αθήνας
Η επανατοποθέτηση των τραπεζών αποτυπώνεται και σε μεγάλα projects αστικής ανάπτυξης. Η Alpha Bank προχωρά στη δημιουργία ενός ενιαίου campus γραφείων 50.000 τ.μ. στο κέντρο της Αθήνας, ενώ πρόσφατα απέκτησε το Μινιόν. Η Eurobank υλοποιεί επενδυτικό πρόγραμμα 300 εκατ. ευρώ και ανακαινίσεις 100 εκατ. ευρώ, ενώ προχωρά και στην αξιοποίηση του Αθηναίον Μελάθρον στη Σταδίου.
Αντίστοιχα, η Τράπεζα Πειραιώς αναπτύσσει τα νέα της κεντρικά γραφεία στη Σταδίου, μετατρέποντας το πρώην κτίριο της Εθνικής Ασφαλιστικής σε σύγχρονο «πράσινο» συγκρότημα, ενώ προχωρά και στην αναμόρφωση της Στοάς Κοραή. Στο Κολωνάκι, η Πειραιώς δρομολογεί την ανακατασκευή του ακινήτου της πρώην Ridenco στην Τσακάλωφ, μετατρέποντας μέρος των ορόφων σε κατοικίες, διατηρώντας παράλληλα την εμπορική χρήση στους χαμηλότερους ορόφους. Το ακίνητο, που παρέμενε για χρόνια ανενεργό, εισέρχεται σε νέα φάση αξιοποίησης, αντανακλώντας τη συνολική αλλαγή των συνθηκών στην αγορά. Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται η αποκατάσταση του Μεγάρου Σερπιέρη, που θα μετατραπεί σε διοικητική έδρα του Ομίλου Πειραιώς, συνδυάζοντας την αρχιτεκτονική κληρονομιά με σύγχρονες προδιαγραφές βιωσιμότητας.
