Οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ ολοκληρώθηκαν την Τετάρτη στην πρωτεύουσα του Κατάρ, χωρίς ορατά σημάδια προόδου για τη διασφάλιση μόνιμης ειρήνης. Οι δύο πλευρές επικεντρώθηκαν σε ζητήματα τα οποία επισήμως θεωρούνταν λυμένα από την ενδιάμεση συμφωνία που ανακοινώθηκε πριν από δύο εβδομάδες.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, οι διαπραγματευτές των δύο χωρών πέρασαν δύο ημέρες στην Ντόχα συζητώντας τη θαλάσσια κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ και την αποδέσμευση των κεφαλαίων του Ιράν — δύο κρίσιμα ζητήματα βάσει της αρχικής συμφωνίας.
Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί μετά τις επικήδειες πομπές για τον εκλιπόντα Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος πρόκειται να ταφεί στις 9 Ιουλίου, ανακοίνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ.
Οι συζητήσεις στην Ντόχα επέφεραν «θετική πρόοδο» σε ζητήματα που σχετίζονται με το μνημόνιο που τερμάτισε τον πόλεμο τον Ιούνιο και «βασίζονταν στα αποτελέσματα» μιας συνόδου κορυφής στην Ελβετία, ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου σε ανάρτησή του στο X.
Στην Ουάσιγκτον, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές σημειώνουν πρόοδο όσον αφορά πιθανούς περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν —τον κύριο λόγο για τον οποίο εξαπέλυσε τον πόλεμο μαζί με το Ισραήλ τον Φεβρουάριο. «Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωράει καλά», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Είχαν πολύ καλές συναντήσεις και θα δούμε».Ωστόσο, οι πηγές ανέφεραν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα δεν θίχτηκε στις συνομιλίες, οι οποίες ήταν τεχνικής φύσεως.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι το ζήτημα αυτό θα εξεταστεί αργότερα. «Προφανώς, ανησυχούμε για το πυρηνικό ζήτημα, πρόκειται να αρχίσουμε να μιλάμε γι’ αυτό», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές είχαν χωριστές συναντήσεις με μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν, ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ.
Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και ο κορυφαίος απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, οι οποίοι στάλθηκαν στην περιοχή για συνομιλίες τις οποίες ο Λευκός Οίκος είχε χαρακτηρίσει «υψηλού επιπέδου», δεν παρέστησαν στις συνεδριάσεις
Ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας του Ιράν, υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε ότι οι συνομιλίες ολοκληρώθηκαν. Καμία από τις δύο πλευρές δεν διευκρίνισε αν κατάφεραν να γεφυρώσουν κάποια από τις διαφορές τους.
Ποιος ελέγχει τα στενά;
Η αρχική συμφωνία προβλέπει ότι το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτρέψουν την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διακινούνταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο. Αν και η κυκλοφορία έχει επαναληφθεί εν μέρει, το καθεστώς της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού παραμένει ασαφές και οι δύο χώρες αντάλλαξαν πλήγματα το περασμένο Σαββατοκύριακο μετά από ιρανική επίθεση σε φορτηγό πλοίο.
Το Ιράν είναι αποφασισμένο να κερδίσει τη διεθνή αναγνώριση του ελέγχου του επί των στενών, ακόμη και αν χρειαστεί να το πράξει με τη βία, δήλωσαν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές, και έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θα επιβάλλει διόδια στη ναυσιπλοΐα από τα μέσα Αυγούστου, μετά τη λήξη της περιόδου ελεύθερης διέλευσης που ορίζει η αρχική συμφωνία.
Τα σχόλια του Τραμπ την Τετάρτη υποβάθμισαν την πιθανότητα επιστροφής σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με το Ιράν. «Νομίζω ότι έχουν διανύσει πολύ δρόμο», δήλωσε.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων μηνών μετά τις δηλώσεις του Τραμπ, και οι αναλυτές μείωσαν τις προβλέψεις τους για τις τιμές για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν μετέδωσαν την Τετάρτη ότι ένα ξένο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προσάραξε σε αβαθή ύδατα, εκτός της ναυτιλιακής διαδρομής που έχουν καθορίσει οι ιρανικές αρχές.
«Το Ορμούζ συνεχίζει να ανοίγει ξανά, αλλά η κατάσταση είναι αποσπασματική, απρόβλεπτη και όχι πλήρως διαφανής», δήλωσε η Βαντάνα Χάρι, ιδρύτρια της εταιρείας ανάλυσης της αγοράς πετρελαίου Vanda Insights.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν προσφερθεί να βοηθήσουν στην απομάκρυνση ναρκών από τα Στενά, όμως ο υπουργός Άμυνας της Γερμανίας, Μπόρις Πιστόριους, δήλωσε ότι δεν αναμένει τη συμμετοχή της χώρας του, επικαλούμενος την απροθυμία του Ιράν να συνεργαστεί με άλλες χώρες.
