Τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα αξιοποιούν την κρίση στη Μέση Ανατολή και τις υψηλές τιμές βενζίνης για να διοχετεύσουν το εγχώριο πλεόνασμα παραγωγής στις διεθνείς αγορές, αποσπώντας κρίσιμο μερίδιο από τις παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Σύμφωνα με δεδομένα του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), οι εξαγωγές EV της Κίνας σημείωσαν αύξηση 120% το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι πωλήσεις σχεδόν διπλασιάστηκαν σε Βραζιλία, Αυστραλία, Κορέα και Βιετνάμ, ενώ στην Κολομβία τετραπλασιάστηκαν. Ο IEA προβλέπει πλέον ότι τα EV θα καταλάβουν το 29% των παγκόσμιων πωλήσεων νέων αυτοκινήτων το 2026, έναντι 25% πέρυσι. Η μετάβαση είναι ταχύτερη στην Κίνα, όπου περισσότερα από τα μισά νέα οχήματα που πωλούνται είναι αμιγώς ηλεκτρικά.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της WSJ, oι Κινέζοι κατασκευαστές ελέγχουν το 60% των πωλήσεων EV στις αναδυόμενες αγορές, έναντι μόλις 10% στα οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης. Στις ΗΠΑ, οι υψηλοί δασμοί προστατεύουν εγχώριες εταιρείες όπως η Ford, ενώ οι πωλήσεις EV υποχωρούν μετά τη λήξη της φορολογικής επιδότησης της περιόδου Μπάιντεν το τρίτο τρίμηνο του 2025. Ανάλυση της ClearView Energy Partners επισημαίνει ότι τα EV παραμένουν μη ανταγωνιστικά για τον Αμερικανό καταναλωτή, εκτός αν η τιμή της βενζίνης αγγίξει τα $4,80 ανά γαλόνι.
Στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το δασμολογικό καθεστώς είναι λιγότερο πιεστικό, μάρκες όπως η Geely και η BYD διευρύνουν την παρουσία τους. Τον Ιούνιο, πέντε κινεζικοί όμιλοι (Geely, SAIC Motor, BYD, Chery, Leapmotor) απέσπασαν το 12,1% των νέων ταξινομήσεων στην ΕΕ και το ΗΒ, από 7,7% τον ίδιο μήνα πέρυσι, βάσει στοιχείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατασκευαστών Αυτοκινήτων. Αυξημένες ταξινομήσεις κατέγραψε και η Tesla.
Αντίθετα, υποχώρησε το μερίδιο ευρωπαϊκών βιομηχανιών όπως η Volkswagen, η Renault και η Ford. Οι παραδόσεις της Volkswagen στην Κίνα υποχώρησαν κατά 37% ετησίως το δεύτερο τρίμηνο, ελέω του εγχώριου ανταγωνισμού και της αδύναμης κατανάλωσης, με τη μετοχή της να υποχωρεί σε χαμηλά επίπεδα από το 2011. Παράλληλα, ευρωπαϊκοί όμιλοι όπως η Volkswagen και η Stellantis αντιμετωπίζουν δομικές δυσκολίες αντεπίθεσης, καθώς η παραγωγή EV στην Κίνα είναι κατά 35% φθηνότερη λόγω χαμηλότερου εργατικού κόστους, καθετοποιημένης εφοδιαστικής αλυσίδας και διάθεσης λειτουργίας με ελάχιστα περιθώρια κέρδους.
Στη Νοτιοανατολική Ασία, οι κυβερνήσεις προωθούν την ηλεκτροκίνηση για λόγους ενεργειακής ασφάλειας. Η Ταϊλάνδη μειώνει τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα εισαγόμενα EV, με τον πρωθυπουργό να αντικαθιστά τη Rolls-Royce του με όχημα της BYD. Το Λάος απαγόρευσε τις εισαγωγές βενζινοκίνητων ΙΧ έως το τέλος του έτους, ενώ η Καμπότζη θέσπισε χαμηλότερους τελωνειακούς δασμούς.
Η εξέλιξη αυτή πλήττει τις ιαπωνικές μάρκες, όπως η Toyota. Σύμφωνα με τη PwC, το διάστημα 2023-2025 οι Κινέζοι κατασκευαστές αύξησαν το μερίδιό τους στις πωλήσεις νέων ΙΧ σε Μαλαισία, Ινδονησία, Ταϊλάνδη, Βιετνάμ, Φιλιππίνες και Σιγκαπούρη από 4% σε 11%, ενώ οι ιαπωνικές μάρκες υποχώρησαν κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, στο 57%.
Το φαινόμενο θυμίζει την ανακατάταξη στον ευρωπαϊκό κλάδο ηλιακών συλλεκτών πριν από μία δεκαετία, όταν οι κρατικές επιδοτήσεις του Πεκίνου δημιούργησαν υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα και οδήγησαν σε εξαγωγή του πλεονάσματος στις διεθνείς αγορές. Δεδομένου ότι οι αναδυόμενες αγορές θα αντιπροσωπεύουν το 60% της παγκόσμιας ζήτησης αυτοκινήτων την επόμενη δεκαετία, οι παραδοσιακοί κατασκευαστές καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα εξαιρετικά απαιτητικό περιβάλλον.
