Η αυτοκινητοβιομηχανία της Κίνας γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη στις αγορές του εξωτερικού, κατακτώντας αγορές από την Ευρώπη έως τη Νοτιοανατολική Ασία και ασκώντας ολοένα μεγαλύτερη πίεση σε καταξιωμένες αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Toyota Motor και η Volkswagen.
Στην εγχώρια αγορά, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Οι πωλήσεις αυτοκινήτων βρίσκονται σε σταθερή πτώση από τα τέλη του περασμένου έτους, καθώς η αδύναμη καταναλωτική ζήτηση και χρόνια έντονου ανταγωνισμού στις τιμές έχουν αφήσει τη μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτων στον κόσμο με πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα.
Ενώ μεγάλες κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες, όπως οι BYD, Geely και Chery, επιδιώκουν εδώ και χρόνια να εξελιχθούν σε παγκόσμιους κολοσσούς, η ταχεία επέκταση του κλάδου καθοδηγείται πλέον εξίσου από την οικονομική ανάγκη όσο και από τη φιλοδοξία, σύμφωνα με αναλυτές και στελέχη της βιομηχανίας.
Αντιμέτωπες με την υποτονική εγχώρια ζήτηση, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν ολοένα ισχυρότερο κίνητρο να επιταχύνουν την επέκτασή τους στο εξωτερικό, μια προσπάθεια που είχε ήδη ξεκινήσει δυναμικά. Αυτό θα εντείνει ακόμη περισσότερο την πίεση στις ευρωπαϊκές και ιαπωνικές ανταγωνίστριες, οι οποίες ήδη δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν τα τεχνολογικά προηγμένα και χαμηλού κόστους ηλεκτρικά οχήματα της Κίνας.
«Οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες διαθέτουν πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, εξαιρετικά ανταγωνιστικές αλυσίδες εφοδιασμού, ολοένα πιο εξελιγμένα προϊόντα και ισχυρό οικονομικό κίνητρο να αναζητήσουν ανάπτυξη εκτός Κίνας», δήλωσε ο Μπιλ Ρούσο, διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής εταιρείας Automobility, με έδρα τη Σαγκάη. Η παγκόσμια επέκταση «γίνεται στρατηγική αναγκαιότητα» για τις κορυφαίες κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες, πρόσθεσε.
Οι πωλήσεις αυτοκινήτων στην Κίνα μειώθηκαν κατά ένα πέμπτο, στα 1,47 εκατομμύρια οχήματα τον Ιούλιο σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας τον 10ο συνεχόμενο μήνα πτώσης, σύμφωνα με στοιχεία της China Passenger Car Association που δημοσιοποιήθηκαν την Τρίτη.
Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές εκτοξεύθηκαν κατά 88%, στα 923.000 οχήματα.
Παρότι τα στοιχεία περιλαμβάνουν και μη κινεζικές μάρκες που παράγονται στην Κίνα, η τάση της διψήφιας πτώσης στην εγχώρια αγορά και της διψήφιας αύξησης των εξαγωγών παραμένει και στις εγχώριες κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Ο Κούι Ντονγκσού, επικεφαλής της ένωσης επιβατικών αυτοκινήτων, απέδωσε την τελευταία αδυναμία της αγοράς στις υψηλές τιμές των καυσίμων, οι οποίες πλήττουν τη ζήτηση για οχήματα με κινητήρες βενζίνης, καθώς και στη συνεχιζόμενη αδυναμία της αγοράς των οικονομικότερων sedan.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η αυτοκινητοβιομηχανία αντανακλά τις τάσεις που εκτυλίσσονται σήμερα στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Η ισχυρή παραγωγή στα εργοστάσια και οι εξαγωγές στηρίζουν την οικονομική ανάπτυξη, ενώ η αδύναμη αγορά ακινήτων και η υποτονική καταναλωτική δαπάνη περιορίζουν την εγχώρια ζήτηση.
Οι Κινέζοι υπεύθυνοι χάραξης οικονομικής πολιτικής δυσκολεύονται να διαχειριστούν μια οικονομία που παράγει περισσότερα προϊόντα από όσα μπορεί να πουλήσει στο εσωτερικό. Για τις αυτοκινητοβιομηχανίες, οι αγορές του εξωτερικού προσφέρουν ολοένα σημαντικότερη διέξοδο.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, οι εγχώριες πωλήσεις αυτοκινήτων στην Κίνα μειώθηκαν κατά 2,3 εκατομμύρια οχήματα σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας πτώση 20%.
Η μείωση αυτή ισοδυναμεί με όλες τις νέες ταξινομήσεις αυτοκινήτων στην Ιαπωνία, την τέταρτη μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτων στον κόσμο, κατά την ίδια περίοδο. Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές αυτοκινήτων της Κίνας αυξήθηκαν κατά 71% στο πρώτο εξάμηνο.
Η αναλύτρια της HSBC Γιουτσιάν Ντινγκ δήλωσε ότι η εγχώρια ζήτηση αυτοκινήτων πιθανότατα θα σταθεροποιηθεί και ενδέχεται να αρχίσει να ανακάμπτει από τα τέλη Αυγούστου έως τον Σεπτέμβριο, καθώς ο νέος κύκλος κυκλοφορίας μοντέλων αποκτά δυναμική. Ωστόσο, μια ανάκαμψη τύπου V, δηλαδή απότομη πτώση και εξίσου απότομη ανάκαμψη, φαίνεται απίθανη, είπε.
Η BYD, για παράδειγμα, αντιστάθμισε την πτώση 35% των εγχώριων πωλήσεών της κατά τους πρώτους επτά μήνες του έτους με αύξηση 79% των πωλήσεων στο εξωτερικό σε ετήσια βάση. Η Βραζιλία και η Βρετανία έχουν εξελιχθεί το 2026 στις μεγαλύτερες αγορές της BYD εκτός Κίνας, σε επίπεδο μεμονωμένων χωρών.
Η αυξανόμενη παρουσία της Κίνας στις αγορές του εξωτερικού αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για την Ιαπωνία. Από το 2023, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας οχημάτων στον κόσμο, εκθρονίζοντας την επί μακρόν κυρίαρχη ασιατική ανταγωνίστριά της.
«Η άνοδος της Ιαπωνίας ως εξαγωγικής δύναμης στην αυτοκινητοβιομηχανία βασίστηκε στην αποδοτικότητα της παραγωγής, την ποιότητα και την οικονομία καυσίμου», δήλωσε ο Ρούσο. Το πλεονέκτημα της Κίνας σήμερα είναι πολύ ευρύτερο, πρόσθεσε, και περιλαμβάνει «ηλεκτροκίνηση, μπαταρίες, λογισμικό, έξυπνες λειτουργίες, κλίμακα της αλυσίδας εφοδιασμού και εξαιρετικά γρήγορη ανάπτυξη νέων προϊόντων. Αυτός ο συνδυασμός θα μπορούσε να καταστήσει τη διεθνοποίηση της Κίνας πολύ πιο ανατρεπτική για την παγκόσμια αγορά» πρόσθεσε.
Κίνα και Ιαπωνία μάχονται για το μερίδιο αγοράς
Η πίεση από τους κινεζικούς κατασκευαστές είναι ήδη εμφανής σε σημαντικές αγορές του εξωτερικού.
Οι ιαπωνικές αυτοκινητοβιομηχανίες κατείχαν περίπου 12% της ευρωπαϊκής αγοράς επιβατικών αυτοκινήτων το πρώτο τρίμηνο του 2026, ποσοστό σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με τέσσερα χρόνια νωρίτερα, σύμφωνα με την Counterpoint Research.
Κατά την ίδια περίοδο, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες αύξησαν το μερίδιό τους από μόλις 3% σε 16%. Τα στοιχεία ταξινομήσεων δείχνουν ότι η αύξηση αυτή έγινε εις βάρος ορισμένων ευρωπαϊκών, νοτιοκορεατικών και αμερικανικών ανταγωνιστών.
Η διαφορά είναι ιδιαίτερα έντονη στα ηλεκτρικά οχήματα (EVs). Οι κινεζικές μάρκες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τέταρτο των αποστολών ηλεκτρικών οχημάτων στην Ευρώπη, ενώ οι ιαπωνικές αυτοκινητοβιομηχανίες αντιστοιχούν σε λίγο κάτω από 5%.
«Η πραγματική διαφοροποίηση βρίσκεται στα ηλεκτρικά οχήματα», δήλωσε ο Αμπιλάς Γκούπτα, αναλυτής της Counterpoint Research. «Πρόκειται για τεχνολογικό χάσμα στην ηλεκτροκίνηση, όχι απλώς για θέμα τιμής» συμπλήρωσε ο ίδιος.
Όλο και περισσότερο, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες ξεπερνούν πλέον το μοντέλο των απλών εξαγωγών και κατασκευάζουν εργοστάσια στην Ευρώπη.
Η Counterpoint προβλέπει ότι οι κινεζικές μάρκες θα κατακτήσουν πάνω από το 20% της συνολικής ευρωπαϊκής αγοράς επιβατικών αυτοκινήτων και 29% της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων έως το 2030.
«Οι δασμοί μπορούν να επιβραδύνουν αυτή την πορεία, αλλά δεν πρόκειται να την αντιστρέψουν», δήλωσε ο Γκούπτα.
