Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι απολύει τον Ολεξάντρ Σίρσκι, αρχιστράτηγο του ουκρανικού στρατού, και επαναφέρει στην κυβέρνηση τον δημοφιλή υπουργό Άμυνας, Μιχάηλο Φέντοροφ.
Ο Ζελένσκι είχε αποπέμψει τον Φέντοροφ πριν 10 μέρες αλλά οι διαδηλώσεις υπέρ του αποπεμφθέντος υπουργού Άμυνας στο Κίεβο και σε άλλες μεγάλες ουκρανικές και βύθισαν τη χώρα στη μεγαλύτερη πολιτική κρίση των τελευταίων ετών, τον υποχρέωσαν να κάνει πίσω.
Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι διορίζει στη θέση του τον διοικητή του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων τον επικεφαλής των ειδικών δυνάμεων Μιχάηλο Ντραπάτι.
Ο Σίρσκι, 60 ετών, κατείχε τη θέση αυτή από το 2024 και συγκαταλεγόταν μεταξύ των πιο έμπειρων στρατηγών του Κιέβου καθώς είχε ηγηθεί της άμυνας της ουκρανικής πρωτεύουσας κατά την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Απομακρύνθηκε τελικά όμως αργά χθες βράδυ μετά τις καθημερινές διαδηλώσεις υπέρ του Φέντοροφ ο οποίος κατηγόρησε τον Σίρσκι ότι τον ανάγκασε να παραιτηθεί και ότι παρεμπόδιζε την προσπάθειά του για μεταρρυθμίσεις στον στρατό.
«Αποφάσισα ότι ο νέος αρχιστράτηγος των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας θα είναι ο Μιχάηλο Ντραπάτι», ανέφερε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στο Telegram.
«Είμαι ευγνώμων στον Ολεξάντρ Σίρσκι και σε κάθε έναν από τους πολεμιστές μας για τις ισχυρές θέσεις της Ουκρανίας στην πρώτη γραμμή», προσέθεσε.
Καθημερινές οι διαδηλώσεις της νεάς γενιάς Ουκρανών που υποστηρίζουν τον Φεντόροφ και τις αλλαγές στο στρατό © EPA
Ο Φέντοροφ, ένας 35χρονος με γνώσεις στον τομέα της τεχνολογίας, του οποίου οι προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό του στρατού τον έφεραν σε σύγκρουση με την ηγεσία του, κατηγόρησε τον Σίρσκι ότι εμπόδιζε τις μεταρρυθμίσεις του και ότι ασκούσε πίεση στον Ζελένσκι για να τον απομακρύνει — μια κατηγορία που ο Σίρσκι αρνήθηκε.
Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρονταν εδώ και καιρό στον πόλεμο που είχε ξεσπάσει μεταξύ των δύο ανδρών.
Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι συναντήθηκε με τον Φεντόροφ και ότι θα τον επαναφέρει στην κυβέρνηση. «Πρότεινα στον Μιχαήλ μια εξέχουσα θέση εντός της κυβέρνησης, η οποία θα του επέτρεπε να ενοποιήσει τον τεχνολογικό τομέα του κράτους μας και να διασφαλίσει την ανάπτυξή του», είπε, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. «Η κοινή μας επιθυμία είναι μία – η νίκη επί του εχθρού και η δημιουργία συνθηκών στο μέτωπο και η άσκηση πίεσης στη Ρωσία που θα την αναγκάσουν να επιλέξει την ειρήνη», πρόσθεσε. Ανέφερε επίσης ότι «έχει διανυθεί σημαντική πορεία, η άμυνα της Ουκρανίας συνεχίζεται και κάθε πολεμιστής αξίζει αξιοπρεπή μεταχείριση»
Δεν είναι σαφές ποιος θα είναι ο νέος ρόλος του Φεντόροφ, πάντως τα ουκρανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης μεταδίδουν ότι ο ίδιος επέμεινε να του επιστραφεί η παλιά του θέση ως υπουργού Άμυνας. Τη θέση αυτή έχει πλέον αναλάβει ο Γιέβγκεν Χμάρα, πρώην διοικητής ειδικών επιχειρήσεων.
Δήλωση του πρώην ΥΠΑΜ
«Συγχαρητήρια στον υποστράτηγο Μιχάηλο Ντραπάτι για τον διορισμό του ως αρχιστράτηγου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας. Αυτό αποτελεί μια ανάσα φρέσκου αέρα και μια νέα πηγή ελπίδας στον αγώνα των ελεύθερων ανθρώπων για ελευθερία και δικαιοσύνη. Είναι η φωνή της αλλαγής που δεν μπορούσε πλέον να αγνοηθεί», έγραψε ο Φέντοροφ σε ανάρτησή του στο Χ μετά τις ανακοινώσεις.
«Τώρα, οι υψηλές προσδοκίες του ουκρανικού λαού πρέπει να ανταποκριθούν με ένα σαφές όραμα για την επιτυχή ολοκλήρωση του Πολέμου της Ανεξαρτησίας, μια ισχυρή ομάδα και αποφασιστική δράση επικεντρωμένη στη διάσωση των ζωών των στρατιωτών μας, στην επιτάχυνση της ρομποτοποίησης του πεδίου μάχης, στην πραγματοποίηση ασύμμετρων επιθέσεων και στην εξάντληση της ρωσικής οικονομίας. Επίσης, τηλεφώνησα στον στρατηγό Ολεξάντρ Σίρσκι για να τον ευχαριστήσω για την υπεράσπιση της περιοχής του Κιέβου, την αντεπίθεση στο Χάρκοβο και άλλες ιστορικές μάχες. Αυτά τα επιτεύγματα αποτελούν ήδη σημαντικό μέρος της ιστορίας της Ουκρανίας. Τώρα, όμως, πρέπει να προχωρήσουμε ακόμη πιο γρήγορα, να γράψουμε τα επόμενα κεφάλαια αυτής της ιστορίας και να διορθώσουμε τα λάθη του παρελθόντος. Ευχαριστώ όλους όσους το έκαναν αυτό δυνατό», προσέθεσε.
Ο «χασάπης» που ηγήθηκε της ουκρανικής αντεπίθεσης
Ο Ολεξάντρ Σίρσκι ηγήθηκε ορισμένων εκ των πιο αποφασιστικών στρατιωτικών επιχειρήσεων του Κιέβου, αλλά ήρθε σε σύγκρουση με τους μεταρρυθμιστές, καθώς τα drones και η τεχνολογία άλλαξαν την εξέλιξη του πολέμου.
Η ευρεία αναταραχή στον στρατιωτικό μηχανισμό της Ουκρανίας έρχεται την ώρα που η χώρα φαινόταν να βρίσκεται στην καλύτερη θέση της στον πόλεμο εδώ και μήνες.
Ο Σίρσκι ήταν ο στρατηγός που ανέκοψε την προέλαση της Ρωσίας προς το Κίεβο μετά την εισβολή του 2022 και σχεδίασε την τολμηρή αντεπίθεση της Ουκρανίας στο Κούρσκ της Ρωσίας το 2024. Ακόμη και οι επικριτές του αναγνώρισαν τα στρατιωτικά του επιτεύγματα — τα οποία εξήρε και ο Ζελένσκι στην ανακοίνωσή του για την αποχώρησή του.
Ωστόσο, ο 60χρονος, που γεννήθηκε στη Ρωσία και εκπαιδεύτηκε στη Μόσχα, δεν κατάφερε ποτέ να αποτινάξει τη φήμη του ως στρατηγού «σοβιετικού τύπου».
Οι πολιτικοί εχθροί του, εντός Ουκρανίας, τον κατηγορούσαν ότι δεν ενδιαφερόταν για τον αριθμό των στρατιωτών του που σκοτώνονταν, ιδίως στο σκληρό μέτωπο του Ντονέτσκ και του έβγαλαν το παρατσούκλι «χασάπης». «Είναι πολύ σκληρός, αλλά ένας στρατηγός πρέπει να είναι σκληρός», είχε δηλώσει στο AFP ένας υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος μετά τον διορισμό του ως αρχιστράτηγου το 2024.
Γιατί τον ήθελε ο Ζελένσκι
Για τον Ζελένσκι ωστόσο – που είναι δύσπιστος προς όσους έχουν πολιτικές φιλοδοξίες ή λαϊκή απήχηση— ο καριερίστας στρατιωτικός Σίρσκι ήταν από πολλές απόψεις ο ιδανικός διοικητής. «Η δουλειά μου είναι ο πόλεμος… Δεν έχω πολιτικές φιλοδοξίες. Ασχολούμαι με τον πόλεμο 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα», δήλωσε ο Σίρσκι σε ένα σπάνιο άρθρο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα.
Οι αναλυτές συμφώνησαν ότι ο Σίρσκι δεν αποτελούσε απειλή για τον Ζελένσκι, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, τον εξαιρετικά δημοφιλή Βάλερι Ζαλούζνι, ο οποίος απομακρύνθηκε.
«Δεν είναι πολιτικός. Αρκεί να τον κοιτάξετε. Μιλάει άσχημα ουκρανικά και δεν είναι καλός ομιλητής», δήλωσε στο AFP ο αναλυτής Ανατόλι Οκτίσιουκ της KI Research Group στο Κίεβο. «Προσαρμόζεται πάντα σε ό,τι θέλει ο Ζελένσκι», προσέθεσε.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Β. Ζελένσκι και ο αρχιστράτηγος Ο. Σίρσκι παρακολουθούν παρουσίαση drones © EPA
Αυτός ο τρόπος συμπεριφοράς αποτέλεσε ωστόσο και την αιτία της πτώσης του.
Ο Σίρσκι «δημιούργησε ένα σύστημα στο οποίο η πρωτοβουλία και η ανεξαρτησία καταστέλλονται, ενώ αντ’ αυτού προάγεται ένα πιστό στελεχικό δυναμικό στρατηγών», ανέφερε ο Οκτίσιουκ. «Είναι γεγονός ότι ο Ολεξάντρ Σίρσκι είχε μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες στην άμυνα του Κιέβου, στην επιθετική επιχείρηση στο Χάρκοβο και στην επιχείρηση στο Κούρσκ», δήλωσε ο Ζελένσκι. Ωστόσο, αυτές δεν ήταν αρκετές για να κρατήσουν στην αρχιστρατηγία.
