Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ απομακρύνεται από την προηγούμενη ξεκάθαρη στήριξή του στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, παραπέμποντας πλέον το ζήτημα στο Βρετανικό Μουσείο.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Μπέρναμ δήλωσε ότι η υπόθεση αποτελεί τελικά θέμα του Βρετανικού Μουσείου, επισημαίνοντας ότι εκεί βρίσκεται και η νομική ευθύνη για τη διαχείρισή της. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης της πολιτιστικής διπλωματίας από τη Βρετανία, χωρίς όμως να επαναλάβει τις παλαιότερες εκκλήσεις του για άμεση επιστροφή των Γλυπτών.
Η τοποθέτηση σηματοδοτεί σαφή μετατόπιση από τις θέσεις που είχε εκφράσει τα προηγούμενα χρόνια. Το 2023, όταν ήταν δήμαρχος του Μάντσεστερ, είχε καλέσει το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει τα Γλυπτά στην Ελλάδα «χωρίς όρους», ενώ ήδη από το 2002 είχε στηρίξει νομοθετική πρωτοβουλία που θα επέτρεπε τη μεταβίβασή τους.
Η αλλαγή στάσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την άνοδό του στην πρωθυπουργία, η οποία είχε δημιουργήσει προσδοκίες στην Αθήνα ότι η βρετανική κυβέρνηση θα μπορούσε να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στην επίλυση της διαμάχης.
Μπέρναμ: Από την ανοιχτή στήριξη στην απόσταση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Όπως υπενθυμίζουν οι Financial Times, ο Μπέρναμ είχε συνυπογράψει το 2002, λίγο μετά την εκλογή του στη Βουλή των Κοινοτήτων, νομοθετική πρόταση για αλλαγή του νόμου του 1963 που διέπει το Βρετανικό Μουσείο. Το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο εμποδίζει σήμερα το Μουσείο να παραχωρήσει οριστικά τα Γλυπτά.
Ακόμη πιο σαφής ήταν η στάση του το 2023, όταν είχε δηλώσει δημόσια ότι ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν θα έπρεπε να τα επιστρέψει, υποστηρίζοντας ότι η πολιτιστική πολιτική μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Βρετανία γίνεται αντιληπτή διεθνώς.
Σήμερα, ωστόσο, ο Βρετανός πρωθυπουργός φαίνεται απρόθυμος να επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στο συγκεκριμένο ζήτημα. Αξιωματούχος του Βρετανικού Μουσείου, μιλώντας στους FT, σχολίασε ότι υπάρχει σαφής διαφορά ανάμεσα στις θέσεις που μπορεί να εκφράζει κάποιος ως βουλευτής και σε εκείνες που υιοθετεί όταν βρίσκεται στην πρωθυπουργία.
Από την πλευρά του, το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι οι συζητήσεις με την Ελλάδα για μια «Σύμπραξη για τον Παρθενώνα» συνεχίζονται και παραμένουν εποικοδομητικές.
Το Μουσείο εκτιμά ότι μια μακροχρόνια συνεργασία θα μπορούσε να επιτρέψει την έκθεση σημαντικών πολιτιστικών αντικειμένων σε διαφορετικές χώρες, χωρίς να διαταράσσεται η συνοχή της συλλογής του στο Λονδίνο.
Ο Τζορτζ Όσμπορν έχει ήδη διερευνήσει με την ελληνική κυβέρνηση ένα πιθανό μοντέλο δανεισμού, βάσει του οποίου τμήματα της ζωφόρου θα μπορούσαν να εκτεθούν στο Μουσείο της Ακρόπολης, με ελληνικές αρχαιότητες να ταξιδεύουν σε αντάλλαγμα στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Μουσείου που επικαλούνται οι FT, υπάρχει βούληση για συμφωνία, αλλά η προτεραιότητα είναι να βρεθεί μια λύση που θα είναι σωστά δομημένη, ακόμη κι αν απαιτήσει χρόνο.
Στο προσκήνιο ξανά λόγω της Ταπισερί της Μπαγιέ
Το θέμα αναμένεται να επιστρέψει στο προσκήνιο την επόμενη εβδομάδα, με αφορμή τη μεγάλη έκθεση της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο στις αρχές Σεπτεμβρίου. Στα εγκαίνια αναμένεται να παρευρεθούν, μεταξύ άλλων, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο βασιλιάς Κάρολος και ο ίδιος ο Μπέρναμ.
Η έκθεση θα παρουσιαστεί ως παράδειγμα επιτυχημένης διεθνούς πολιτιστικής συνεργασίας και ενδέχεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση για το εάν ένα ανάλογο μοντέλο μπορεί να εφαρμοστεί και στα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Η βρετανική κοινή γνώμη, πάντως, εμφανίζεται περισσότερο θετική στην επιστροφή τους. Σύμφωνα με έρευνα της JL Partners για το Parthenon Project, το 56% των Βρετανών θα ψήφιζε υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα, έναντι 22% που θα προτιμούσε να παραμείνουν στη Βρετανία.
Η νέα στάση του Μπέρναμ, ωστόσο, δείχνει ότι η Ντάουνινγκ Στριτ δεν σκοπεύει επί του παρόντος να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο, αφήνοντας τις διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν κυρίως μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της ελληνικής πλευράς.
