Μέτρα (πχ αύξηση προστίμων, αυστηρούς κόφτες στην ενημερότητα) αναζητούν αρμόδια υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Εργασίας προκειμένου να αυξήσουν την πολύ χαμηλή εισπραξιμότητα των εισφορών των επαγγελματιών και των αγροτών υπέρ του ΕΦΚΑ.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του powergame.gr η εισπραξιμότητα των εισφορών των μισθωτών ανέρχεται στο 95%, ενώ των μη μισθωτών (δηλαδή των ελευθέρων επαγγελματιών, των αυταπασχολούμενων και των αγροτών) μόλις στο 60 – 65%.
Επί συνόλου 16,2 δισ. ευρώ εισφορών υπέρ της κύριας ασφάλισης που προσδοκά να εισπράξει φέτος ο ΕΦΚΑ -σύμφωνα με στοιχεία του προϋπολογισμού του- το 88% αναμένεται να προέλθει από τους μισθωτούς και μόλις το υπόλοιπο 12% από τους μη μισθωτούς.
Άνισα βάρη για τους μισθωτούς
Και αυτό παρά το γεγονός ότι οι μισθωτοί αποτελούν το 66% των ασφαλισμένων του ΕΦΚΑ, ενώ οι μη μισθωτοί ανέρχονται στο 42%.
Τα νούμερα, μιλούν από… μόνα τους. Όπως προβλέπει ο προϋπολογισμός του ΕΦΚΑ για το 2026:
- Από εισφορές κύριας ασφάλισης 2,864 εκατ. μισθωτών (εργοδοτών και ασφαλισμένων) αναμένονται να εισπραχθούν 14,385 δισ. ευρώ.
- Από εισφορές κύριας ασφάλισης 1,438 εκατ. επαγγελματιών και αγροτών, αναμένονται να εισπραχθούν μόλις… 1,835 δισ.
Δηλαδή αν και οι μισθωτοί είναι μόλις 50% περισσότεροι από τους επαγγελματίες και τους αγρότες, πληρώνουν σχεδόν …800% περισσότερες εισφορές σε με τους τελευταίους.
Ακόμα και μόνο τη μέση εισφορά κύριας ασφάλισης που πληρώνει μόνος του ο μέσος ασφαλισμένος μισθωτός (δηλαδή χωρίς να ληφθεί υπόψιν η εισφορά του εργοδότη) να λάβει λάβει κανείς υπόψιν, αυτή είναι μεγαλύτερη από τη μέση εισφορά που πληρώνει ένας ελεύθερος επαγγελματίας.
Συγκεκριμένα, η πρώτη ανέρχεται σε 221 ευρώ/μήνα (σε 14μηνη βάση λόγω 13ου και 14ου μισθού), ενώ η δεύτερη ανέρχεται σε μόλις …106 ευρώ.
Αν δεν συμπεριλάβει κανείς και τις εισφορές των εργοδοτών, η μέση (καταβληθείσα) εισφορά κύριας ασφάλισης των μισθωτών ανέρχεται σε 358 ευρώ, δηλαδή τριπλάσια από εκείνη των μη μισθωτών!
Τρύπα 1 δισ. ευρώ κάθε χρόνο από εισφορές μη μισθωτών που δεν εισπράττονται
Να επισημανθεί ξανά πως το μέγα αυτό χάσμα οφείλεται στο γεγονός ότι το 35 – 40% των οικονομικά ενεργών μη μισθωτών δεν καταβάλλει εμπρόθεσμα (σε ετήσια βάση) τις τρέχουσες εισφορές του.
Αν όλοι οι μη μισθωτοί κατέβαλλαν τις εισφορές τους, κάθε μήνα, όπως κατά κανόνα ισχύει με τους μισθωτούς -και υποθέτοντας ότι άπαντες ανήκαν στην 1η ασφαλιστική κατηγορία (κάτι που ελάχιστα διαφέρει από την πραγματικότητα που δείχνουν τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ)- τα ταμεία θα έπρεπε να εισπράττουν κάθε χρόνο για κύρια ασφάλιση το ποσό των 2,843 δις ευρώ (αντί των μόλις 1,835 δις ευρώ που αναμένεται να εισπράξουν φέτος). Συνεπώς μόνο από την πλευρά της κύριας ασφάλισης (δηλαδή χωρίς να βάλει κανείς στο λογαριασμό τις εισφορές υγείας ή τις εισφορές επικουρικής ασφάλισης), κάθε χρόνο ο ΕΦΚΑ «μπαίνει μέσα» πάνω από 1 δισ. ευρώ!
Προκειμένου να αναχαιτιστεί το φαινόμενο της χαμηλής εισπραξιμότητας των εισφορών των μη μισθωτών, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπ. Εργασίας, έχουν ήδη αρχίσει να αναζητούν εργαλεία αύξησης τους, ειδικά καθώς το οικονομικό επιτελείο στρέφεται στην αναζήτηση επιπλέον μέσω αύξησης των δημοσίων εσόδων, μετά την εφαρμογή του νέου καθεστώτος φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών (με βάση το τεκμαρτό εισόδημα τους) αλλά και τη μείωση του «κενού ΦΠΑ» (μέσω της υποχρεωτικής διασύνδεσης ταμειακών – POS).
Συζητήσεις για αυστηροποίηση του πλαισίου πληρωμής
Ένα από τα εργαλεία που έχει πέσει στο τραπέζι των διερευνητικών συζητήσεων μεταξύ συναρμοδίων υπουργείων είναι και η αυστηροποίηση του πλαισίου της υποχρεωτικότητας πληρωμής των εισφορών κάθε μήνα.
Για παράδειγμα, προκειμένου να λάβει ένας εργοδότης ασφαλιστική ενημερότητα, θα πρέπει πέραν του να μην έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές (ή να τις έχει ρυθμίσει και να τηρεί τη ρύθμιση), θα πρέπει να έχει υποβάλλει Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) κάθε μήνα και να έχει πληρώσει τις τρέχουσες εισφορές για τους μισθωτούς τους.
Αν δεν υποβάλλει ΑΠΔ, όχι μόνο δεν μπορεί να λάβει ασφαλιστική ενημερότητα, με συνέπεια να μπλοκάρουν μια σειρά συναλλαγές της επιχείρησής του, αλλά υπόκειται σε πολύ μεγάλες προσαυξήσεις.
Ωστόσο, το πλαίσιο σε σχέση με την καταβολή των εισφορών των μη μισθωτών είναι πιο χαλαρό. Αν και η καταβολή των τρεχουσών εισφορών αποτελεί προϋπόθεση για τη λήψη ασφαλιστικής ενημερότητας (πέρα από τη ρύθμιση χρεών κλπ), καθίστανται «στην πράξη» ληξιπρόθεσμες (και μάλιστα με πολύ χαμηλότερα πρόστιμα σε σχέση με εκείνα που επιβάλλονται στους εργοδότες για τις μη υποβληθείσες ΑΠΔ) οι εν λόγω εισφορές, εφόσον ολοκληρωθεί η ετήσια εκκαθάριση τους.
Το καθεστώς αυτό (δηλαδή τα χαμηλότερα πρόστιμα και μια σχετική «χαλαρότητα» σε σχέση με την ενημερότητα), αν και ισχύει για κοινωνικούς λόγους (προκειμένου να δίδεται η δυνατότητα στους μη μισθωτούς να ανταπεξέλθουν στο σύνολο των οικονομικών υποχρεώσεων τους), επιτρέπει στους «κατ΄επιλογή» (δηλαδή σε εκείνους που μπορούν, αλλά δεν θέλουν να πληρώσουν) μη συνεπείς -προς τον ΕΦΚΑ- ελεύθερους επαγγελματίες να αποφεύγουν την καταβολή των τρεχουσών εισφορών, στερώντας σημαντικά έσοδα από τα ταμεία και γενικότερα το δημόσιο.
