Οι εργοδότες φαίνεται να επιστρέφουν στα παραδοσιακά κριτήρια επιλογής προσωπικού, δίνοντας εκ νέου βαρύτητα στα πτυχία, τις βαθμολογίες και το κύρος των πανεπιστημίων από τα οποία προέρχονται οι υποψήφιοι.
Την ώρα που η ανώτατη εκπαίδευση στις ΗΠΑ βρίσκεται υπό πίεση, με τις επιθέσεις της κυβέρνησης Τραμπ, την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης και τα οικονομικά προβλήματα να δοκιμάζουν ακόμη και τα κορυφαία ιδρύματα, οι επιχειρήσεις δείχνουν να ενισχύουν ξανά τη σύνδεσή τους με τα ελίτ πανεπιστήμια, αναφέρει το fortune. Παρά την αυξανόμενη αμφισβήτηση της αξίας ενός πτυχίου από την κοινή γνώμη, οι πρακτικές προσλήψεων δείχνουν ότι τα μεγάλα πανεπιστημιακά ονόματα εξακολουθούν να προσφέρουν ισχυρό προβάδισμα στην αγορά εργασίας.
Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας recruiting intelligence Veris Insights σε περισσότερες από 150 επιχειρήσεις το 2025, πάνω από το ένα τέταρτο των εταιρειών, ποσοστό 26%, προσλαμβάνει πλέον υποψηφίους από μια περιορισμένη λίστα πανεπιστημίων. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2022 ήταν 17%.
Ακόμη και οι περισσότερες εταιρείες που δεν περιορίζονται αυστηρά σε μια μικρή λίστα ιδρυμάτων δηλώνουν ότι εστιάζουν σε συγκεκριμένα «πανεπιστήμια-στόχους», ενώ παράλληλα δέχονται αιτήσεις και από άλλα ιδρύματα. Αυτό σημαίνει ότι υποψήφιοι από φημισμένα πανεπιστήμια, ιδίως όταν αυτά βρίσκονται κοντά στα κεντρικά γραφεία μιας εταιρείας, τείνουν να έχουν προβάδισμα.
«Οι εργοδότες στρέφονται όλο και περισσότερο στο πτυχίο και στον βαθμό πτυχίου όταν λαμβάνουν αποφάσεις πρόσληψης», δήλωσε στο Fortune η Chelsea Schein, αντιπρόεδρος στρατηγικής έρευνας της Veris Insights. Όπως σημείωσε, αυξάνεται η πεποίθηση μεταξύ των επιχειρήσεων ότι μπορούν να είναι πιο στοχευμένες στην προσέγγισή τους.
Η λογική του «το ταλέντο βρίσκεται παντού», που είχε ενισχυθεί τα προηγούμενα χρόνια, φαίνεται να υποχωρεί για μια σειρά από λόγους. Πρώτον, είναι ακριβή. Οι συναντήσεις με υποψηφίους και η αποστολή recruiters σε πανεπιστημιουπόλεις σε όλη τη χώρα απαιτούν σημαντικούς πόρους.
Παράλληλα, τα βιογραφικά που δημιουργούνται με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης κάνουν πολλές αιτήσεις να μοιάζουν μεταξύ τους, οδηγώντας ορισμένους υπεύθυνους προσλήψεων να επιστρέφουν στο κύρος του πανεπιστημίου ως κριτήριο διαφοροποίησης των υποψηφίων. Την ίδια στιγμή, για αρκετές εταιρείες, οι πολιτικές DEI -διαφορετικότητα, ισότητα και συμπερίληψη- δεν αποτελούν πλέον προτεραιότητα.
Η τάση αυτή θυμίζει τις πρακτικές πριν από την πανδημία, όταν, στην «σφιχτή» αγορά εργασίας του 2018 και του 2019, οι επιχειρήσεις έδιναν μεγαλύτερη έμφαση στην προσωπική επαφή με τους υποψηφίους. Σήμερα, πολλές εταιρείες επικεντρώνονται σε περίπου 30 πανεπιστήμια από τα περίπου 4.000 που λειτουργούν στις ΗΠΑ, ξεκινώντας από τα κορυφαία ιδρύματα και στη συνέχεια από όσα βρίσκονται κοντά στα εταιρικά τους γραφεία, καθώς αναζητούν εργαζομένους για θέσεις με φυσική παρουσία.
Η τάση είναι ήδη εμφανής σε μεγάλες επιχειρήσεις. Η GE Appliances, που στο παρελθόν επισκεπτόταν 45 έως 50 πανεπιστήμια τον χρόνο, περιορίζει πλέον την παρουσία της σε τέσσερις ή πέντε εκδηλώσεις ανά εξάμηνο σε μόλις 15 ιδρύματα.
Η fintech εταιρεία Bill δηλώνει ότι εστιάζει στην προσέλκυση υποψηφίων από πανεπιστήμια κοντά στα γραφεία της στο Σαν Χοσέ της Καλιφόρνιας και στο Ντρέιπερ της Γιούτα. Αντίστοιχα, η McKinsey, η γνωστή συμβουλευτική εταιρεία με έδρα τη Νέα Υόρκη, επανέρχεται σε μια πιο προσωπική διαδικασία προσλήψεων, οργανώνοντας δια ζώσης εκδηλώσεις με αποφοίτους που εργάζονται στην εταιρεία σε μια περιορισμένη λίστα 20 πανεπιστημίων. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά την αφαίρεση από τη σελίδα καριέρας της εταιρείας της φράσης: «Προσλαμβάνουμε ανθρώπους, όχι πτυχία».
Αυξάνονται οι εγγραφές στα πανεπιστήμια, παρά την αμφισβήτηση των πτυχίων
Η επιστροφή των εργοδοτών στα πανεπιστήμια-στόχους ενδέχεται να προσφέρει νέο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στα ελίτ ιδρύματα, σε μια περίοδο που η αξία της ανώτατης εκπαίδευσης αμφισβητείται όλο και περισσότερο.
Το 2025, μόλις 35% των ενηλίκων στις ΗΠΑ που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα δήλωσε ότι η πανεπιστημιακή εκπαίδευση είναι «πολύ σημαντική». Το ποσοστό αυτό ήταν 70% το 2013. Παράλληλα, μόνο το ένα τρίτο των Αμερικανών ψηφοφόρων θεωρεί ότι ένα τετραετές πτυχίο αξίζει το κόστος του.
Παρά τον σκεπτικισμό, οι εγγραφές στην ανώτατη εκπαίδευση αυξάνονται. Τα αμερικανικά ιδρύματα απένειμαν σχεδόν 2,2 εκατ. πτυχία bachelor το 2025, από 1,6 εκατ. το 2010.
Ορισμένοι παράγοντες της αγοράς εργασίας αμφισβητούν πλέον ανοιχτά την αξία των σπουδών. Ο CEO της εταιρείας προσλήψεων Randstad, Sander van ’t Noordende, έχει δηλώσει στο Fortune ότι οι νέοι πρέπει να σκεφτούν σοβαρά αν αξίζει να πάρουν φοιτητικό δάνειο και να σπουδάσουν για ένα επάγγελμα που αλλάζει με ταχύτητα.
Η αμφιβολία αυτή φαίνεται να αντανακλάται και στις νεότερες γενιές. Σχεδόν οι μισοί millennials και μέλη της Gen Z δηλώνουν ότι το πανεπιστήμιο ήταν σπατάλη χρημάτων. Η πίεση είναι εντονότερη στους άνδρες της Gen Z, καθώς το ποσοστό ανεργίας τους έχει φτάσει πλέον στα ίδια επίπεδα με εκείνο των συνομηλίκων τους που δεν έχουν πτυχίο.
Παρόλα αυτά, για πολλούς, το πτυχίο εξακολουθεί να αποδίδει. Οι κάτοχοι πανεπιστημιακού τίτλου συνεχίζουν να κερδίζουν κατά μέσο όρο περισσότερα από όσους έχουν μόνο απολυτήριο λυκείου. Το λεγόμενο college wage premium, δηλαδή η διαφορά αποδοχών μεταξύ εργαζομένων με πτυχίο και μη πτυχιούχων, βρίσκεται περίπου στο 90%, σύμφωνα με τη Federal Reserve του Κλίβελαντ. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό έχει σταθεροποιηθεί την τελευταία δεκαετία, μετά από συνεχή άνοδο από τη δεκαετία του 1980 έως τα μέσα της δεκαετίας του 2010.
«Θα προτιμούσα να είμαι φοιτητής με πτυχίο παρά χωρίς πτυχίο», σημείωσε η Schein.
Ωστόσο, ακόμη και για όσους σπουδάζουν σε ένα από τα περίπου 4.000 διαπιστευμένα ιδρύματα των ΗΠΑ, ένα πτυχίο bachelor μπορεί να μην είναι πλέον αρκετό για να τραβήξει την προσοχή των κορυφαίων recruiters — εκτός αν προέρχεται από ένα πανεπιστήμιο πρώτης γραμμής.
