Πλήρη άγνοια διατηρούσε η τοπική κοινωνία της Γκίλροϊ στην Καλιφόρνια για την κατασκευή ενός data center ύψους 2 δισ. δολαρίων από την Amazon, καθώς το πολυετές έργο εγκρίθηκε και ξεκίνησε να υλοποιείται μέσω αθόρυβων διαπραγματεύσεων της εταιρείας με τις δημοτικές αρχές. Σύμφωνα με δημοσίευμα της WSJ, ενώ σε ολόκληρη την Αμερική η αδειοδότηση παρόμοιων ψηφιακών υποδομών προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις στα δημοτικά συμβούλια, στην πόλη Γκίλροϊ, ευρέως γνωστή ως η παγκόσμια πρωτεύουσα του σκόρδου, υφίσταται μια ρυθμιστική ιδιαιτερότητα: η συγκεκριμένη εγκατάσταση των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για την οποία διαμαρτύρονται πλέον οι κάτοικοι, βρίσκεται ήδη σε προχωρημένη φάση κατασκευής.
Όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά στο συμβούλιο, κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνεδρίασης, η δασκάλα δημοτικού σχολείου Κόλιν Κρου, «πολλοί, αν όχι οι περισσότεροι, κάτοικοι έμαθαν για πρώτη φορά για αυτό το έργο αφού η κατασκευή είχε ήδη ξεκινήσει». Επί της ουσίας, δεν πραγματοποιήθηκαν ούτε δημόσιες συναντήσεις, αλλά ούτε και ψηφοφορίες, προτού ένας και μοναδικός υπάλληλος του δήμου (ο διευθυντής κοινοτικής ανάπτυξης) δώσει στην Amazon.com το οριστικό πράσινο φως, τον περασμένο Ιούλιο. Η αδειοδότηση αφορά την κατασκευή ενός κέντρου δεδομένων περίπου 40.738 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο χωροθετείται σε 56 στρέμματα αγροτικής γης, σε απόσταση 48 χιλιόμετρων νότια του Σαν Χοσέ.
Με την τοπική αγανάκτηση για τα κέντρα δεδομένων να αυξάνεται σε ολόκληρη τη χώρα, τοπικοί αξιωματούχοι και κατασκευαστές αξιοποιούν πιο αθόρυβες νομικές και ρυθμιστικές οδούς για την έγκριση των έργων. Ορισμένοι κυβερνητικοί ηγέτες υπογράφουν δεσμευτικές συμφωνίες εμπιστευτικότητας στα πρώτα στάδια της διαδικασίας, ενώ άλλοι κατευθύνουν τα έργα μέσω τοπικών πολεοδομικών κανονισμών που παρακάμπτουν εντελώς τον δημόσιο έλεγχο. Στη γεωργική κοινότητα της Γκίλροϊ, το project της Amazon εγκρίθηκε με μία μόνο υπογραφή, καθώς πληρούσε τα πολεοδομικά κριτήρια που είχαν θεσπιστεί πριν από 45 ολόκληρα χρόνια για τη βιομηχανική ανάπτυξη κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου.
Ο δήμαρχος Γκρεγκ Μπότσο υπεραμύνθηκε της ρυθμιστικής διαδικασίας, δηλώνοντας ότι και άλλα μεγάλα βιομηχανικά έργα έχουν εγκριθεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όλα αυτά τα χρόνια, χωρίς όμως να προκαλέσουν αντίστοιχες κοινωνικές αντιδράσεις. «Δεν τους ενόχλησε το γεγονός ότι ένα κέντρο διανομής τροφίμων ήρθε στη Γκίλροϊ χωρίς τη συμμετοχή τους, αλλά τώρα τους ενοχλεί ότι ένα κέντρο δεδομένων έρχεται στη Γκίλροϊ χωρίς να έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής», σχολίασε ο Μπότσο.
Από την πλευρά της Amazon Web Services, ο αντιπρόεδρος οικονομικής ανάπτυξης, Ρότζερ Γουένερ, υποστήριξε ότι το έργο διήλθε από μια μακρά διαδικασία έγκρισης, η οποία περιλάμβανε δημόσιες ανακοινώσεις και καθορισμένες περιόδους δημόσιων σχολίων. «Παρότι το έργο ακολούθησε τις τυπικές διαδικασίες έγκρισης για ένα οικόπεδο με βιομηχανική χρήση, αναγνωρίζουμε ότι η κοινότητα ήθελε μεγαλύτερη συμμετοχή νωρίτερα, και το λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη», δήλωσε ο Γουένερ, προσθέτοντας ότι έκτοτε στελέχη της εταιρείας έχουν συναντηθεί απευθείας με κατοίκους και διοργάνωσαν μια ανοικτή εκδήλωση για την παροχή απαντήσεων.
Η αυξανόμενη τοπική οργή έχει ωθήσει τους αξιωματούχους της πόλης να επανεξετάσουν το ρυθμιστικό πλαίσιο έγκρισης μεγάλων έργων. Το συμβούλιο εξετάζει πλέον μια πρόταση που θα απαιτεί από παρόμοιες επιχειρήσεις να λαμβάνουν έγκριση απευθείας από την πολεοδομική επιτροπή της πόλης, υποχρεώνοντας παράλληλα τους κατασκευαστές να πραγματοποιούν ενημερωτικές συναντήσεις με τους κατοίκους. «Έχουμε την ευκαιρία να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο κάνουμε τα πράγματα στη Γκίλροϊ», σημείωσε ο δήμαρχος, τονίζοντας πως «προσαρμοζόμαστε στους καιρούς».
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Amazon Web Services υπέβαλε τη σχετική αίτηση για την κατασκευή του κέντρου δεδομένων το 2020, εξαγοράζοντας μια μεγάλη έκταση γης ανάμεσα σε ένα κατάστημα Walmart Supercenter και τα εμπορικά καταστήματα Gilroy Premium Outlets. Η πόλη εκπόνησε εκτενή περιβαλλοντική αξιολόγηση, μια επίπονη διαδικασία την οποία κατασκευαστές σε άλλες περιοχές επιχειρούν συχνά να αποφύγουν. Ωστόσο, ελλείψει δημόσιων συναντήσεων και με ελάχιστη δημοσιογραφική κάλυψη, ελάχιστοι γνώριζαν την ύπαρξη του έργου.
Ηλεκτρονικά μηνύματα που εξασφάλισε η Wall Street Journal αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο η Amazon και η πόλη διαπραγματεύτηκαν αθόρυβα τη συμφωνία επί πέντε χρόνια. Στις εσωτερικές επικοινωνίες, στελέχη της Amazon εξέφραζαν συχνά ανυπομονησία για τον αργό ρυθμό της κρατικής γραφειοκρατίας, με εκπρόσωπο της εταιρείας να δηλώνει την άνοιξη του 2025: «Το έργο μας έχει αντιμετωπίσει πολλαπλές καθυστερήσεις και τώρα καθυστερεί περισσότερο από έναν χρόνο». Στον αντίποδα, οι εργαζόμενοι του δήμου φάνηκε ορισμένες φορές να κουράζονται από τη διαρκή εταιρική πίεση, σημειώνοντας πως «αυτό το ζήτημα δεν είναι πλέον υπό συζήτηση».
Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, αμφότερες οι πλευρές έλεγχαν αυστηρά τις πληροφορίες που μοιράζονταν. Τον Ιανουάριο αυτού του έτους, όταν εγέρθηκαν ανησυχίες για το ενδεχόμενο πυρκαγιών σε συστοιχίες μπαταριών (κατά το πρότυπο του κοντινού Μος Λάντινγκ), ο πυροσβεστικός διοικητής της Γκίλροϊ συνέστησε προσοχή ώστε να περιοριστεί το επίπεδο τεχνικών λεπτομερειών που θα διανέμονταν δημόσια, καθώς τα συστήματα πυρόσβεσης αποτελούσαν πνευματική ιδιοκτησία της Amazon. Ένας αξιωματούχος της εταιρείας απάντησε ότι θα διερευνούσε τι ακριβώς «επιτρέπεται να μοιραστούν με το κοινό».
Όταν οι πληροφορίες άρχισαν να διαρρέουν νωρίτερα φέτος, η κάτοικος Ρόζα Ροντρίγκεζ απευθύνθηκε τον Φεβρουάριο στο προσωπικό του δήμου, ζητώντας να σχολιάσει την έκθεση περιβαλλοντικής αξιολόγησης και επισημαίνοντας ότι «οι ζημιές που μπορούν να προκαλέσουν τα κέντρα δεδομένων είναι ανεπανόρθωτες, ειδικά όταν πρόκειται για μια πολιτεία που αντιμετωπίζει ξηρασία». Ένας πολεοδόμος την ενημέρωσε, ωστόσο, ότι η περίοδος σχολιασμού είχε ήδη κλείσει από τον Σεπτέμβριο του 2024.
«Αυτές οι διαδικασίες δεν ήταν αρκετές ώστε οι πολίτες της Γκίλροϊ να μπορέσουν να κάνουν κάτι γι’ αυτό», δήλωσε ο 21χρονος φοιτητής Λάντον Σεπούλβεντα, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην οργάνωση των αντιδράσεων. Ο ίδιος εξήγησε ότι οι κάτοικοι αυτής της πληγείσας από την ξηρασία κοινότητας ανησυχούν σφόδρα για τη χρήση του νερού, καθώς το κέντρο δεδομένων θα καταναλώνει καθαρό νερό μέχρι την κατασκευή του συστήματος χρήσης ανακυκλωμένων λυμάτων.
Ο δήμαρχος Μπότσο αντέτεινε ότι η Amazon δεσμεύτηκε να κατασκευάσει, με απόλυτα δικά της έξοδα, έναν αγωγό μεταφοράς λυμάτων στο κέντρο δεδομένων. Επιπρόσθετα, προέταξε τα ισχυρά αντισταθμιστικά οφέλη: αυξημένα φορολογικά έσοδα, κατασκευαστικές θέσεις εργασίας, χορηγία 1 εκατομμυρίου δολαρίων για την αγορά ενός νέου πυροσβεστικού οχήματος, επιχορηγήσεις σε τοπικούς μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, καθώς και τη χρηματοδότηση του ετήσιου Φεστιβάλ Σκόρδου της Γκίλροϊ.
Ο Σεπούλβεντα, εντούτοις, ξεκαθάρισε ότι η κοινωνία δεν ενδιαφέρεται για τις χορηγίες στο φεστιβάλ σκόρδου. Το βασικό αίτημα παραμένει η θεσμική διαφάνεια και η έγκαιρη ενημέρωση από το δημοτικό συμβούλιο για τόσο κρίσιμα έργα, ώστε να διασφαλίζεται το δικαίωμα της δημόσιας διαβούλευσης. «Όλοι έχουν δουλειές, έχουν ζωές», σημείωσε με νόημα. «Τους έχουμε εκλέξει για να μας ενημερώνουν, και δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να τους παρακολουθούμε πάνω από τον ώμο τους».
