Σκληραίνει τη στάση του το Ιράν σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, που αφορά την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει δώσει σαφή εντολή το ουράνιο να παραμείνει σε ιρανικό έδαφος και να μην αποσταλεί στο εξωτερικό.
Η απόφαση αυτή αγγίζει τον πυρήνα των αμερικανικών απαιτήσεων. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει θέσει ως βασική προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας την απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, θέση που στηρίζει και το Ισραήλ. Ισραηλινοί αξιωματούχοι δηλώνουν στο Reuters ότι η αμερικανική πλευρά έχει διαβεβαιώσει το Τελ Αβίβ πως μια τελική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει σχετική δέσμευση.
Για την ιρανική ηγεσία, όμως, η απομάκρυνση του ουρανίου θεωρείται κίνηση υψηλού ρίσκου. Οι πηγές που επικαλείται το Reuters υποστηρίζουν ότι στο εσωτερικό του καθεστώτος επικρατεί η άποψη πως, αν η χώρα παραδώσει το υλικό, θα βρεθεί πιο εκτεθειμένη απέναντι σε ενδεχόμενες νέες επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ.
Η Τεχεράνη κρατά το πιο δυνατό διαπραγματευτικό της χαρτί
Το κλίμα δυσπιστίας είναι βαθύ. Παρότι η εκεχειρία παραμένει σε ισχύ, οι ειρηνευτικές προσπάθειες δεν έχουν οδηγήσει ακόμη σε καθαρό αποτέλεσμα. Η αμερικανική πίεση σε ιρανικά λιμάνια, ο ρόλος του Στενού του Ορμούζ και η μεσολάβηση του Πακιστάν συνθέτουν ένα ιδιαίτερα εύθραυστο διπλωματικό σκηνικό.
Στην Τεχεράνη, αρκετοί αντιμετωπίζουν την παύση των εχθροπραξιών όχι ως πραγματικό βήμα αποκλιμάκωσης, αλλά ως πιθανό τακτικό ελιγμό της Ουάσιγκτον. Ο επικεφαλής των ιρανικών διαπραγματεύσεων, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, μίλησε για κινήσεις των ΗΠΑ που, όπως είπε, δείχνουν προετοιμασία νέων επιθέσεων. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί μια συμφωνία.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι. Οι δυτικές χώρες και το Ισραήλ κατηγορούν εδώ και χρόνια το Ιράν ότι επιδιώκει στρατιωτική πυρηνική δυνατότητα, ενώ η Τεχεράνη αρνείται πως έχει τέτοιο στόχο. Το επίμαχο σημείο είναι ο εμπλουτισμός ουρανίου στο 60%, επίπεδο πολύ υψηλότερο από τις ανάγκες ενός καθαρά πολιτικού προγράμματος και σημαντικά κοντύτερα στο 90%, που θεωρείται στρατιωτικής αξιοποίησης.
Το Ισραήλ επιμένει ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να θεωρηθεί λήξαν αν δεν απομακρυνθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο, αν δεν περιοριστεί η στήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις και αν δεν αντιμετωπιστεί το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Η ιρανική πλευρά, αντίθετα, ζητά πρώτα εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις και μόνο στη συνέχεια δηλώνει διατεθειμένη να περάσει σε πιο αναλυτικές συνομιλίες για τα πυρηνικά.
Πριν από την πολεμική ανάφλεξη, το Ιράν φέρεται να είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μεταφέρει εκτός χώρας μέρος των αποθεμάτων ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Η στάση αυτή, σύμφωνα με ιρανικές πηγές, άλλαξε μετά τις απειλές Τραμπ για στρατιωτικό πλήγμα.
Παρά το αδιέξοδο, δεν αποκλείονται εναλλακτικές λύσεις. Μία από τις φόρμουλες που αναφέρονται είναι η αραίωση του ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, ώστε να μειωθεί η επικινδυνότητα του αποθέματος χωρίς να εγκαταλείψει το ιρανικό έδαφος.
Σύμφωνα με την ΙΑΕΑ, πριν από τις επιθέσεις Ισραήλ και ΗΠΑ τον Ιούνιο του 2025, το Ιράν διέθετε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Παραμένει ασαφές πόσο από αυτό έχει διασωθεί, ενώ ο επικεφαλής του οργανισμού, Ραφαέλ Γκρόσι, είχε εκτιμήσει ότι σημαντικό μέρος του υλικού βρισκόταν σε υπόγειες εγκαταστάσεις στο Ισφαχάν και ποσότητες στο συγκρότημα του Νατάνζ.
