Με στόχο να μετατραπεί η Βόρεια Ελλάδα από περιοχή που προσελκύει κεφάλαια σε περιοχή που παράγει επενδύσεις, τεχνολογία και προστιθέμενη αξία, κινείται ο επενδυτικός σχεδιασμός της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), με τη Θεσσαλονίκη να διεκδικεί ρόλο πύλης προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, τη Δυτική Μακεδονία να αναζητά νέο παραγωγικό μοντέλο και τις ενεργειακές υποδομές να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.
Την ίδια ώρα, για το 2026 ο Όμιλος ΕΤΕπ ανεβάζει ψηλά στην ατζέντα την προσιτή και βιώσιμη κατοικία, με στόχο περίπου 6 δισ. ευρώ επενδύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιτάχυνση της υλοποίησης των έργων.
«Το πρόβλημα δεν είναι τόσο η χρηματοδότηση, όσο η ταχύτητα από την επενδυτική ιδέα μέχρι την υλοποίηση», τονίζει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, Γιάννης Τσακίρης, περιγράφοντας ουσιαστικά το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου. Το μήνυμά του είναι σαφές: τα κεφάλαια υπάρχουν, αλλά πρέπει να μετατραπούν γρήγορα σε ώριμα έργα, παραγωγικές επενδύσεις, υποδομές και θέσεις εργασίας.
Το 2025 ο Όμιλος ΕΤΕπ χρηματοδότησε την ελληνική οικονομία με 3,5 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 59% σε σχέση με το 2024. Από αυτά, περίπου 3,2 δισ. ευρώ αφορούν την ΕΤΕπ και 271 εκατ. ευρώ το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF), όπως επισημαίνει και προσθέτει ότι «για τη Βόρεια Ελλάδα, όμως, η συζήτηση δεν περιορίζεται στο ύψος των χρηματοδοτήσεων, αλλά αφορά το πώς αυτά τα κεφάλαια θα αλλάξουν τη γεωγραφία της ανάπτυξης».
«Η Βόρεια Ελλάδα να μην δέχεται μόνο επενδύσεις, αλλά να τις δημιουργεί»
Ο κ. Τσακίρης θέτει έναν ευρύτερο αναπτυξιακό στόχο για την περιοχή της Βόρειας Ελλάδας. «Το ζητούμενο είναι η Βόρεια Ελλάδα να περάσει από ένα μοντέλο στο οποίο δέχεται επενδύσεις σε ένα μοντέλο στο οποίο δημιουργεί επενδύσεις, τεχνολογία και προστιθέμενη αξία», σημειώνει.
Πρόκειται για μια αλλαγή οπτικής που συνδέει τις υποδομές με την παραγωγή. Η τεχνολογία και η καινοτομία, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΕΤΕπ, πρέπει να συνδεθούν με την πραγματική οικονομία, τη βιομηχανία και τις εξαγωγές, ώστε η χρηματοδότηση να μην καταλήγει απλώς σε έργα υποδομής αλλά να δημιουργεί ένα νέο παραγωγικό οικοσύστημα.
Στον πυρήνα αυτού του σχεδιασμού βρίσκονται τέσσερις γεωγραφικές ζώνες: Θεσσαλονίκη και Κεντρική Μακεδονία, Δυτική Μακεδονία, Θράκη και Βορειοανατολικό Αιγαίο.
Θεσσαλονίκη: Η πύλη προς τα Βαλκάνια
Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και όπως μας σημειώνει ο κ. Τσακίρης, η ΕΤΕπ έχει ήδη χρηματοδοτήσει με 30 εκατ. ευρώ τον Δήμο Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο επενδυτικού προγράμματος συνολικού ύψους περίπου 79 εκατ. ευρώ. Την Κυριακή 6/9, στo πλαίσιo της 90ης ΔΕΘ αναμένεται να υπογραφεί μια νέα συμφωνία τεχνικής βοήθειας με την ΕΥΑΘ ΑΕ, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένεται να συμβάλει στην ωρίμανση κρίσιμων επενδύσεων στον τομέα των υδάτων και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια πιθανή μελλοντική χρηματοδοτική συνεργασία με την ΕΤΕπ. Ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, βλέπει στη Θεσσαλονίκη τις προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο ρόλο:η Θεσσαλονίκη μπορεί να αποτελέσει πύλη της Ευρώπης προς τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Για να συμβεί όμως αυτό, το λιμάνι δεν αρκεί και όπως μας εξηγεί, χρειάζονται καλύτερες οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις, διατροπικές μεταφορές, logistics και αποτελεσματικότερες διασυνοριακές υποδομές προς Σόφια, Βελιγράδι και Κεντρική Ευρώπη.
Το χαρακτηριστικό παράδειγμα του αντιπροέδρου της ΕΤΕπ είναι το κοντέινερ: ένα φορτίο που φτάνει στη Θεσσαλονίκη πρέπει να μπορεί να συνεχίζει γρήγορα προς την ενδοχώρα. Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αυξηθεί η διακίνηση εμπορευμάτων από το λιμάνι, αλλά να αναπτυχθεί γύρω από αυτό ένα οικοσύστημα logistics, βιομηχανίας, ενέργειας, τεχνολογίας και καινοτομίας. «Η Θεσσαλονίκη, με άλλα λόγια, καλείται να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε παραγωγικό πλεονέκτημα», υπογραμμίζει εμφατικά.
Δυτική Μακεδονία: Το στοίχημα μετά τον λιγνίτη
Στη Δυτική Μακεδονία, το ζητούμενο είναι διαφορετικό αλλά εξίσου κρίσιμο: η δημιουργία νέας οικονομικής ταυτότητας μετά τον λιγνίτη. Η ΕΤΕπ, όπως μας τονίζει, έχει εγκρίνει 168,3 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο προγράμματος περίπου 234 εκατ. ευρώ για την κοινωνικοοικονομική μετάβαση πέντε ελληνικών περιφερειών. Οι επενδύσεις αφορούν μεταφορές, ενέργεια, εκπαίδευση, υγεία και ψηφιακές υποδομές.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι τι θα ακολουθήσει και κατά τον κ. Τσακίρη η περιοχή χρειάζεται νέο παραγωγικό αφήγημα, νέες επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας, ώστε η μετάβαση να μην περιοριστεί στην αντικατάσταση μιας ενεργειακής δραστηριότητας, αλλά να οδηγήσει σε μια πραγματική οικονομική ανασυγκρότηση.
Θράκη και Βορειοανατολικό Αιγαίο: Ο ενεργειακός άξονας
Στην Θράκη, η ΕΤΕπ βλέπει έναν αναδυόμενο ενεργειακό και διασυνοριακό κόμβο, με τη Νέα Σάντα να αποκτά κομβική σημασία στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις προς το Βορειοανατολικό Αιγαίο.
Στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, η ενεργειακή διάσταση αποτυπώνεται σε ένα μεγάλο έργο: 490 εκατ. ευρώ από την ΕΤΕπ για την ηλεκτρική διασύνδεση Λήμνου, Λέσβου, Χίου, Σάμου και Σκύρου με την ηπειρωτική Ελλάδα.
Οι διασυνδέσεις ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια, τα δίκτυα και τις δυνατότητες αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ δημιουργούν προϋποθέσεις για νέες παραγωγικές επενδύσεις.
Τριάντα τρία δισ. ευρώ για ενεργειακή ασφάλεια,11 δισ. ευρώ στις ΑΠΕ
Η ενέργεια, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΕΤΕπ, αποτελεί οριζόντια προτεραιότητα της ΕΤΕπ. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Όμιλος επένδυσε το 2025 περίπου 33 δισ. ευρώ για την ενεργειακή ασφάλεια, εκ των οποίων περίπου 11 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Για τη Βόρεια Ελλάδα, η σύνδεση ενέργειας και παραγωγής είναι καθοριστική. Η ανταγωνιστική και ασφαλής ενεργειακή τροφοδοσία αποτελεί προϋπόθεση για να εγκατασταθούν και να αναπτυχθούν νέες βιομηχανικές και παραγωγικές δραστηριότητες.
Παράλληλα με τις μεγάλες υποδομές, η ΕΤΕπ επιδιώκει να διοχετεύσει κεφάλαια στην καρδιά της πραγματικής οικονομίας και όπως μας επισημαίνει ο ίδιος, περίπου 1 δισ. ευρώ μέσω των ελληνικών τραπεζών έχει κατευθυνθεί σε μικρομεσαίες και μεσαίας κεφαλαιοποίησης επιχειρήσεις, με εκτιμώμενη κινητοποίηση περίπου 2 δισ. ευρώ επενδύσεων.
Μόνο το 2025, οι χρηματοδοτήσεις και εγγυήσεις ΕΤΕπ και EIF προς τις ελληνικές τράπεζες για μικρομεσαίες και μεσαίες επιχειρήσεις ανήλθαν σε περίπου 950 εκατ. ευρώ.Στον αγροτικό τομέα και τη βιοοικονομία έχουν συμφωνηθεί, επίσης, προγράμματα ύψους 100 εκατ. ευρώ το καθένα με την Εθνική Τράπεζα και την Τράπεζα Πειραιώς.
Τα χρηματοδοτικά εργαλεία κατευθύνονται σε επενδύσεις πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, ενεργειακής αποδοτικότητας και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
Το 2026 η κατοικία μπαίνει στην πρώτη γραμμή
Στον σχεδιασμό για το 2026 ξεχωρίζει και η κατοικία και ο όμιλος ΕΤΕπ έχει θέσει στόχο περίπου 6 δισ. ευρώ για ευρωπαϊκές επενδύσεις σε οικονομικά προσιτή και βιώσιμη κατοικία, όπως μας υπογραμμίζει ο κ. Τσακίρης.
‘Αλλωστε, όπως μας εξηγεί, η στεγαστική πολιτική συνδέεται πλέον άμεσα με την οικονομική ανάπτυξη, καθώς η κατοικία δεν είναι μόνο κοινωνικό αγαθό, αλλά και παράγοντας προσέλκυσης και συγκράτησης εργαζομένων.
Η σύνδεση με το brain drain είναι κατά τον ίδιο προφανής, αφού εάν οι νέοι εργαζόμενοι δεν μπορούν να βρουν προσιτή κατοικία στις πόλεις όπου υπάρχουν δουλειές και επενδύσεις, η ανάπτυξη δυσκολεύεται να μετατραπεί σε πραγματική δημογραφική και παραγωγική αναστροφή.
Και εδώ επιστρέφει το βασικό μήνυμα του κ. Τσακίρη: «Το πρόβλημα δεν είναι τόσο η χρηματοδότηση όσο η ταχύτητα από την επενδυτική ιδέα μέχρι την υλοποίηση».
Αδειοδοτήσεις, μελέτες, περιβαλλοντικές εγκρίσεις και η συνολική ωρίμανση των έργων μπορούν να καθυστερήσουν την αξιοποίηση πόρων που είναι ήδη διαθέσιμοι.
Για την ΕΤΕπ, επομένως, η παρέμβαση δεν σταματά στη χρηματοδότηση. Στόχος είναι η συνεργασία με φορείς και επιχειρήσεις από τα πρώτα στάδια ενός επενδυτικού σχεδίου, ώστε να επιταχύνεται η ωρίμανση και η υλοποίησή του.
Από τα κεφάλαια στην παραγωγή
Ο συνολικός σχεδιασμός που μας περιγράφει ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ συνθέτει έναν νέο επενδυτικό χάρτη για τη Βόρεια Ελλάδα. Η Θεσσαλονίκη και η Κεντρική Μακεδονία μπορούν να λειτουργήσουν ως κόμβος μεταφορών, logistics, τεχνολογίας και καινοτομίας. Η Δυτική Μακεδονία καλείται να αποκτήσει νέο παραγωγικό μοντέλο. Η Θράκη να ενισχύσει τον ενεργειακό και διασυνοριακό της ρόλο. Και το Βορειοανατολικό Αιγαίο να ενταχθεί σε ένα ισχυρότερο και ασφαλέστερο ενεργειακό σύστημα.
Πίσω από όλες αυτές τις παρεμβάσεις υπάρχει ένας κοινός στόχος: η χρηματοδότηση να μην μετριέται μόνο σε ευρώ, αλλά σε παραγωγή, επιχειρήσεις, εξαγωγές, τεχνολογία και θέσεις εργασίας.
Και το πιο χαρακτηριστικό μήνυμα του αντιπροέδρου της ΕΤΕπ είναι ότι η Βόρεια Ελλάδα δεν πρέπει απλώς να περιμένει τις επενδύσεις να έρθουν. Πρέπει να αποκτήσει την ικανότητα να τις δημιουργεί.
Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας: τα 3,5 δισ. ευρώ της χρηματοδότησης του 2025 και οι νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες του 2026 να μετατραπούν σε έναν παραγωγικό άξονα που θα συνδέει υποδομές, ενέργεια, επιχειρήσεις, τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό — από τη Θεσσαλονίκη έως τη Δυτική Μακεδονία, τη Θράκη και το Βορειοανατολικό Αιγαίο.
