Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι εταιρείες Dassault και Airbus που εμπλέκονται στο αξίας πολλών δισεκατομμυρίων πρόγραμμα κατασκευής κοινού μαχητικού αεροσκάφους δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε συμφωνία, δήλωσαν στο Reuters δύο Γερμανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι οι χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα που είναι γνωστό ως FCAS (Future Combat Air System), ήτοι Αεροπορικό Σύστημα Μάχης του Μέλλοντος, θα συνεχίσουν να αναπτύσσουν ένα σχετικό σύστημα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ένα δίκτυο δεδομένων.
«Ο καγκελάριος Μερτς συμβούλεψε τον πρόεδρο Μακρόν να μη συνεχίσει περαιτέρω την ανάπτυξη του κοινού μαχητικού αεροσκάφους», δήλωσε ο Γερμανός αξιωματούχος.
Η απόφαση ενδέχεται να αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην πολιτική κληρονομιά του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, σημειώνει το Politico.
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για το όραμα του Μακρόν περί μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αμυντικής ολοκλήρωσης, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών σε σύνθετα και δαπανηρά εξοπλιστικά προγράμματα.
Τι ήταν το FCAS
Το πρόγραμμα, που ξεκίνησε το 2017 με τη συμμετοχή Γαλλίας, Γερμανίας και Ισπανίας, προοριζόταν να αντικαταστήσει τα μαχητικά Eurofighter Typhoon της Γερμανίας και τα Dassault Rafale της Γαλλίας γύρω στο 2040.
Περιλάμβανε ένα νέο μαχητικό αεροσκάφος, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και ένα «combat cloud», δηλαδή ένα ψηφιακό δίκτυο που θα συνέδεε αισθητήρες, δορυφόρους, drones και μαχητικά αεροσκάφη σ’ ένα ενιαίο επιχειρησιακό σύστημα.
Το ίδιο το μαχητικό, ωστόσο, αποτέλεσε βασικό σημείο διαμάχης.
Η «αερομαχία» Airbus-Dassault
Η αποτυχία του προγράμματος αποδίδεται κυρίως στη μακροχρόνια αντιπαράθεση μεταξύ της Dassault Aviation και της Airbus Defence and Space. Η Dassault, κατασκευάστρια του Rafale, απαίτησε να έχει τον πλήρη έλεγχο της ανάπτυξης του νέου αεροσκάφους, με την Airbus να περιορίζεται σε ρόλο υπεργολάβου.
Η Airbus απέρριψε αυτή την προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι θα μετέτρεπε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα συνεργασίας σε ουσιαστικά γαλλικό μαχητικό αεροσκάφος που θα χρηματοδοτούνταν εν μέρει από τη Γερμανία και την Ισπανία.
Διαφωνίες στις τεχνικές προδιαγραφές
Πέρα από τις βιομηχανικές συγκρούσεις, Παρίσι και Βερολίνο διαφωνούσαν και στις επιχειρησιακές απαιτήσεις: Η Γαλλία ήθελε ένα ελαφρύτερο αεροσκάφος, κατάλληλο για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα, ενώ η Γερμανία προτιμούσε ένα βαρύτερο μαχητικό, με έμφαση στην αεροπορική υπεροχή.
Σε κάποια φάση, το Βερολίνο πρότεινε την ανάπτυξη δύο διαφορετικών εκδόσεων του αεροσκάφους, πρόταση που απέρριψε το Παρίσι.
Τι θα διασωθεί από το πρόγραμμα
Παρά την κατάρρευση του προγράμματος περί μαχητικού αεροσκάφους, η γερμανική κυβέρνηση δεν αποκλείει τη συνέχιση της συνεργασίας στους τομείς των drones και του συστήματος combat cloud.
Σύμφωνα με τον Γερμανό αξιωματούχο, «ο πυρήνας του FCAS μπορεί να συνεχιστεί ως ένα ευρωπαϊκό σύστημα που θα λειτουργεί ως το νευρικό δίκτυο που συνδέει αεροσκάφη, drones και άλλα μέσα σ’ ένα ολοκληρωμένο σύνολο».
Τα υπουργεία Άμυνας της Γαλλίας και της Γερμανίας αναμένεται να καταρτίσουν νέο σχέδιο αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, επικεντρωμένο σε λιγότερα και πιο ρεαλιστικά έργα.
Ευρύτερο πλήγμα για την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία
Η κατάρρευση του FCAS δεν είναι μεμονωμένη περίπτωση. Τα τελευταία χρόνια αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα και άλλα κοινά γαλλογερμανικά αμυντικά προγράμματα, όπως η ανάπτυξη νέου άρματος μάχης, τα συστήματα πυροβολικού επόμενης γενιάς και τα αεροσκάφη ναυτικής περιπολίας.
Παράλληλα, ακόμη και το ανταγωνιστικό πρόγραμμα Global Combat Air Programme (GCAP), στο οποίο συμμετέχουν η Ιταλία, η Ιαπωνία και η Βρετανία, έχει αντιμετωπίσει εσωτερικές τριβές.
Η εξέλιξη θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα πισωγυρίσματα των τελευταίων ετών στις προσπάθειες για κοινή ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και στρατηγική αυτονομία.
