Η Γαλλία επιδιώκει να ενταχθεί στο κοινό πρόγραμμα Βρετανίας και Γερμανίας για την ανάπτυξη νέας γενιάς πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες επιταχύνουν τις προσπάθειες ενίσχυσης της δυνατότητάς τους να πλήττουν στόχους βαθιά μέσα στη Ρωσία χωρίς εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, το Παρίσι έχει εκδηλώσει επίσημα το ενδιαφέρον του να συμμετάσχει στο πρόγραμμα «deep precision strike», μια πρωτοβουλία που ξεκίνησαν το Βερολίνο και το Λονδίνο στο πλαίσιο της αμυντικής συμφωνίας Trinity House του 2024. Οι τρεις χώρες σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν τριμερείς συνομιλίες στις αρχές Ιουνίου.
Eμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων
Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην ανάπτυξη οικογένειας προηγμένων πυραυλικών συστημάτων εδάφους-εδάφους με εμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων, ικανών να πλήττουν στρατιωτικούς στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Η πρωτοβουλία απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να ακυρώσει αμερικανικό σχέδιο ανάπτυξης μονάδας εξοπλισμένης με πυραύλους cruise, τύπου Tomahawk και άλλα όπλα μεγάλου βεληνεκούς σε αμερικανική βάση στη δυτική Γερμανία.
Πύραυλος cruise τύπου Tomahawk εκτοξεύεται από υποβρύχιο © ΝΑRA/DVIDS
Το σχέδιο της εποχής Μπάιντεν προοριζόταν ως προσωρινή λύση μέχρι η Ευρώπη να αποκτήσει δικές της αυτόνομες δυνατότητες στρατηγικών πληγμάτων.
Οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν ήδη ορισμένους συμβατικούς πυραύλους με εμβέλεια περίπου 300 – 500 χιλιομέτρων ή και μεγαλύτερη, όμως αυτοί εκτοξεύονται σχεδόν αποκλειστικά από αεροσκάφη ή πολεμικά πλοία. Αυτό σημαίνει ότι μαχητικά αεροσκάφη, φρεγάτες ή υποβρύχια θα έπρεπε να εισέλθουν σε επικίνδυνες εναέριες ή θαλάσσιες ζώνες για να πλήξουν στόχους βαθιά στη ρωσική επικράτεια.
Ορόσημο ο πόλεμος στην Ουκρανία
Η εκτεταμένη χρήση πυραύλων εδάφους-εδάφους από τη Μόσχα στον πόλεμο της Ουκρανίας, αλλά και η ανάπτυξη όπλων μεγάλου βεληνεκούς στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ στη Βαλτική, ώθησαν πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επενδύσουν σε ανάλογες δυνατότητες, θεωρώντας ότι αυτό θα λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι στη Ρωσία.
Το ενδιαφέρον της Γαλλίας αντανακλά και τη στρατηγική σκέψη του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος θεωρεί ότι τα προηγμένα συμβατικά όπλα μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τη γαλλική πυρηνική αποτροπή.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, η Γαλλία συμμετείχε αρχικά στις συνομιλίες με Βρετανία και Γερμανία, αλλά στη συνέχεια κράτησε αποστάσεις λόγω εσωτερικής συζήτησης για το πυρηνικό της δόγμα.
Σε σημαντική ομιλία του τον Μάρτιο, ο Μακρόν ανέφερε ότι η γαλλική πυρηνική αποτροπή θα μπορούσε έμμεσα να καλύψει και ευρωπαϊκές χώρες-συμμάχους, ανακοινώνοντας συνομιλίες με έξι πρόθυμα κράτη, ανάμεσά τους και η Γερμανία.
«Πριν ξεπεραστεί το πυρηνικό κατώφλι»
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς, η αεράμυνα και τα συστήματα επιτήρησης είναι απαραίτητα για τη διαχείριση μιας κρίσης «πριν ξεπεραστεί το πυρηνικό κατώφλι».
Γάλλοι αξιωματούχοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συμμετοχή στο βρετανογερμανικό πρόγραμμα θα βοηθήσει να περιοριστεί το κενό ανάμεσα στη συμβατική και την πυρηνική αποτροπή.
Το σχέδιο Γερμανίας και Βρετανίας εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα ELSA, στο οποίο συμμετέχουν έξι χώρες, και παραμένει ακόμη σε θεωρητικό στάδιο.
Ωστόσο, οι δύο χώρες έχουν ήδη συμφωνήσει ότι τα νέα συστήματα θα περιλαμβάνουν stealth πυραύλους cruise καθώς και υπερηχητικά όπλα που κινούνται με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες και ακολουθούν απρόβλεπτες τροχιές, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα δύσκολα στον εντοπισμό και την αναχαίτιση.
Η αρχική έμφαση θα δοθεί σε χερσαία συστήματα εκτόξευσης.
ΜΒDA και Αriane
Στις συζητήσεις συμμετέχουν η ευρωπαϊκή κατασκευάστρια πυραύλων MBDA και η γερμανοβρετανική startup Hypersonica, η οποία ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο ότι πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη ιδιωτικά χρηματοδοτούμενη υπερηχητική δοκιμαστική πτήση στην Ευρώπη.
Η Γαλλία προτείνει επίσης τη συμμετοχή της διαστημικής-πυραυλικής εταιρείας ArianeGroup, που ανήκει από κοινού στην Airbus και τη Safran, ώστε να παρέχει πυραυλοκινητήρες για την εκτόξευση υπερηχητικών όπλων στην ατμόσφαιρα. Η Ariane κατασκευάζει ήδη τον βαλλιστικό πύραυλο M51 του γαλλικού πυρηνικού προγράμματος.
Γαλλικές πηγές θεωρούν ότι η εμπλοκή του Παρισιού θα μπορούσε να επιταχύνει την ανάπτυξη των νέων πυραυλικών συστημάτων, τα οποία Βρετανία και Γερμανία υπολογίζουν ότι θα τεθούν σε υπηρεσία στις αρχές της δεκαετίας του 2030 και θα συγκαταλέγονται στα πιο προηγμένα οπλικά συστήματα που έχουν σχεδιαστεί ποτέ στην Ευρώπη.
Ο Μακρόν είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής της Γαλλίας στο πρόγραμμα ήδη από τον Μάρτιο, αναφερόμενος ονομαστικά σε Βρετανία και Γερμανία ως χώρες με τις οποίες επιθυμεί στενότερη συνεργασία στα προηγμένα όπλα μεγάλου βεληνεκούς.
Όπως είχε δηλώσει, τέτοια συστήματα θα προσφέρουν νέες δυνατότητες διαχείρισης στρατιωτικής κλιμάκωσης με συμβατικά μέσα, σε μια περίοδο όπου οι αντίπαλοι αναπτύσσουν συνεχώς νέες τεχνολογίες και όπλα.
Ισχυρό γαλλικό ενδιαφέρον συμμετοχής
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους επιβεβαίωσε δημοσίως το γαλλικό ενδιαφέρον νωρίτερα αυτόν τον μήνα, λέγοντας ότι «οι Γάλλοι θέλουν τώρα να συμμετάσχουν και μάλιστα το συντομότερο δυνατό».
Στο Βερολίνο η προοπτική συμμετοχής της Γαλλίας αντιμετωπίζεται θετικά. Ωστόσο, στο Λονδίνο υπάρχουν επιφυλάξεις μεταξύ ορισμένων αξιωματούχων, οι οποίοι φοβούνται ότι η είσοδος ενός νέου ισχυρού εταίρου με δικές του απαιτήσεις και αμυντικά βιομηχανικά συμφέροντα θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες του προγράμματος.
Οι ανησυχίες αυτές ενισχύονται από το γεγονός ότι αρκετά γαλλογερμανικά αμυντικά προγράμματα στο παρελθόν οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο λόγω πολιτικών και βιομηχανικών συγκρούσεων, όπως το πρόγραμμα του κοινού μαχητικού αεροσκάφους FCAS, το οποίο βρίσκεται πλέον κοντά στην κατάρρευση.
Το παράδειγμα Storm Shadow/SCALP
Παρά τις δυσκολίες, Βρετανία και Γαλλία έχουν στο παρελθόν συνεργαστεί επιτυχώς στην ανάπτυξη των πυραύλων Storm Shadow/Scalp, οι οποίοι τέθηκαν σε υπηρεσία τη δεκαετία του 2000.
O γαλλοβρετανικός πύραυλος Cruise (της MBDA) SCALP/Storm Shadow και ο αντίστοιχος γερμανικός Taurus με εμβέλεια 500 χλμ © Wikimedia
Οι τρεις χώρες — Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία — αποτελούν τις μεγαλύτερες οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης και διαθέτουν μακρά ιστορία συνεργασίας σε ζητήματα ασφάλειας μέσω του σχήματος E3, κυρίως σε θέματα όπως η Ουκρανία, το Ιράν και η σύγκρουση στη Γάζα.
Ο Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, των οποίων οι χώρες είναι οι μοναδικές πυρηνικές δυνάμεις της Ευρώπης, συμφώνησαν επίσης τον Ιούλιο του 2025 σε πρωτοφανές επίπεδο συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής πολιτικής.
