Η πιθανή εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο και η αναμενόμενη ακολουθία από τις OpenAI και Anthropic δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη μεγάλο γεγονός για τις αγορές. Πρόκειται για μια εξέλιξη που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για τη Wall Street, καθώς τρεις από τις πιο πολυσυζητημένες ιδιωτικές εταιρείες του πλανήτη ετοιμάζονται να αναζητήσουν κεφάλαια από τις δημόσιες αγορές.
Όπως εξηγεί ο Economist, εάν οι αποτιμήσεις που συζητούνται στους επενδυτικούς κύκλους επιβεβαιωθούν, η SpaceX θα μπορούσε να εισαχθεί με αξία που αγγίζει τα 1,75 τρισ. δολάρια, ενώ η OpenAI και η Anthropic ενδέχεται να ακολουθήσουν με αποτιμήσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων η καθεμία. Συνολικά, οι τρεις εταιρείες θα μπορούσαν να προσθέσουν αρκετά τρισεκατομμύρια δολάρια στη χρηματιστηριακή αξία των εισηγμένων αμερικανικών επιχειρήσεων μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Το μέγεθος αυτών των δημόσιων εγγραφών είναι τόσο μεγάλο ώστε έχει ήδη προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η αγορά μπορεί να απορροφήσει μια τόσο σημαντική εισροή νέων μετοχών χωρίς να δημιουργηθούν στρεβλώσεις στις αποτιμήσεις ή προβλήματα ρευστότητας.
Η μεγαλύτερη δοκιμασία για τη Wall Street εδώ και χρόνια
Με την πρώτη ματιά, οι αριθμοί προκαλούν δέος. Οι τρεις εταιρείες στοχεύουν να αντλήσουν ποσά που υπερβαίνουν κατά πολύ τα μεγαλύτερα IPOs της προηγούμενης δεκαετίας. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει όταν τοποθετηθούν στο πλαίσιο της συνολικής αμερικανικής αγοράς.
Οι εταιρείες που συμμετέχουν στους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες των ΗΠΑ αποτιμώνται συνολικά σε δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια. Ακόμη και μια δημόσια εγγραφή της τάξης των 75 δισ. δολαρίων, όσο εντυπωσιακή και αν ακούγεται, αντιπροσωπεύει μικρό ποσοστό του συνόλου της αγοράς.
Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι η Wall Street διαθέτει το απαραίτητο βάθος και τη ρευστότητα για να απορροφήσει τις νέες εισαγωγές χωρίς να διαταραχθεί άμεσα η ισορροπία του συστήματος. Τα παθητικά επενδυτικά κεφάλαια, τα συνταξιοδοτικά ταμεία και οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές έχουν τη δυνατότητα να κατανείμουν κεφάλαια στις νέες εταιρείες χωρίς να απαιτηθούν δραματικές ανακατατάξεις στα χαρτοφυλάκιά τους.
Ωστόσο, αυτή είναι μόνο η αρχή της ιστορίας.
Γιατί η αρχική επίδραση θα είναι μικρότερη από όσο φαίνεται
Ένας από τους βασικούς λόγους που η αγορά δεν αναμένεται να δεχθεί άμεσο σοκ είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι χρηματιστηριακοί δείκτες.
Οι περισσότεροι δείκτες δεν υπολογίζουν το βάρος μιας εταιρείας με βάση τη συνολική της αποτίμηση, αλλά με βάση το ποσοστό των μετοχών που είναι πραγματικά διαθέσιμο προς διαπραγμάτευση στην αγορά, το λεγόμενο free float.
Έτσι, ακόμη κι αν η SpaceX εισαχθεί με αποτίμηση που θα την τοποθετεί δίπλα στους μεγαλύτερους τεχνολογικούς κολοσσούς του κόσμου, η αρχική συμμετοχή της στους βασικούς δείκτες θα παραμείνει περιορισμένη επειδή μόνο ένα μικρό μέρος των μετοχών της θα βρίσκεται στα χέρια του επενδυτικού κοινού.
Για τους επενδυτές των παθητικών κεφαλαίων, αυτό σημαίνει ότι οι πρώτες αλλαγές στα χαρτοφυλάκιά τους θα είναι σχετικά μικρές, παρά τον τεράστιο θόρυβο που θα συνοδεύσει τις νέες εισαγωγές.
Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δεν πρόκειται να παραμείνει σταθερή. Σήμερα σχεδόν όλοι οι μεγάλοι αμερικανικοί τεχνολογικοί όμιλοι διαθέτουν free float που ξεπερνά το 85% των συνολικών μετοχών τους. Αυτό σημαίνει ότι η συντριπτική πλειονότητα της αξίας τους είναι διαθέσιμη προς διαπραγμάτευση στη χρηματιστηριακή αγορά.
Η πιο χαρακτηριστική εξαίρεση είναι η Meta. Παρότι η εταιρεία εισήχθη στο χρηματιστήριο το 2012, ο ιδρυτής της, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό ποσοστό συμμετοχής, με αποτέλεσμα περίπου το 13% των μετοχών να παραμένει εκτός ελεύθερης διασποράς.
Το σχέδιο της SpaceX για την απελευθέρωση μετοχών
Η διαδικασία αυτή θα είναι ιδιαίτερα σημαντική στην περίπτωση της SpaceX. Εάν η εταιρεία αντλήσει περίπου 75 δισ. δολάρια μέσω της δημόσιας εγγραφής και αποτιμηθεί στα 1,75 τρισ. δολάρια, το αρχικό free float θα αντιστοιχεί μόλις στο 4% της συνολικής της αξίας. Με άλλα λόγια, περισσότερο από το 95% των μετοχών θα παραμείνει αρχικά δεσμευμένο στα χέρια ιδρυτών, στελεχών και πρώτων επενδυτών. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των συμμετοχών προστατεύεται από τις λεγόμενες ρήτρες lock-up, οι οποίες απαγορεύουν στους κατόχους τους να πουλήσουν τις μετοχές τους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά την εισαγωγή στο χρηματιστήριο. Στην περίπτωση του Έλον Μασκ, ο οποίος ελέγχει περίπου το μισό από το δεσμευμένο μετοχικό κεφάλαιο, οι περιορισμοί αυτοί αναμένεται να διαρκέσουν τουλάχιστον έναν χρόνο μετά την IPO. Αντίστοιχοι περιορισμοί θα ισχύουν και για ορισμένους από τους σημαντικότερους επενδυτές της εταιρείας.
Αντί να απελευθερωθούν όλες οι μετοχές ταυτόχρονα, η SpaceX σχεδιάζει μια σταδιακή διαδικασία αποδέσμευσης.
Μετά την πρώτη ανακοίνωση τριμηνιαίων αποτελεσμάτων, η οποία πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί λίγους μήνες μετά την IPO, οι insiders θα αποκτήσουν το δικαίωμα να διαθέσουν στην αγορά ένα μέρος των συμμετοχών τους. Εάν η μετοχή κινηθεί σημαντικά υψηλότερα από την τιμή εισαγωγής, θα ενεργοποιηθούν πρόσθετες δυνατότητες πώλησης.
Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν νέα κύματα απελευθέρωσης μετοχών σε προκαθορισμένες ημερομηνίες και μετά από επόμενες δημοσιεύσεις οικονομικών αποτελεσμάτων.
Η ένταξη της SpaceX στις δημόσιες αγορές δεν θα ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες. Θα εξελιχθεί σταδιακά σε βάθος ετών, καθώς ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό της εταιρείας θα γίνεται διαθέσιμο προς διαπραγμάτευση.
Η ιστορία προειδοποιεί για υπερβολικές προσδοκίες
Παρότι οι νέες εισαγωγές αναμένεται να συγκεντρώσουν τεράστιο επενδυτικό ενδιαφέρον, η ιστορία των αγορών δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική για όσους αγοράζουν μετοχές σε εξαιρετικά υψηλές αποτιμήσεις.
Οι εταιρείες που εισάγονται στο χρηματιστήριο με πολύ φιλόδοξες αποτιμήσεις συχνά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις προσδοκίες που έχουν ήδη ενσωματωθεί στην τιμή της μετοχής τους. Οι επενδυτές αγοράζουν το όραμα, αλλά αργότερα έρχονται αντιμέτωποι με την πραγματικότητα των οικονομικών αποτελεσμάτων.
Η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν οι αποτιμήσεις βασίζονται κυρίως στις μελλοντικές προοπτικές και όχι στα σημερινά κέρδη. Στην περίπτωση της OpenAI, της Anthropic και της SpaceX, οι επενδυτές ουσιαστικά στοιχηματίζουν σε ένα μέλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογικές υποδομές θα μεταμορφώσουν ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Το μεγάλο στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι οι τρεις εταιρείες αντιπροσωπεύουν το ίδιο επενδυτικό αφήγημα.
Η OpenAI και η Anthropic βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, ενώ η SpaceX συνδέεται όλο και περισσότερο με το οικοσύστημα της νέας ψηφιακής οικονομίας μέσω των δορυφορικών δικτύων, των υποδομών επικοινωνίας και της τεχνολογικής καινοτομίας που αναπτύσσει.
Τα τελευταία χρόνια, η άνοδος της Wall Street έχει στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό στην πεποίθηση ότι η AI θα αποτελέσει τη σημαντικότερη τεχνολογική επανάσταση των επόμενων δεκαετιών. Οι μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε κέντρα δεδομένων, ημιαγωγούς και υπολογιστικές υποδομές για να εξασφαλίσουν θέση σε αυτή τη νέα εποχή.
Αν οι προσδοκίες αυτές επιβεβαιωθούν, οι νέες IPOs θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αρχή ενός ακόμη μεγαλύτερου κύματος ανάπτυξης. Αν όμως οι εταιρείες αποτύχουν να δικαιολογήσουν τις σημερινές αποτιμήσεις τους, οι συνέπειες θα μπορούσαν να επηρεάσουν όχι μόνο τις ίδιες αλλά και ολόκληρο το αφήγημα της τεχνητής νοημοσύνης που σήμερα στηρίζει μεγάλο μέρος της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς.
Μια αγορά που ίσως αλλάζει χαρακτήρα
Για περισσότερο από μία δεκαετία, οι τεχνολογικοί κολοσσοί επαναγόραζαν τεράστιες ποσότητες μετοχών, μειώνοντας την προσφορά τους στην αγορά και ενισχύοντας τις αποτιμήσεις. Παράλληλα, δισεκατομμύρια δολάρια από συνταξιοδοτικά ταμεία και παθητικά επενδυτικά προϊόντα συνέχιζαν να κατευθύνονται σταθερά προς τις μετοχές.
Σήμερα, όμως, το μοντέλο αυτό αρχίζει να αλλάζει. Οι τεχνολογικές εταιρείες στρέφουν ολοένα περισσότερα κεφάλαια στις επενδύσεις για την τεχνητή νοημοσύνη, περιορίζοντας τις επαναγορές μετοχών, ενώ οι νέοι γίγαντες της AI ετοιμάζονται να αντλήσουν τεράστια ποσά από τις δημόσιες αγορές.
Η Wall Street πιθανότατα μπορεί να απορροφήσει τις γιγαντιαίες IPOs που βρίσκονται προ των πυλών. Το ερώτημα είναι αν θα μπορέσει να απορροφήσει και τα τρισεκατομμύρια δολάρια νέων μετοχών που ενδέχεται να ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια. Και αυτή ίσως αποδειχθεί η σημαντικότερη δοκιμασία της επόμενης δεκαετίας.
