Επιστήμονες προειδοποιούν: Ρωσικοί δορυφόροι προκαλούν προβλήματα στο GPS σε όλη την Ευρώπη

Έρευνα καταγράφει τις πρώτες περιπτώσεις κατά τις οποίες παρεμβολές προέρχονται από δορυφορικές πηγές στο Διάστημα. Ποια στοιχεία ενοχοποιούν τη Μόσχα

Επιθέσεις σε συστήματα GPS © Freepik

Ένα δίκτυο ρωσικών δορυφόρων φαίνεται να έχει προκαλέσει σύντομες διακοπές στα σήματα GPS σε ολόκληρη την Ευρώπη, ίσως και δεκάδες φορές από το 2019, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα.

Οι παρεμβολές έχουν γίνει συχνό πρόβλημα τα τελευταία χρόνια και θεωρήθηκαν υπεύθυνες ακόμη και για την έκρηξη ουκρανικού drone σε λιμάνι της Ρουμανίας την περασμένη Παρασκευή, σημειώνει το Sky News.

Οι ένοπλες δυνάμεις πολλών χωρών χρησιμοποιούν συστηματικά τεχνικές παρεμβολής ή παραπλάνησης (spoofing) σημάτων GPS για προστασία από επιθέσεις drones. Συνήθως όμως αυτές οι παρεμβολές είναι τοπικές και επηρεάζουν περιορισμένες γεωγραφικές περιοχές.

Τα περιστατικά που περιγράφονται στη νέα επιστημονική μελέτη συγκαταλέγονται στις πρώτες γνωστές περιπτώσεις όπου οι παρεμβολές φαίνεται να προέρχονται από το Διάστημα, γεγονός που θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες. Η Μόσχα έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι πραγματοποιεί παρεμβολές GPS.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Todd E. Humphreys, επικεφαλής του Εργαστηρίου Ραδιοναυτιλίας του Πανεπιστημίου Όστιν του Τέξας, και άλλους ειδικούς στον τομέα των παγκόσμιων δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης (GNSS).

Στη μελέτη οι επιστήμονες αναφέρουν ότι διακοπές στα σήματα GPS εντοπίστηκαν ταυτόχρονα σε σταθμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και στη Γροιλανδία και τον Καναδά.

Οι παρεμβολές διαρκούσαν συνήθως από τρία έως πέντε δευτερόλεπτα και τα δεδομένα έδειχναν ότι κάθε περιστατικό προερχόταν από μία μόνο πηγή.

Όπως αναφέρει η μελέτη: «Οι επηρεαζόμενοι επίγειοι δέκτες καλύπτουν τόσο μεγάλη γεωγραφική περιοχή ώστε καμία επίγεια ή εναέρια πηγή δεν θα μπορούσε να τους επηρεάσει όλους ταυτόχρονα. Ως εκ τούτου, προκύπτει η υπόθεση προέλευσης από το Διάστημα».

Από το 2019 οι ερευνητές κατέγραψαν 75 ημέρες κατά τις οποίες σημειώθηκε τουλάχιστον ένα τέτοιο «παροδικό περιστατικό ευρείας κλίμακας παρεμβολής GNSS». Οι διακοπές παρατηρούνταν κυρίως τις εργάσιμες ημέρες και ώρες.

Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτό «υποδηλώνει ανθρώπινη εμπλοκή», καθώς ένα τυχαίο φυσικό φαινόμενο θα εμφανιζόταν σε πιο απρόβλεπτες χρονικές στιγμές.

Αφού ανέλυσαν ποιοι δορυφόροι βρίσκονταν στις σχετικές περιοχές κατά τη διάρκεια των παρεμβολών, οι ερευνητές κατέληξαν σ’ ένα σημαντικό συμπέρασμα. Όπως αναφέρουν, τα δεδομένα επιτρέπουν την «αξιόπιστη ταυτοποίηση της πηγής» και δείχνουν ότι αυτή είναι «ένας μικρός αστερισμός (σμήνος) ρωσικών δορυφόρων σε τροχιές Molniya (“Κεραυνός”)».

Η μελέτη δεν καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι παρεμβολές γίνονται σκόπιμα. Ωστόσο, επισημαίνει: «Εάν είναι εσκεμμένες, αυτό θα σηματοδοτούσε μια ποιοτική κλιμάκωση στις παρεμβολές των συστημάτων GNSS».

Οι New York Times ανέφεραν ότι ανώτατοι αξιωματούχοι της United States Air Force έχουν ήδη ενημερωθεί για το ζήτημα.

Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η εφημερίδα υπό καθεστώς ανωνυμίας: «Το πρόσωπο επιβεβαίωσε ότι οι παρεμβολές όντως συνέβαιναν και ότι υπεύθυνο ήταν το ρωσικό δορυφορικό δίκτυο, χωρίς όμως να διευκρινίσει τον αριθμό των περιστατικών ή αν υπήρχε πρόθεση».