Ένα νέο θεσμικό εργαλείο για τον περιορισμό των στρατηγικών κακοπληρωτών και του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού» βρίσκεται στην τελική ευθεία, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προετοιμάζει την έκδοση της υπουργικής απόφασης που θα καθορίσει το νέο πλαίσιο αλλαγής προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας. Μέσα από την αναθεώρηση του λεγόμενου άρθρου 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας επιχειρείται να καλυφθεί ένα θεσμικό κενό που παραμένει ανοιχτό εδώ και περίπου πέντε χρόνια.
Στην «καρδιά» του νέου συστήματος βρίσκεται ο μηχανισμός debt flagging, ο οποίος εισάγει για πρώτη φορά ένα ενιαίο σύστημα σημάνσεων για καταναλωτές που αφήνουν ανεξόφλητες οφειλές και στη συνέχεια μετακινούνται σε άλλον προμηθευτή. Η φιλοσοφία του μέτρου είναι ότι η πληροφορία αυτή δεν θα παραμένει πλέον αποκλειστικά στον προηγούμενο πάροχο, αλλά θα είναι διαθέσιμη και στους υπόλοιπους συμμετέχοντες στην αγορά, δημιουργώντας έναν μηχανισμό, ώστε να περιορίζεται η πρακτική της διαδοχικής αλλαγής προμηθευτή με ανεξόφλητες οφειλές, το φαινόμενο που στην αγορά περιγράφεται ως «ενεργειακός τουρισμός». Οι εταιρείες προμήθειας εκτιμούν ότι το debt flagging αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει πλήρως το πρόβλημα της ανάκτησης οφειλών από πελάτες που έχουν ήδη αποχωρήσει.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Σύμφωνα με το πλαίσιο που προωθείται, η διαδικασία της σήμανσης ενεργοποιείται όταν ένας καταναλωτής έχει συσσωρεύσει δύο ανεξόφλητους λογαριασμούς, ενώ προηγουμένως έχουν γίνει προσπάθειες διακανονισμού της οφειλής από τον προμηθευτή. Εφόσον οι σημάνσεις επαναληφθούν και φτάσουν συνολικά τις τρεις, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να συνάψει νέα σύμβαση με διαφορετικό προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας.
Το μέτρο θα εφαρμόζεται τόσο στους οικιακούς όσο και στους εμπορικούς καταναλωτές και φιλοδοξεί να περιορίσει την πρακτική κατά την οποία πελάτες εγκαταλείπουν έναν προμηθευτή αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς και μεταφέρονται σε άλλη εταιρεία χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι σημάνσεις δεν θα είναι μόνιμες. Μετά την εξόφληση ή τον διακανονισμό της οφειλής θα αίρονται, με τις σχετικές λεπτομέρειες να αναμένεται να καθοριστούν στην υπουργική απόφαση που βρίσκεται στο τελικό στάδιο πριν από την υπογραφή της. Με την έκδοσή της θα ακολουθήσουν και οι απαραίτητες τροποποιήσεις στο άρθρο 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, ώστε να προσαρμοστεί το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Κατά τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου εξετάστηκε και η πρόταση των εταιρειών προμήθειας να διατηρούν το δικαίωμα έκδοσης εντολής αποκοπής ακόμη και για πρώην πελάτες που έχουν αποχωρήσει αφήνοντας ληξιπρόθεσμες οφειλές. Η δυνατότητα αυτή δεν περιλαμβάνεται τελικά στο υπό διαμόρφωση σύστημα.
Στην πράξη, ο προμηθευτής εξακολουθεί να μπορεί να κινήσει διαδικασία αποκοπής μόνο όσο ο καταναλωτής παραμένει στο πελατολόγιό του. Από τη στιγμή που αλλάζει εταιρεία, το συγκεκριμένο δικαίωμα παύει να υφίσταται, γεγονός που εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο προβληματισμού για την αγορά.
Μια εκκρεμότητα που ξεκίνησε το 2020
Η προσπάθεια αντιμετώπισης του «ενεργειακού τουρισμού» ξεκίνησε ουσιαστικά μετά την ακύρωση από το Συμβούλιο της Επικρατείας των διατάξεων του άρθρου 42 του Κώδικα Προμήθειας, οι οποίες έδιναν στους προμηθευτές τη δυνατότητα να μην επιτρέπουν την αποχώρηση καταναλωτών με ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Έκτοτε πραγματοποιήθηκαν τρεις διαβουλεύσεις από τη ΡΑΑΕΥ για διαφορετικές εκδοχές αντικατάστασης του συγκεκριμένου πλαισίου, χωρίς όμως να υπάρξει οριστική λύση. Ως αποτέλεσμα, οι εταιρείες προμήθειας εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως στη δικαστική διεκδίκηση των ανεξόφλητων απαιτήσεων.
Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, παρουσιάζει περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Για οφειλές που παραμένουν ανεξόφλητες για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών, το ποσοστό ανάκτησης εκτιμάται μόλις στο 10%-15%, ενώ το κόστος προσφυγής στη Δικαιοσύνη έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας περίπου τα 1.000 ευρώ ανά υπόθεση, από 400-500 ευρώ που ήταν παλαιότερα.
Τα 3 δισ. ευρώ που βαραίνουν την αγορά
Η ανάγκη για αποτελεσματικότερο πλαίσιο αποτυπώνεται και στα οικονομικά στοιχεία της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ΡΑΑΕΥ, οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές διαμορφώθηκαν το 2025 στα περίπου 2,98 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 22% σε σχέση με τα 3,4 δισ. ευρώ του 2024.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
