Η επίσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν στο Πεκίνο Τρίτη – Τετάρτη ενισχύει τη στρατηγική προσέγγιση Κίνας και Ρωσίας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με τη Δύση να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από την Ουκρανία, το Ιράν, τα ενεργρειακά ζητήματα και την Ταϊβάν.
Ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν αντάλλαξαν την Κυριακή «συγχαρητήριες επιστολές» ενόψει της επίσκεψης του Ρώσου προέδρου στο Πεκίνο, μόλις τέσσερις ημέρες μετά την αναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από την Κίνα, έπειτα από μια υψηλού συμβολισμού σύνοδο κορυφής.
Ο Κινέζος πρόεδρος δήλωσε ότι η διμερής συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Κίνας έχει «εμβαθύνει και σταθεροποιηθεί διαρκώς», υπογραμμίζοντας ότι φέτος συμπληρώνονται 30 χρόνια από τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών, σύμφωνα με κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Η επίσκεψη του Πούτιν στο Πεκίνο έχει προγραμματιστεί , σε μια συγκυρία κατά την οποία η Κίνα επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο της ως βασικού παράγοντα στη διεθνή διπλωματία και η Ρωσία διαφημίζει τον στρατιωτικό εξοπλισμό της απέναντι στη Δύση.
Το ταξίδι του Πούτιν θα συμπέσει με την 25η επέτειο της Συνθήκης Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Κίνας, η οποία αποτελεί τη βάση για τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Πούτιν και ο Σι «θα συζητήσουν τρέχοντα διμερή ζητήματα, τρόπους για την περαιτέρω ενίσχυση της ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης και της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, και θα ανταλλάξουν απόψεις για βασικά διεθνή και περιφερειακά θέματα», σύμφωνα με ανακοίνωση του Κρεμλίνου.
Το ταξίδι Πούτιν στην Κίνα ξεκινά στη σκιά ενός σοβαρού περιστατικού στη Μαύρη Θάλασσα. Τη νύχτα της Κυριακής, ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Shahed έπληξε το εμπορικό πλοίο «KSL Deyang», κινεζικών συμφερόντων και με κινεζικό πλήρωμα, στα ανοιχτά της Οδησσού. Το σκάφος, που έφερε σημαία των Νήσων Μάρσαλ, υπέστη ελαφρές ζημιές χωρίς να υπάρξουν θύματα. Ο Ουκρανός Πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι οι ρωσικές επιθέσεις αποτελούν πλέον απειλή και για τους εταίρους της Μόσχας.
Ο Πούτιν, ο Τραμπ και το Πεκίνο ως παγκόσμιο διπλωματικό κέντρο
Ο Ρώσος ηγέτης επισκέφθηκε τελευταία φορά την Κίνα το 2025, όταν υπέγραψε αρκετές συμφωνίες με τον Σι που ενίσχυσαν τους οικονομικούς δεσμούς σε τομείς όπως η ενέργεια και η τεχνολογία. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας, καθώς η Μόσχα έχει μετατοπίσει το οικονομικό της ενδιαφέρον προς την Ασία μετά τις δυτικές κυρώσεις για την ολοκληρωτική εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο Πούτιν θα συζητήσει επίσης την οικονομική και εμπορική συνεργασία με τον Κινέζο πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ.
Άρθρο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στην κρατική εφηερίδα της Κίνας Global Times ανέφερε ότι οι επισκέψεις τόσο του Αμερικανού όσο και του Ρώσου προέδρου αποδεικνύουν πως το Πεκίνο «αναδεικνύεται ταχύτατα σε επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας».
Όπως σημείωσε η κινεζική εφημερίδα, η διαδοχική φιλοξενία των ηγετών των ΗΠΑ και της Ρωσίας μέσα σε διάστημα μίας εβδομάδας είναι εξαιρετικά σπάνια για τη μεταψυχροπολεμική εποχή και έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στους διεθνείς αναλυτές.
Η κινεζική ηγεσία επιδιώκει να εμφανιστεί ως δύναμη ισορροπίας σε ένα ολοένα πιο πολωμένο διεθνές περιβάλλον, ενισχύοντας παράλληλα τις σχέσεις της τόσο με τη Μόσχα όσο και με την Ουάσιγκτον, παρά τις βαθιές στρατηγικές διαφορές, αναφέρουν αναλυτές στον Guardian.
Σι Τζινπίνγκ, Πούτιν και Τραμπ © Χ.com
Η στάση Πούτιν και η ανησυχία της Δύσης για τη σχέση Κίνας-Ρωσίας
Η εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ Πεκίνου και Μόσχας εξακολουθεί να προκαλεί έντονη ανησυχία στη Δύση, ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022.
Δυτικοί διπλωμάτες και αναλυτές εκτιμούν ότι η οικονομική και διπλωματική στήριξη που παρέχει η Κίνα στη Ρωσία έχει συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση της πολεμικής σύγκρουσης. Οι δύο ηγέτες έχουν συναντηθεί περισσότερες από 40 φορές, αριθμός που ξεπερνά κατά πολύ τις επαφές του Σι Τζινπίνγκ με δυτικούς ηγέτες.
Παράλληλα, το διμερές εμπόριο Κίνας και Ρωσίας έχει εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα μετά το 2022, με την Κίνα να απορροφά πλέον περισσότερο από το ένα τέταρτο των ρωσικών εξαγωγών.
Οι αυξημένες αγορές ρωσικού αργού πετρελαίου από το Πεκίνο έχουν αποφέρει στη Μόσχα έσοδα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία ενισχύουν τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με στοιχεία του Centre for Research on Energy and Clean Air, η Κίνα έχει αγοράσει ρωσικά ορυκτά καύσιμα αξίας άνω των 367 δισ. δολαρίων από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Ενεργειακή ασφάλεια και γεωπολιτικές ισορροπίες
Οι ενεργειακές συναλλαγές μεταξύ των δύο χωρών δεν αφορούν μόνο οικονομικά συμφέροντα αλλά και στρατηγικούς υπολογισμούς. Η Κίνα επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, ιδιαίτερα μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή που επηρέασε τη μεταφορά πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Παρά το βάρος των εξελίξεων στην Ουκρανία, το θέμα δεν φάνηκε να κυριαρχεί στις συνομιλίες μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ την περασμένη εβδομάδα. Η κινεζική ανακοίνωση για τη συνάντηση έκανε μόνο σύντομη αναφορά στην «κρίση της Ουκρανίας», ενώ η αμερικανική ανακοίνωση δεν περιείχε καμία σχετική αναφορά.
Αντίθετα, οι συνομιλίες ΗΠΑ – Κίνας επικεντρώθηκαν κυρίως στο εμπόριο, στην Ταϊβάν και στον πόλεμο στο Ιράν, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι η Κίνα συμφωνεί στην ανάγκη επαναλειτουργίας της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ο αγωγός φυσικού αέριου της Gazprom Power of Siberia © 123rf.com
Πούτιν, Ταϊβάν και ο αγωγός «Power of Siberia 2»
Ο Σι Τζινπίνγκ φέρεται επίσης να πίεσε τον Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Ταϊβάν, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο σύγκρουσης εάν το θέμα δεν αντιμετωπιστεί προσεκτικά.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος αποχώρησε από το Πεκίνο χωρίς να έχει αποφασίσει εάν θα εγκρίνει συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για την πώληση αμερικανικών όπλων στην Ταϊβάν. Μια πιθανή αναστολή της συμφωνίας θα αποτελούσε σημαντική διπλωματική νίκη για το Πεκίνο, το οποίο επιδιώκει τον έλεγχο του αυτοδιοικούμενου νησιού, παρά την αντίθεση της πλειονότητας των Ταϊβανέζων.
Ο Τζόζεφ Γουέμπστερ, ανώτερος ερευνητής του Atlantic Council, ανέφερε σε ενημερωτικό δελτίο ότι «η Ταϊβάν μπορεί να αποτελεί το υπονοούμενο υπόβαθρο της συνάντησης Σι – Πούτιν».
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Πεκίνο ενδέχεται να επιδιώξει νέες συμφωνίες για ορυκτά καύσιμα με τη Μόσχα ώστε να διασφαλίσει την ενεργειακή του επάρκεια σε περίπτωση μελλοντικής κρίσης γύρω από την Ταϊβάν.
Ο Γουέμπστερ εκτιμά ότι η επέκταση της δυναμικότητας των ρωσικών πετρελαϊκών αγωγών προς την Κίνα θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια του Πεκίνου σε ένα πιθανό σενάριο σύγκρουσης στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία πιέζει την Κίνα να προχωρήσει το έργο του αγωγού φυσικού αερίου «Power of Siberia 2», ο οποίος θα προσθέσει επιπλέον δυναμικότητα 50 δισ. κυβικών μέτρων στο υφιστάμενο ενεργειακό δίκτυο μεταξύ των δύο χωρών.
