Η Ευρώπη καταβάλλει αγωνιώδεις προσπάθειες για να εξασφαλίσει περισσότερους αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot προκειμένου να τους παραδώσει σε μια ολοένα πιο απελπισμένη Ουκρανία, η οποία προσπαθεί να ενισχύσει την αντιβαλλιστική της άμυνα πριν από την αναμενόμενη χειμερινή επίθεση της Ρωσίας, μεταδίδει το Politico.
Το Κίεβο αναζητά εκατοντάδες πυραύλους αναχαίτισης, όμως η νέα παραγωγή θα έρθει πολύ αργά, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει πιέσει τα αμερικανικά αποθέματα και αρκετοί από τους βασικούς Ευρωπαίους υποστηρικτές της Ουκρανίας δηλώνουν ότι έχουν ελάχιστους πυραύλους που μπορούν να διαθέσουν με ασφάλεια.
«Τους τελευταίους μήνες η Ρωσία εκτοξεύει εναντίον μας περισσότερους πυραύλους μέσα σε μία εβδομάδα απ’ όσους λαμβάνουμε από τους εταίρους μας μέσα σε μήνες», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαήλο Φεντόροφ. Τον Ιούλιο, η ουκρανική αεράμυνα αναχαίτισε μόλις 29 από τους 195 ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ άλλοι 40 δεν έφτασαν στους στόχους τους, σύμφωνα με το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας.
Η Γερμανία, από τις σημαντικότερες δωρήτριες στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, έχει ήδη μεταφέρει συστήματα Patriot και πυραύλους στην Ουκρανία. Ωστόσο, το Βερολίνο πρέπει πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στις ολοένα πιο επείγουσες ανάγκες του Κιέβου και στα ελάχιστα αποθέματα που απαιτούνται για την προστασία της Γερμανίας και την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της στο ΝΑΤΟ. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν επίσης αν θα πρέπει να κρατήσουν τους αναχαιτιστικούς πυραύλους που διαθέτουν ή να τους παραδώσουν στην Ουκρανία.
«Φτάνουμε πια στα όριά μας», δήλωσε ο ταξίαρχος Jürgen Schrödl, ανώτερος αξιωματούχος του γερμανικού υπουργείου Άμυνας, σε πάνελ στο Βερολίνο λίγο μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα. «Πρέπει να διασφαλίσουμε και τη δική μας προστασία».
Η Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες που δέχονται πιέσεις
Το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες της Βόρειας Ευρώπης έχουν καλέσει τους συμμάχους τους στην υπόλοιπη γηραιά ήπειρο να εξετάσουν τι επιπλέον στρατιωτικό εξοπλισμό και οικονομική στήριξη θα μπορούσαν να διαθέσουν.
«Δεν νομίζω ότι όλο αυτό είναι βιώσιμο για την Ευρώπη μακροπρόθεσμα», δήλωσε στο Politico ο υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας Tore O. Sandvik. «Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να κάνουν περισσότερα».
Κατά συνέπεια, τονίζει το Politico, ασκείται πίεση σε χώρες που διαθέτουν αποθέματα Patriot, όπως η Πολωνία, η Ισπανία και η Ελλάδα. Η έλλειψη αφορά κυρίως τους πυραύλους Patriot PAC-3 και PAC-2, οι οποίοι αποτελούν μια από τις λίγες αποτελεσματικές άμυνες για την Ουκρανία απέναντι στους ταχέως κινούμενους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Η Ουκρανία μπορεί να χρησιμοποιήσει άλλα, συχνά φθηνότερα συστήματα αεράμυνας εναντίον drones και πυραύλων cruise. Η χώρα προσπαθεί επίσης να αναπτύξει το εγχώριας παραγωγής σύστημα αναχαίτισης Freyja, όμως το αντιβαλλιστικό σύστημα χρειάζεται ακόμη επενδύσεις, τεχνική ανάπτυξη και δοκιμές προτού μπορέσει να αναλάβει αυτόν τον ρόλο.
Μέχρι να είναι έτοιμο το Freyja, η Ουκρανία χρειάζεται άμεση λύση απέναντι στους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
«Μια από τις προτεραιότητες είναι οι Patriot PAC-3 ή PAC-2», δήλωσε ο Μιχαήλο Ποντολιάκ, σύμβουλος του επικεφαλής του γραφείου του Ουκρανού προέδρου. «Η πρώτη λύση είναι η αγορά ή η παραλαβή από αντίστοιχα αποθέματα».
Πύραυλοι μπλοκαρισμένοι στην… Ουάσιγκτον
Η εξάρτηση από τους Patriot καθιστά τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ καθοριστικό παράγοντα για το Κίεβο: Οι περισσότεροι PAC-3 παράγονται στην Αμερική, γεγονός που σημαίνει ότι η πώλησή τους και τυχόν συμφωνίες για την παραγωγή τους υπόκεινται στις αποφάσεις του Λευκού Οίκου.
Κατά τη συνάντηση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Τραμπ τον περασμένο μήνα, «το βασικό θέμα ήταν οι Patriot», σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο που γνωρίζει τις συνομιλίες.
Ο Τραμπ δημιούργησε ελπίδες στη σύνοδο κορυφής της Άγκυρας, όταν δήλωσε ότι θα επιτρεπόταν στην Ουκρανία να παράγει Patriot αμερικανικού σχεδιασμού κατόπιν άδειας. Πρόκειται για ένα βήμα που θα μπορούσε τελικά να μειώσει την εξάρτηση του Κιέβου από τις περιορισμένες αμερικανικές παραδόσεις.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Matthew Whitaker κατέστησε, ωστόσο, σαφές ότι η παραγωγή δεν θα έλυνε την άμεση έλλειψη.
«Μακροπρόθεσμη συμφωνία παραγωγής δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν από τον χειμώνα», δήλωσε στο Fox Business, ενώ η κατασκευή των πρώτων πυραύλων θα απαιτούσε ακόμη περισσότερο χρόνο.
Ωστόσο, ο Τραμπ έκανε πίσω απ’ αυτή τη θέση, δηλώνοντας την περασμένη εβδομάδα: «Δεν έχουμε συμφωνήσει σε κάτι τέτοιο. Το συζητάμε. Αλλά είναι δύσκολο να παραχωρήσεις τέτοια τεχνολογία».
Μετά από δημοσίευμα του Reuters ότι οι ΗΠΑ είχαν σχεδόν εξαντλήσει τα αποθέματα πυραύλων τους εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν, ο Τραμπ επικεντρώνεται πλέον στην αναπλήρωση των αμερικανικών αποθεμάτων. Όταν την Πέμπτη ρωτήθηκε για τα αιτήματα Ζελένσκι περί περισσότερων Patriot, απάντησε: «Κι εμείς θέλουμε πυραύλους».
Η Ουκρανία έχει επίσης υπογράψει συμφωνία για την απόκτηση PAC-2 που κατασκευάζονται στη Γερμανία, όμως είναι απίθανο να φτάσουν πριν από το επόμενο έτος.
Ευρώπη: Ο ένας ψάχνει στο οπλοστάσιο του άλλου
Μοιραία μεταφέρεται το βάρος στην Ευρώπη, όπου οι σύμμαχοι αναζητούν για ακόμη μιαα φορά στα δικά τους οπλοστάσια — αλλά και στα οπλοστάσια ο ένας του άλλου — για πυραύλους που θα μπορούσαν να φτάσουν στην Ουκρανία πριν από τον χειμώνα.
Η Γερμανία παρέδωσε τρία συστήματα Patriot από τα δικά της στρατιωτικά αποθέματα και στη συνέχεια εξασφάλισε δύο ακόμη μέσω συμφωνίας βάσει της οποίας οι ΗΠΑ θα αναπλήρωναν τα αποθέματα των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. Η Ολλανδία συγκέντρωσε τα εξαρτήματα για ένα ακόμη πλήρες σύστημα, συμπεριλαμβανομένων πέντε εκτοξευτών, ενός ραντάρ και πυραύλων.
Όμως, καθώς τα αποθέματα έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά, οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν και οι ίδιες όρια.
Η Βαρσοβία επιβεβαίωσε τον Ιούλιο ότι είχε διαθέσει αρκετούς PAC-3, έπειτα από αιτήματα του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και ανώτερων Αμερικανών διοικητών. Το πολωνικό μέσο Defence24 ανέφερε ότι μεταφέρθηκαν μόλις πέντε πύραυλοι.
Ακόμη κι αυτή η κίνηση προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις. Βουλευτές της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι αποδυναμώνει την άμυνα της χώρας σε μια περίοδο κατά την οποία ρωσικοί πύραυλοι και drones έχουν επανειλημμένα περάσει κατά λάθος τα σύνορα της Πολωνίας.
Οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία είναι πλέον λιγότερο πιθανό να παραχωρήσουν υπάρχοντα συστήματα Patriot, επειδή οι ένοπλες δυνάμεις τους θεωρούσαν ήδη ανεπαρκή την αεράμυνά τους για τις εθνικές ανάγκες, σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Βόρειοι και Νότιοι
Η προσοχή στρέφεται προς τις χώρες της Νότιας Ευρώπης, οι οποίες έχουν συνεισφέρει λιγότερο στην Ουκρανία σε σχέση με τη Γερμανία και πολλές δωρήτριες της Βόρειας Ευρώπης.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επιβεβαίωσε το 2024 ότι η Μαδρίτη έστελνε πυραύλους στην Ουκρανία, όμως η κυβέρνηση δεν έχει αποκαλύψει τον τύπο ή την ποσότητά τους.
Το ισπανικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε σε ερώτηση του Politico σχετικά με το αν είχε πρόσφατα δεχτεί αίτημα για περισσότερα συστήματα αναχαίτισης ή αν εξέταζε νέα μεταφορά. Αντ’ αυτού, παρέπεμψε στη γενικότερη στρατιωτική υποστήριξη της Ισπανίας προς την Ουκρανία και στις δεσμεύσεις της στο ΝΑΤΟ.
Η Ελλάδα — η οποία θεωρεί την Τουρκία ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά της — δεν έχει ανακοινώσει μεταφορά συστημάτων Patriot στην Ουκρανία. Ελληνικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τον Ιούλιο ότι η Ουκρανία είχε ζητήσει από την Αθήνα έως και 200 παλαιότερους αναχαιτιστές PAC-2.
Το ελληνικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε στο αίτημα του Politico για σχόλιο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αναγκάζονται να συγκεντρώσουν παραδόσεις πυραύλων Patriot από τα περιορισμένα δικά τους αποθέματα.
Σε συνάντηση τον Φεβρουάριο, ο Φεντόροφ δήλωσε ότι ο ίδιος και ο Ρούτε ζήτησαν από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να διαθέσουν ό,τι μπορούσαν.
«Αγαπητέ υπουργέ Άμυνας της Πολωνίας, μπορείτε να μας δώσετε πέντε;» θυμήθηκε ο Φεντόροφ σε συνέντευξή του αυτή την εβδομάδα.
Το Βερολίνο προσφέρθηκε να ενισχύσει την προσπάθεια.
«Αν πάρεις 20 απ’ όλες τις χώρες, εγώ θα δώσω πέντε επιπλέον», φέρεται να είπε ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, σύμφωνα με τον Φεντόροφ.
Το Κίεβο συνεχίζει αυτού του είδους τις συνομιλίες με τους συμμάχους του.
«Φυσικά, οι Ουκρανοί διπλωμάτες συνεργάζονται με την Ισπανία, την Ελλάδα και όλους στον κόσμο που διαθέτουν συστήματα PAC», δήλωσε ο ανώτερος αξιωματούχος που γνωρίζει τις συνομιλίες.
«Τα πάντα εξαρτώνται από τις ΗΠΑ, καθώς η έλλειψη πολιτικής βούλησης να βοηθήσουν επηρεάζει και όλους τους υπόλοιπους».
«Η αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε να είχε βοηθήσει, αλλά δεν το κάνει. Και ως αποτέλεσμα, τα πράγματα είναι δύσκολα και με όλους τους υπόλοιπους», πρόσθεσε.
