Αυξάνεται ο κίνδυνος νέων μαζικών αμερικανικών πληγμάτων στο Ιράν

Tο Ιράν έχει εξαπολύσει επανειλημμένα επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ενώ αμερικανικά αεροσκάφη έπληξαν προχθές εγκαταστάσεις στο νησί Κεσμ

Προετοιμασία απονήωσης F-18 από αεροπλανοφόρο © US Navy photo

Οι πιθανότητες να εξαπολύσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες νέο κύμα μαζικών επιθέσεων κατά του Ιράν εμφανίζονται αυξημένες τις τελευταίες ημέρες, καθώς η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών εντείνεται και οι διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση παραμένουν σε αδιέξοδο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει οριστική απόφαση για το αν θα δώσει εντολή επίθεσης. Την ίδια ώρα, δέχεται πιέσεις από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, για άμεση ανάληψη δράσης.

Κλιμακώνεται η ένταση

Η ένταση έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία εβδομάδα. Το Ιράν έχει εξαπολύσει επανειλημμένα επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ενώ έχει εντείνει τα πλήγματα κατά πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον πραγματοποίησε την Τρίτη επίθεση στο ιρανικό νησί Κεσμ, ενώ διατηρεί στην ευρύτερη περιοχή δύο ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων και εφαρμόζει ναυτικό αποκλεισμό κατά του Ιράν.

Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με σχεδόν καθημερινές επιθέσεις με drones και πυραύλους από τους Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από την Τεχεράνη. Την Πέμπτη υπέστη ζημιές το κτίριο στο Ριάντ που στεγάζει την έδρα του κρατικού επενδυτικού ταμείου της χώρας, ενώ καταγράφηκαν και άλλες επιθέσεις.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ο Αμερικανός πρόεδρος λαμβάνει υπόψη νέες πληροφορίες των αμερικανικών υπηρεσιών για την προσπάθεια του Ιράν να ανασυγκροτήσει τα πυραυλικά και μη επανδρωμένα οπλοστάσιά του, καθώς και για την πρόοδο των προγραμμάτων χημικών και βιολογικών όπλων.

Στο μεταξύ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να πιέζει για κοινή αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική επιχείρηση διάρκειας τεσσάρων έως επτά ημερών. Η ισραηλινή πλευρά θεωρεί ότι απαιτείται περαιτέρω στρατιωτική δράση, εφόσον η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί τους όρους που αφορούν τον τερματισμό του πυρηνικού της προγράμματος.

Διπλωματικό αδιέξοδο και κίνδυνοι για την περιοχή

Η προοπτική νέων αμερικανικών πληγμάτων προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και στις χώρες του Κόλπου, οι οποίες επιχειρούν να αποτρέψουν την επανάληψη της μεγάλης στρατιωτικής κλιμάκωσης της πρώτης φάσης του πολέμου, από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τις αρχές Απριλίου.

Τυχόν νέα αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα του Ιράν εναντίον αμερικανικών συμμάχων στην περιοχή, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Ιορδανία.

Από την άλλη πλευρά, η αποχώρηση των ΗΠΑ χωρίς επίσημη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός θα μπορούσε να αφήσει την Τεχεράνη με ουσιαστικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, διατηρώντας τη δυνατότητα να απειλεί τη ναυσιπλοΐα με πυραύλους και drones.

Οι επιπτώσεις έχουν ήδη γίνει αισθητές στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ διαμορφώθηκε στα 92,60 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου κατέγραψαν άνοδο περίπου 3% στις πρωινές συναλλαγές της Πέμπτης.

Παρά τη μερική υποχώρηση από τα υψηλά επίπεδα των 117 δολαρίων πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, το πετρέλαιο εξακολουθεί να εμφανίζει αύξηση άνω του 50% από την αρχή του έτους.

Οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, με μέσο όρο περίπου ένα πλοίο ημερησίως, διατηρούν αυξημένο το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, ενώ επιβαρύνουν τις προσπάθειες του αμερικανικού ναυτικού να επιβάλει τον αποκλεισμό και να συνοδεύει εμπορικά πλοία στην περιοχή.

Χωρίς πρόοδο οι διαπραγματεύσεις

Το Κατάρ εξακολουθεί να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες διαμεσολάβησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Καταριανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν αυτή την εβδομάδα στο Ομάν με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, χωρίς να προκύψει μέχρι στιγμής κάποια ουσιαστική εξέλιξη.

Η Τεχεράνη ζητά την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών, καθώς και τη χαλάρωση κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Ο αποκλεισμός ασκεί ήδη ισχυρές πιέσεις στην ιρανική οικονομία, με τον πληθωρισμό να προσεγγίζει το 90% και το εθνικό νόμισμα να καταγράφει σημαντική υποτίμηση.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν στην ανάγκη παραχωρήσεων από το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η στρατιωτική δραστηριότητα εντείνεται, οι διπλωματικές επαφές δεν αποδίδουν και οι δύο πλευρές επιχειρούν να ενισχύσουν τη θέση τους, κυρίως σε ό,τι αφορά τον έλεγχο και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.