Σε κρίσιμη φάση εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ την περίοδο 2028-2034. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα επιδιώκει συμβιβασμό μεταξύ των 27 κρατών-μελών, με αιχμή τις περικοπές, τους νέους ευρωπαϊκούς φόρους και τις απαιτήσεις της Γαλλίας.
Η επόμενη έκτακτη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ για τον προϋπολογισμό θα πραγματοποιηθεί στις 26 και 27 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, ώστε να προετοιμαστεί το έδαφος για μια τελική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους
Ο Αντόνιο Κόστα, αναλαμβάνει πρωτοβουλία εντατικών παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, επιδιώκοντας να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για μια συμφωνία έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με το Politico.
Το εγχείρημα αφορά τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 και αποτελεί σημαντική δοκιμασία για τις διαπραγματευτικές ικανότητες του Πορτογάλου αξιωματούχου. Η πρωτοβουλία έρχεται μετά την κριτική που δέχθηκε από ορισμένες κυβερνήσεις για τη διοργάνωση της προηγούμενης συνόδου κορυφής, τον περασμένο μήνα, η οποία χαρακτηρίστηκε δύσκολη στη διαχείριση και χωρίς την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, αρκετοί ηγέτες θεωρούν ότι το σημερινό διάστημα προσφέρει ένα παράθυρο ευκαιρίας για την επίτευξη συμφωνίας. Οι επικείμενες εκλογικές αναμετρήσεις στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία ενδέχεται να περιπλέξουν περαιτέρω τις συνομιλίες, περιορίζοντας τα περιθώρια πολιτικών συμβιβασμών και αυξάνοντας τις εσωτερικές πιέσεις στις κυβερνήσεις.
Οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ (2028-2034)
Τον κεντρικό συντονισμό των επαφών αναλαμβάνει ο επικεφαλής του γραφείου του Αντόνιο Κόστα, Πέδρο Λούρτιε, ο οποίος θα πραγματοποιήσει κλειστές συναντήσεις με εκπροσώπους των 27 κρατών-μελών στο κτίριο Europa στις Βρυξέλλες.
Οι συναντήσεις αυτές, που είναι γνωστές στους ευρωπαϊκούς κύκλους ως «confessionals», έχουν στόχο να καταγράψουν τις θέσεις των κυβερνήσεων και να διερευνήσουν τα περιθώρια συμφωνίας γύρω από τις πιθανές περικοπές και τις αναγκαίες παραχωρήσεις για τη διαμόρφωση του νέου δημοσιονομικού πλαισίου.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ενώ την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ασκεί η Ιρλανδία. Ωστόσο, ο Κόστα επιδιώκει να έχει ενεργό ρόλο στην πολιτική διαπραγμάτευση, αναθέτοντας στην ομάδα του τη διερεύνηση των θέσεων των πρωτευουσών πριν από την επίσημη έναρξη της τελικής φάσης των συνομιλιών.
«Σκοπός είναι να υποδειχθεί η κατεύθυνση προς την οποία κινούνται οι διαπραγματεύσεις και να ακουστούν οι αντιδράσεις των κρατών-μελών», ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος κοντά στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ο Πέδρο Λούρτιε αναμένεται να παρουσιάσει διαφορετικά σενάρια, με προσομοιώσεις που θα εξετάζουν πώς επιμέρους περικοπές, προσαρμογές δαπανών και φορολογικές παρεμβάσεις μπορούν να επηρεάσουν το συνολικό ύψος και τη διάρθρωση του προϋπολογισμού.
Παράλληλα, ο Αντόνιο Κόστα έχει ζητήσει τη συμμετοχή όχι μόνο των μόνιμων αντιπροσώπων των κρατών-μελών στην ΕΕ, αλλά και των στενότερων πολιτικών συνεργατών των εθνικών ηγετών, γνωστών ως sherpas. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να προσδώσει μεγαλύτερο πολιτικό βάρος στις συζητήσεις και να εξασφαλίσει ότι οι πιθανές συμφωνίες θα έχουν την απαραίτητη υποστήριξη σε επίπεδο κυβερνήσεων.
Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα επίσημο διαπραγματευτικό έγγραφο, το οποίο θα παρουσιαστεί πριν από τη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, στις 26 Νοεμβρίου. Η συγκεκριμένη σύνοδος θα είναι αφιερωμένη στον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034.
ΕΕ: Οι νέοι ευρωπαϊκοί φόροι και η πίεση της Γαλλίας
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων αφορά την εξεύρεση νέων πηγών εσόδων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Η ομάδα του Αντόνιο Κόστα, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξετάζει προτάσεις για τη δημιουργία νέων ευρωπαϊκών φόρων, οι οποίοι θα μπορούσαν να ενισχύσουν τους λεγόμενους ίδιους πόρους της Ένωσης.
Μεταξύ των ιδεών που βρίσκονται υπό εξέταση είναι η διοχέτευση στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό εσόδων από έναν παγκόσμιο φόρο στις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Η πρόταση εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια να αποκτήσει η ΕΕ πιο σταθερές και αυτόνομες πηγές χρηματοδότησης, περιορίζοντας την αποκλειστική εξάρτησή της από τις εθνικές συνεισφορές των κρατών-μελών.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Γαλλία, η οποία έχει καταστήσει σαφές ότι η δημιουργία νέων ίδιων πόρων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποδοχή του επόμενου δημοσιονομικού πλαισίου.
Ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μπενζαμέν Αντάντ, δήλωσε ότι το κλειδί για την εξίσωση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού είναι οι ίδιοι πόροι, χαρακτηρίζοντάς τους απαραίτητη προϋπόθεση για το Παρίσι.
Η γαλλική θέση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει διαμηνύσει ότι θα πρέπει να εγκρίνει προσωπικά οποιαδήποτε συμφωνία μετά το τέλος του έτους. Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, μία από τις επιδιώξεις του Κόστα είναι να εξασφαλίσει μια πολιτική επιτυχία για τον Γάλλο πρόεδρο, διευκολύνοντας έτσι την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας έως τον Δεκέμβριο.
Το ζήτημα των νέων εσόδων αποτελεί, επομένως, ένα από τα βασικά σημεία ισορροπίας των διαπραγματεύσεων. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που επιδιώκουν μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία και περιορισμό των δαπανών, ενώ από την άλλη όσες θεωρούν ότι η διεύρυνση των ευρωπαϊκών αρμοδιοτήτων και των χρηματοδοτικών αναγκών απαιτεί αντίστοιχη ενίσχυση των κοινοτικών εσόδων.
Σύνοδος Κορυφής © EPA/OLIVIER HOSLET
ΕΕ: Στο τραπέζι και μια τριμερής συνάντηση Μακρόν, Μερτς και Μελόνι
Η προσπάθεια εξεύρεσης συμβιβασμού αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες εβδομάδες, καθώς ξεκινά ένας νέος κύκλος ευρωπαϊκών συνόδων κορυφής. Την επόμενη εβδομάδα οι ηγέτες θα συναντηθούν στην Ιρλανδία για μια άτυπη σύνοδο, στην οποία βασικό θέμα θα είναι η τεχνητή νοημοσύνη.
Παρά την έμφαση στην AI, εκτιμάται ότι οι συνομιλίες για τον επόμενο προϋπολογισμό θα απασχολήσουν τους ηγέτες και στο περιθώριο της συνάντησης, καθώς η ανάγκη διαμόρφωσης ενός κοινού πλαισίου γίνεται ολοένα πιο πιεστική.
Στο πλαίσιο αυτό, Ευρωπαίοι διπλωμάτες έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας τριμερούς συνάντησης μεταξύ του Εμανουέλ Μακρόν, του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.
Μια τέτοια συνάντηση θα μπορούσε να συμβάλει στην προετοιμασία μιας ευρύτερης συμφωνίας, καθώς οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των δημοσιονομικών ισορροπιών της Ένωσης.
Η Γαλλία διεκδικεί νέους ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ οι θέσεις της Γερμανίας και της Ιταλίας θα αποτελέσουν σημαντικούς παράγοντες για τη διαμόρφωση των τελικών συμβιβασμών γύρω από το ύψος των δαπανών, τις εθνικές συνεισφορές και τις νέες χρηματοδοτικές δυνατότητες.
Η μεγαλύτερη δοκιμασία για τον Αντόνιο Κόστα
Η πρωτοβουλία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αποτελεί μια κρίσιμη δοκιμασία της δυνατότητάς του να συνθέσει διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες και να οδηγήσει τις κυβερνήσεις σε μια κοινά αποδεκτή λύση.
Το ζητούμενο είναι να διαμορφωθεί ένα αποδεκτό πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο θα επιτρέπει την έναρξη της τελικής πολιτικής διαπραγμάτευσης χωρίς να παραμένουν ανοιχτές οι βασικές διαφωνίες για τα έσοδα και τις δαπάνες.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης, αυτή είναι η πραγματική δοκιμασία για τον Αντόνιο Κόστα. Η επιτυχία ή η αποτυχία της προσπάθειας θα κριθεί από το κατά πόσο θα καταφέρει να μετατρέψει τις παρασκηνιακές επαφές σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις και, τελικά, σε μια συμφωνία που θα μπορεί να εγκριθεί από τις κυβερνήσεις των 27 κρατών-μελών.
