Πού μετατοπίζει το κέντρο βάρους η Τράπεζα Κύπρου σχεδόν 2 χρόνια μετά την επιστροφή της στο ελληνικό χρηματιστήριο
Στη διατήρηση ισχυρών επιδόσεων, στην αξιοποίηση των κεφαλαίων της και στη δημιουργία νέων πηγών ανάπτυξης έχει μετατοπίσει το κέντρο βάρους η Τράπεζα Κύπρου, σχεδόν δύο χρόνια μετά την επιστροφή της στο ελληνικό Χρηματιστήριο και έχοντας επιτύχει τον στόχο που είχε εγκαταλείποντας το Λονδίνο, να ενισχύσει την επαφή της με τη διεθνή επενδυτική κοινότητα. Η Διοίκηση της Τράπεζας αλλά και οι επενδυτές δίνουν πλέον έμφαση στις επόμενες στρατηγικές κινήσεις και προοπτικές της Τράπεζας Κύπρου, με επίκεντρο τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων της και τις πρωτοβουλίες που ενισχύουν τη σχέση της με πελάτες, επενδυτές και μετόχους. Η Τράπεζα ενισχύει τη διαφοροποίηση των εσόδων της μέσα από ασφαλιστικές, επενδυτικές και ψηφιακές υπηρεσίες. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η επένδυση 6 εκατ. ευρώ στη Wealthyhood, με ποσοστό συμμετοχής 26%, καθώς και η περαιτέρω ανάπτυξη του wealth management, των πληρωμών και του ψηφιακού οικοσυστήματος Jinius. Ο περαιτέρω ψηφιακός μετασχηματισμός, αλλά και η διεθνής παρουσία της Τράπεζας Κύπρου αναμένεται να δώσουν ειδήσεις το αμέσως προσεχές διάστημα, ενώ στις 5 Νοεμβρίου αναμένονται οι ανακοινώσεις για τα οικονομικά αποτελέσματα εννεαμήνου. Το growth story της Τράπεζας Κύπρου δεν στηρίζεται σε έναν μόνο παράγοντα, ούτε αποκλειστικά στο περιβάλλον των επιτοκίων. Βασίζεται στην αύξηση των εργασιών στην Κύπρο και επιλεκτικά στο εξωτερικό, στη διεύρυνση των μη επιτοκιακών εσόδων, στην αξιοποίηση της ισχυρής κεφαλαιακής βάσης και στη συνεχή επένδυση στην τεχνολογία. Η ανάπτυξη της Τράπεζας Κύπρου κινείται με υψηλούς ρυθμούς, που της επιτρέπουν να προπορεύεται στις διανομές μερισμάτων (φέτος το 90% των κερδών και το 2027 και 2028 το 100%), διατηρώντας υψηλή απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROTE στο 18,8% το α’ εξάμηνο), ισχυρή οργανική δημιουργία κεφαλαίου (225 μονάδες βάσης, με τα κέρδη μετά τη φορολογία να ανέρχονται στα 252 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 7% σε ετήσια βάση), η οποία, όπως πληροφορούμαι, στοχεύει ετησίως στις 350 -400 μ.β. για την περίοδο 2026-2028, καθώς και ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια (δείκτης κεφαλαίου CET1 στο 20,9% και Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας στο 25,8%). Η Τράπεζα παρουσιάζει αύξηση των εξυπηρετούμενων δανείων κατά 8% σε ετήσια βάση, ενώ δραστηριοποιείται σε ένα ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον. Η κυπριακή οικονομία τα τελευταία χρόνια διατηρεί σταθερή αναπτυξιακή πορεία, με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ισχυρή δημοσιονομική θέση και σημαντικά μειωμένο δημόσιο χρέος. Παράλληλα, το παραγωγικό της μοντέλο έχει γίνει πιο διαφοροποιημένο, με την ανάπτυξη να στηρίζεται σε ένα ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων, σημαντικές εισροές ξένων επενδύσεων και ανθρώπινου κεφαλαίου. Ιδιαίτερες προοπτικές παρουσιάζουν η τεχνολογία και το ICT, η ναυτιλία, ο τουρισμός και η φιλοξενία, οι επαγγελματικές υπηρεσίες, τα ακίνητα, η ενέργεια και η πράσινη μετάβαση, ενώ η γεωγραφική θέση της Κύπρου ενισχύει τον ρόλο της ως επιχειρηματικής βάσης μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής. Η Ελλάδα αποτελεί τη σημαντικότερη αγορά εκτός Κύπρου για την επιλεκτική διεθνή πιστωτική επέκταση της Τράπεζας, χωρίς αυτό να σημαίνει επιστροφή στο παραδοσιακό μοντέλο λιανικής τραπεζικής στην ελληνική αγορά. Η προσέγγιση είναι στοχευμένη και επικεντρώνεται σε μεγάλες και ποιοτικές εταιρικές χρηματοδοτήσεις, project finance, κοινοπρακτικά δάνεια και επιλεγμένες διεθνείς επιχειρηματικές εργασίες, σε τομείς που είναι συμβατοί με το προφίλ κινδύνου της Τράπεζας. Στο τέλος Ιουνίου 2026, το χαρτοφυλάκιο International Corporate ανερχόταν σε περίπου 1,53 δισ., αυξημένο κατά 13% από την αρχή του έτους και 37% σε ετήσια βάση. Από αυτό, περίπου 493 εκατ. συνολικών δανειακών ανοιγμάτων του Συγκροτήματος αφορούσαν την Ελλάδα.
Τα σχέδια της Εθνικής Τράπεζας μετά την επένδυση-μαμούθ στο σύστημα Core Banking
Η περαιτέρω ψηφιοποίηση και ο μετασχηματισμός τους για την επόμενη μέρα του banking, με έμφαση στο embedded (δηλαδή την τραπεζική η οποία περιλαμβάνει τον έμπορο και τον καταναλωτή και τους επιτρέπει να ολοκληρώνουν την εκάστοτε διαδικασία που απαιτείται μέσα από λογισμικά και υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται καθημερινά, αντί μέσω των παραδοσιακών τραπεζικών καναλιών) βρίσκονται στο επίκεντρο των τραπεζών. Ο CEO της Εθνικής Τράπεζας, Παύλος Μυλωνάς, αναμένεται να παρουσιάσει αύριο τη στρατηγική της ΕΤΕ για το «Future Banking Today». Η Εθνική Τράπεζα έχει επενδύσει για τον μετασχηματισμό της, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης του Core Banking System, 1 δισ. ευρώ την τελευταία πενταετία. Η αναβάθμιση του Core Banking System της Εθνικής Τράπεζας αποτελεί το μεγαλύτερο έργο πληροφορικής που έγινε ποτέ από ελληνική τράπεζα και την κατατάσσει μεταξύ των ελάχιστων ευρωπαϊκών τραπεζών που διαθέτουν τελευταίας λέξης τεχνολογία και προσφάτως αναβαθμισμένο κεντρικό λογισμικό για την εκτέλεση των βασικών εργασιών τους. Τα περισσότερα core banking συστήματα των ευρωπαϊκών τραπεζών αναβαθμίστηκαν στη δεκαετία του 1990 – αρχές 2000.
Η παρακαταθήκη του αείμνηστου Γιάννη Κωστόπουλου στην Alpha Bank
Στην Κύπρο θα ταξιδέψει για πρώτη φορά η Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank, μια από τις πλουσιότερες ιδιωτικές συλλογές νομισμάτων διεθνώς, την οποία ξεκίνησε ο αείμνηστος Γιάννης Κωστόπουλος το 1972, με εντολή να συνεχιστεί από τους επόμενους. Μέρος της Συλλογής, με 136 νομίσματα, θα φιλοξενηθεί στο Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο της Λευκωσίας από τις 16 Οκτωβρίου έως τις 10 Ιανουαρίου 2027. Ξεχωριστή θέση στην έκθεση έχει το αργυρό τετράδραχμο του Δημητρίου Πολιορκητή που εκδόθηκε στη Σαλαμίνα της Κύπρου, καθώς συνδέεται άμεσα με την ιστορία του νησιού και συμβολίζει τον τρόπο με τον οποίο τα νομίσματα λειτουργούν ως φορείς πολιτικών και ιστορικών μηνυμάτων. Θα παρουσιαστούν επίσης, ο χρυσός στατήρας του βασιλιά της Μακεδονίας, Φιλίππου Β’, που περιγράφει τη νίκη στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 352 π.Χ., το αργυρό τετράδραχμο του Ευκρατίδη από τη Βακτρία, το σημερινό Αφγανιστάν, αλλά και το αργυρό γρόσο της τελευταίας βασίλισσας του Μεσαιωνικού Βασιλείου της Κύπρου, Αικατερίνης Κορνάρου. Η Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank αποτελεί παρακαταθήκη του αείμνηστου τραπεζίτη Γιάννη Κωστόπουλου, ο οποίος το 1972 αγόρασε τις συλλογές Α. Ανδρεόπουλου και Α. Μελετόπουλου. Οι δύο ιδιωτικές συλλογές περιείχαν συνολικά 1.186 νομίσματα και αποτέλεσαν τον πυρήνα της Νομισματικής Συλλογής της Alpha Bank, η οποία εμπλουτίζεται έκτοτε συστηματικά με αγορές ιδιωτικών συλλογών από το 1984 έως το 2015 και με την αγορά νομισμάτων από δημοπρασίες του εξωτερικού. Σήμερα η Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank περιλαμβάνει περισσότερα από 11.000 αρχαία νομίσματα, από τη Βρετανία έως την Ινδία και από την Ουκρανία έως την Αιθιοπία, καθώς και 2.500 νομίσματα και τραπεζογραμμάτια του νέου Ελληνικού Κράτους. Ιδιαίτερη θέση στη Συλλογή κατέχουν οι εκδόσεις του νομισματοκοπείου της Αίγινας, του πρώτου νομισματοκοπείου που λειτούργησε στον ελλαδικό χώρο κατά το πρώτο μισό του 6ου αιώνα π.Χ. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα πρώιμα νομίσματά του αποτέλεσε την έμπνευση για το λογότυπο που υιοθέτησε η Alpha Bank το 1972.
Τα 324 εκατ. που πήγαν προς CVC από τη Vivartia
Η Vivartia είναι ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους τροφίμων και εστίασης στην Ελλάδα, με συμμετοχές στη Δέλτα, στα Goody’s, τα Everest και τα Jackarοo και σε πολλές ακόμα εταιρείες. Και ανήκει στο fund της CVC. Κοιτάζοντας τα στοιχεία, θα δει κανείς ότι το 2025 ήταν μία χρονιά βαθιάς αναδιάρθρωσης για τη Vivartia, με διαδικασίες πώλησης της Μπάρμπα Στάθης και της Δωδώνη, αλλά και μία χρονιά κατά την οποία σημαντικά ποσά κατευθύνθηκαν προς το επίπεδο του μετόχου, δηλαδή του fund. Η πιο χαρακτηριστική κίνηση ήταν η αποπληρωμή ενδοομιλικού δανεισμού ύψους 188,5 εκατ., ποσό που έφυγε από τη Vivartia προς το CVC. Την ίδια περίοδο ολοκληρώθηκε και μείωση κεφαλαίου 10,5 εκατ. ευρώ, ενώ το 2026 ακολούθησε νέα επιστροφή κεφαλαίου ύψους €125 εκατ. προς τον μέτοχο. Έτσι, εάν προστεθούν οι συγκεκριμένες ροές, το συνολικό ποσό που κατευθύνθηκε προς τη μητρική και τελικά το CVC φτάνει περίπου τα 324 εκατ. ευρώ. Βεβαίως, δεν πρόκειται για «κέρδος» με τη στενή λογιστική έννοια. Είναι συνδυασμός αποπληρωμής ενδοομιλικού δανεισμού και επιστροφών κεφαλαίου. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι κινήσεις αυτές έγιναν σε μία περίοδο κατά την οποία η Vivartia πούλησε Μπάρμπα Στάθη και Δωδώνη έναντι συνολικά 240 εκατ. ευρώ, μετατρέποντας ουσιαστικά περιουσιακά στοιχεία σε ρευστότητα και ανοίγοντας τον δρόμο για σημαντικές επιστροφές προς τη CVC.
Εισήγηση Euronext στο EcoFin: Στην ESMA η εποπτεία των μεγάλων ευρωπαϊκών αγορών, χωρίς βέτο από τις τοπικές αρχές
Στην καθιέρωση ουσιαστικής ενιαίας εποπτείας των μεγάλων διασυνοριακών υποδομών της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς από την ESMA στοχεύει το νέο πλαίσιο που προωθείται στην ΕΕ, επιχειρώντας να βάλει τέλος στον κατακερματισμό, τις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και το πρόσθετο κόστος που δημιουργεί το σημερινό μοντέλο, σύμφωνα με εισήγηση του Euronext στο EcoFin του Οκτωβρίου. Η μεταρρύθμιση, κατά το σκεπτικό του Euronext, στο οποίο εντάσσεται και το Χρηματιστήριο της Αθήνας, αποτελεί βασικό κομμάτι της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU), μέσω της οποίας η Ευρώπη επιδιώκει βαθύτερες και περισσότερο ανταγωνιστικές κεφαλαιαγορές, ώστε να διοχετεύσει μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύσεων προς επενδύσεις, ανάπτυξη και καινοτομία. Το πρόβλημα σήμερα είναι ότι, ενώ χρηματιστήρια, κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι (CCPs) και κεντρικά αποθετήρια τίτλων (CSDs) λειτουργούν πλέον σε μεγάλο βαθμό διασυνοριακά, η εποπτεία εξακολουθεί να ασκείται κυρίως σε εθνικό επίπεδο. Η Δέσμη Μέτρων για την Ενοποίηση και την Εποπτεία των Αγορών (MISP) επιχειρεί να αλλάξει αυτήν την εικόνα, δίνοντας στην ESMA τον ρόλο της μοναδικής αρμόδιας αρχής για τις σημαντικές διασυνοριακές υποδομές που θα ενταχθούν στο νέο καθεστώς. Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί και η πρόταση της Κομισιόν για τη δημιουργία Εκτελεστικού Συμβουλίου στην ESMA, με πραγματικές αρμοδιότητες στη λήψη εποπτικών αποφάσεων. Η θέση που διατυπώνεται είναι σαφής, χωρίς πολλαπλά επίπεδα εγκρίσεων και χωρίς εθνικά βέτο που θα μπορούσαν να ακυρώσουν στην πράξη την έννοια της ενιαίας εποπτείας. Παράλληλα, προωθείται το πλαίσιο του Pan-European Market Operator (PEMO), αναγνωρίζοντας ότι μεγάλοι όμιλοι και υποδομές εξυπηρετούν πλέον ταυτόχρονα περισσότερες από μία ευρωπαϊκές αγορές. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ταχύτητα της μετάβασης. Μια παρατεταμένη περίοδος διπλής εποπτείας από ESMA και εθνικές αρχές εκτιμάται ότι θα αύξανε το κόστος, θα δημιουργούσε αβεβαιότητα και θα θόλωνε τις γραμμές ευθύνης. Στο οικονομικό σκέλος μπαίνει και μία βασική «κόκκινη γραμμή»: καμία διπλή χρέωση για την εποπτεία και πλήρης διαφάνεια στα τέλη που θα επιβάλλονται στις εποπτευόμενες επιχειρήσεις. Το μεγάλο στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι πλέον να περάσουν από την ενοποίηση των κανόνων στην ενοποίηση της ίδιας της εποπτείας. Γιατί όσο οι ευρωπαϊκές αγορές λειτουργούν όλο και περισσότερο χωρίς σύνορα τόσο δυσκολότερο γίνεται να εποπτεύονται με ένα μοντέλο που παραμένει κατακερματισμένο σε εθνικό επίπεδο.
Lamda Marinas: Ποιος αναλαμβάνει το τιμόνι μετά την παραίτηση Κατσικάδη
Αλλαγή σκυτάλης, όπως μαθαίνουμε, σημειώνεται στη διοίκηση της LAMDA Marinas, με τον Οδυσσέα Αθανασίου να αναλαμβάνει πλέον πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, μετά την αποχώρηση του Σταύρου Κατσικάδη. Η αλλαγή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο μέχρι πρότινος επικεφαλής των μαρίνων της LAMDA Development έχει ήδη περάσει στην επόμενη επαγγελματική του σελίδα, αναλαμβάνοντας από την 1η Σεπτεμβρίου καθήκοντα διευθύνοντος συμβούλου στη Μαρίνα Αλίμου, που βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ. Η αποχώρηση Κατσικάδη από τη LAMDA Marinas αποτυπώνεται πλέον και επισήμως στο ΓΕΜΗ. Όπως προκύπτει από τη σχετική καταχώριση, είχε υποβάλει την παραίτησή του στις 31 Αυγούστου από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου και του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου, με το ΔΣ να ανασυγκροτείται και τον Οδυσσέα Αθανασίου να αναλαμβάνει πρόεδρος και CEO. Ο Κατσικάδης μετακινείται στη Μαρίνα Αλίμου σε μια κομβική περίοδο, καθώς η μεγάλη ανάπλαση της μαρίνας, μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας, περνά στην τελική φάση υλοποίησης. Πρόκειται άλλωστε για στέλεχος με μακρά παρουσία στον χώρο του θαλάσσιου τουρισμού και των μαρίνων, έχοντας συνδέσει σημαντικό μέρος της επαγγελματικής του πορείας με τη Μαρίνα Φλοίσβου και τη LAMDA Marinas, ενώ παραμένει Πρόεδρος της Ένωσης Μαρίνων Ελλάδας. Από την άλλη πλευρά, ο Οδυσσέας Αθανασίου αποκτά πλέον άμεσο διοικητικό ρόλο και στη LAMDA Marinas. Σύμφωνα με την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, αναλαμβάνει ευρείες αρμοδιότητες εκπροσώπησης και διοίκησης της εταιρείας, ενώ το νέο ΔΣ συμπληρώνουν ο Ιωάννης Γιαννακόπουλος ως αντιπρόεδρος και οι Θεόδωρος Γαβριηλίδης, Χαράλαμπος Γκορίτσας και Απόστολος Ζαφόλιας ως μέλη. Η θητεία του σχήματος ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2027.
Ελληνικό: Στα «κάγκελα» οι δήμαρχοι για το κόστος της υπογειοποίησης της Ποσειδώνος
Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο τοποθετήθηκαν δημόσια οι δήμαρχοι Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, και Γλυφάδας, Γιώργος Παπανικολάου, για την υπογειοποίηση της Λεωφόρου Ποσειδώνος στο Ελληνικό, θέτοντας ευθέως ζήτημα για το ποιος θα επωμιστεί το κόστος λειτουργίας και συντήρησης του νέου τούνελ. Σε κοινή τους δήλωση, οι δύο δήμαρχοι υποστηρίζουν ότι η ετήσια δαπάνη, την οποία υπολογίζουν σε περισσότερα από 2 εκατ. ευρώ, φαίνεται πως θα βαρύνει το Δημόσιο και όχι την πλευρά της επένδυσης. Κονδύλης και Παπανικολάου συνδέουν ευθέως την υπογειοποίηση του τμήματος της Ποσειδώνος, μήκους περίπου 1,2 χιλιομέτρων, με την ανάπτυξη του Ελληνικού. Όπως αναφέρουν, το έργο δρομολογήθηκε προκειμένου να ενοποιηθεί η έκταση του πρώην αεροδρομίου με την παραλία, να περιοριστεί η όχληση της λεωφόρου για τις νέες κατοικίες και εγκαταστάσεις και να δημιουργηθούν, όπως υποστηρίζουν, σημαντικές υπεραξίες για το ακίνητο. Με βάση αυτό το σκεπτικό, οι δύο δήμαρχοι διερωτώνται γιατί το κόστος λειτουργίας και συντήρησης της υπογειοποίησης δεν προβλέπεται να καλύπτεται από την ίδια την επένδυση. Μάλιστα, αντιπαραβάλλουν την περίπτωση του τούνελ με άλλες λειτουργίες εντός του Ελληνικού, σημειώνοντας ότι για τους κοινόχρηστους χώρους, τη διαχείριση των απορριμμάτων και το πάρκο έχουν προβλεφθεί ειδικοί φορείς και αντίστοιχα έσοδα. Ιδιαίτερα επικριτικοί εμφανίζονται και ως προς το κυκλοφοριακό όφελος του έργου. Σύμφωνα με την κοινή τους τοποθέτηση, η υπογειοποίηση του συγκεκριμένου τμήματος δεν αντιμετωπίζει τα βασικά σημεία συμφόρησης, καθώς η αρχή και το τέλος της διαδρομής παραμένουν στα ίδια σημεία. Εκφράζουν, μάλιστα, την ανησυχία ότι στις ώρες αιχμής οι οδηγοί θα εξακολουθούν να κινούνται με πολύ χαμηλές ταχύτητες, αυτήν τη φορά όμως μέσα σε ένα κλειστό τούνελ μήκους 1,2 χιλιομέτρων. Οι δήμαρχοι Αλίμου και Γλυφάδας θέτουν παράλληλα δύο συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Πρώτον, υποστηρίζουν ότι εάν οι επενδυτές δεν αναλάβουν το κόστος λειτουργίας του τούνελ, η Πολιτεία δεν θα πρέπει να το παραλάβει. Δεύτερον, εάν τελικά η δαπάνη περάσει στο Δημόσιο, ζητούν η έκταση που καταλαμβάνει σήμερα η παραλιακή λεωφόρος να αποδοθεί στο Ελληνικό Δημόσιο και να αξιοποιηθεί για τη συνέχεια του πεζόδρομου και του ποδηλατόδρομου της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Στην ίδια παρέμβαση επαναφέρουν και το ευρύτερο ζήτημα του κυκλοφοριακού στα Νότια Προάστια. Εκτιμούν ότι οι νέες χρήσεις που αναπτύσσονται στο Ελληνικό θα προσθέσουν επιπλέον κυκλοφοριακούς φόρτους σε μια περιοχή που ήδη αντιμετωπίζει σημαντική συμφόρηση, ενώ επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει συνολικό σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος και ότι η επέκταση του Μετρό προς τη Γλυφάδα παραμένει χωρίς εξασφαλισμένους πόρους και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Επαναλαμβάνουν, τέλος, την πάγια θέση τους υπέρ μιας συνολικής υπογειοποίησης της Λεωφόρου Ποσειδώνος κατά μήκος του παραλιακού μετώπου και όχι, όπως αναφέρουν, αποσπασματικών παρεμβάσεων, που συνδέονται με επιμέρους επενδύσεις. Ξεκαθαρίζουν ταυτόχρονα ότι δεν στρέφονται κατά της επένδυσης ή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, αλλά κατά ενός μοντέλου στο οποίο, όπως υποστηρίζουν, το Δημόσιο καλείται να αναλάβει δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την εξυπηρέτηση μιας ιδιωτικής ανάπτυξης. Γι’ αυτό και κλείνουν την κοινή τους παρέμβαση με δύο ιδιαίτερα αιχμηρές φράσεις: «τα κέρδη ιδιωτικά, τα έξοδα δημόσια» και «μονά-ζυγά δικά μας».
Ανάπλαση ΔΕΘ: Τι αλλάζει στον διαγωνισμό, οι νέες διευκρινίσεις
Νεότερα δεδομένα για τη μεγάλη ανάπλαση της ΔΕΘ-Helexpo στη Θεσσαλονίκη φέρνει ο νέος κύκλος διευκρινίσεων του διαγωνισμού από το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, καθώς αποσαφηνίζονται κρίσιμα ζητήματα για τα νέα εκθεσιακά κτίρια, το Βελλίδειο και τις υποδομές που βρίσκονται μέσα και κάτω από την έκταση. Παράλληλα, γίνεται σαφές ότι ένα σημαντικό μέρος των τελικών τεχνικών λύσεων θα περάσει στον ανάδοχο, ο οποίος θα κληθεί μέσα από τις οριστικές μελέτες και τις μελέτες εφαρμογής να λύσει αρκετούς από τους «γρίφους» του έργου. Στα δύο νέα εκθεσιακά κτίρια, Hall 01 και Hall 02, η πιστοποίηση περιβαλλοντικής βιωσιμότητας LEED επιπέδου «Certified» αποτελεί υποχρέωση του αναδόχου. Η διαδικασία δεν έχει ξεκινήσει από την αναθέτουσα αρχή και θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως την οριστική παραλαβή του έργου, γεγονός που σημαίνει ότι οι απαιτήσεις της πιστοποίησης θα πρέπει να ενσωματωθούν στον τελικό σχεδιασμό. Πιο καθαρή γίνεται πλέον και η εικόνα για το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο. Στατική ενίσχυση δεν προβλέπεται, καθώς οι εργασίες περιορίζονται σε ανακαίνιση, εκσυγχρονισμό και αποκατάσταση τοπικών βλαβών, χωρίς επέμβαση στη στατικότητα του κτιρίου. Μάλιστα, η αναφορά περί «στατικής ενίσχυσης» στα τεύχη του διαγωνισμού διευκρινίζεται ότι είχε γίνει εκ παραδρομής. Αντίθετα, εκτεταμένη θα είναι η παρέμβαση στο ενεργειακό κέλυφος, καθώς προβλέπεται πλήρης αντικατάσταση των εσωτερικών και εξωτερικών κουφωμάτων, συνολικής επιφάνειας που εκτιμάται περίπου στα 800 τ.μ. Ένα από τα πιο σύνθετα μέτωπα είναι οι υφιστάμενες υποδομές. Από την έκταση της ΔΕΘ διέρχεται παντορροϊκό δίκτυο αποχέτευσης, ωστόσο η μελέτη και η κατασκευή της διευθέτησής του δεν περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη εργολαβία. Εκτός αντικειμένου βρίσκονται και οι αγωγοί ομβρίων που εμφανίζονται στην προμελέτη της ΕΥΑΘ ως προς μετατόπιση, καθώς εντάσσονται στη χωριστή διευθέτηση του παντορροϊκού δικτύου. Την ίδια ώρα, ανοιχτό παραμένει το μέλλον πέντε υποσταθμών που, σύμφωνα με τα σχέδια, θα απομακρυνθούν από τις σημερινές θέσεις τους. Το αν θα μετεγκατασταθούν ή θα επιλεγεί διαφορετική λύση θα καθοριστεί από τις μελέτες του αναδόχου, όπως θα συμβεί και με άλλες υφιστάμενες ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις. Οι διευκρινίσεις βάζουν, τέλος, αυστηρό πλαίσιο και ως προς την εμπειρία των υποψηφίων. Για τους μεμονωμένους οικονομικούς φορείς απαιτούνται έργα τουλάχιστον 36,6 εκατ. ευρώ στα οικοδομικά και άλλα 36,6 εκατ. ευρώ στα ηλεκτρομηχανολογικά κατά την τελευταία πενταετία. Αίτημα ώστε η απαίτηση να καλυφθεί από την κατασκευή νέου σταθμού Μετρό, που περιλαμβάνει και τις δύο κατηγορίες εργασιών, δεν έγινε δεκτό.
Η TUI «ανακαλύπτει» την Πάτρα
Μια θέση στον χάρτη της διεθνούς κρουαζιέρας επιχειρεί να κερδίσει η Πάτρα, η οποία συνήθως παρακολουθεί τα κρουαζιερόπλοια να κατευθύνονται προς το Κατάκολο, την Κέρκυρα και τα μεγάλα νησιωτικά λιμάνια. Η Marella Cruises, η εταιρεία κρουαζιέρας της TUI UK, εντάσσει για πρώτη φορά την αχαϊκή πρωτεύουσα στο πρόγραμμά της από τον Ιούλιο του 2028. Το Marella Explorer θα προσεγγίζει την Πάτρα στο πλαίσιο της νέας επταήμερης διαδρομής «Grecian Gems», με αφετηρία την Κέρκυρα. Η TUI παρουσιάζει την πόλη στους Βρετανούς ταξιδιώτες ως έναν αυθεντικό και λιγότερο κορεσμένο ελληνικό προορισμό, προβάλλοντας την ιστορία, την τέχνη και τον Άγιο Ανδρέα. Το ενδιαφέρον είναι ότι η επιλογή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ανοίγει ξανά η συζήτηση για τις τουριστικές υποδομές και τη μελλοντική αξιοποίηση της μαρίνας της Πάτρας. Γιατί η προσέγγιση ενός πλοίου είναι ασφαλώς θετική είδηση, το πραγματικό στοίχημα, όμως, είναι αν η πόλη θα έχει προετοιμαστεί μέχρι το 2028, ώστε να μετατρέψει τους επιβάτες του σε επισκέπτες με ουσιαστικό οικονομικό αποτύπωμα.
Ρεύμα: Ξεκλειδώνει η ανάκτηση του κόστους σύνδεσης
Στην πράξη περνά πλέον ο επιμερισμός κατά 50%-50% του κόστους σύνδεσης στο σύστημα μεταφοράς, καθώς ξεκίνησε η διαδικασία για την επιστροφή στους δικαιούχους του ποσού που αναλαμβάνει ο ΑΔΜΗΕ. Η πρόβλεψη αφορά κατά κύριο λόγο επενδυτές ΑΠΕ, αν και όχι αποκλειστικά. Καλύπτει, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει το θεσμικό πλαίσιο, χρήστες του ηλεκτρικού συστήματος οι οποίοι έχουν κατασκευάσει έργα για τη σύνδεση των έργων τους στο σύστημα. Επομένως, στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται, για παράδειγμα, και κάτοχοι νέων θερμοηλεκτρικών μονάδων. Η λογική της ρύθμισης, η οποία θεσπίστηκε το 2022, είναι ότι οι υποδομές που κατασκευάζονται με αφορμή τη σύνδεση μιας νέας μονάδας εξυπηρετούν παράλληλα και την αναβάθμιση του συστήματος μεταφοράς, ενώ στη συνέχεια περνούν στην κυριότητα του ΑΔΜΗΕ. Γι’ αυτό προβλέφθηκε ότι το 50% του επιλέξιμου κόστους επιβαρύνει τον χρήστη και το υπόλοιπο 50% αναλαμβάνεται από τον Διαχειριστή. Αξίζει να σημειωθεί ότι για κάθε είδους έργο σύνδεσης η Ρυθμιστική Αρχή έχει προσδιορίζει ένα εύλογο κόστος. Αν η δαπάνη του επενδυτή είναι μεγαλύτερη, τότε ο επιμερισμός (δηλαδή ο υπολογισμός του 50% που πρέπει να καταβάλει ο ΑΔΜΗΕ) θα γίνει στη βάση αυτού του πλαφόν της Ρυθμιστικής Αρχής. Σε πρώτη φάση, οι επενδυτές θα υποβάλουν το έντυπο πρόθεσης ανάκτησης και συμπληρωμένο τον πίνακα όπου κωδικοποιούνται οι σχετικές δαπάνες. Η κωδικοποίηση θα επιτρέψει τον γρήγορο έλεγχο από τον Διαχειριστή, ώστε στη συνέχεια ο ενδιαφερόμενος να υποβάλει το έντυπο αίτησης ανάκτησης, με το οποίο θα δρομολογηθεί η επιστροφή του 50% του κόστους με το οποίο έχει επιβαρυνθεί. Η εξέταση των αιτήσεων θα γίνεται με χρονική προτεραιότητα, στη βάση των πλήρων φακέλων που θα υποβάλλονται από ενδιαφερόμενους.
Η ψαλίδα ανάμεσα στις προβλέψεις του ψηφισμένου Προϋπολογισμού και το χθεσινό Προσχέδιο
Αξιοσημείωτη είναι η ψαλίδα ανάμεσα στις αρχικές προβλέψεις του Κρατικού Προϋπολογισμού 2026 που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2025 και τις νεότερες εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας, όπως αποτυπώθηκαν στο Προσχέδιο Προϋπολογισμού 2027 που δημοσιοποιήθηκε χθες. Οι εκτιμήσεις του Προσχεδίου δεν είναι απολογιστικές, βασίζονται όμως στα διαθέσιμα στοιχεία έως το τέλος Αυγούστου και δίνουν μια αρκετά σαφή εικόνα για το πού θα κλείσει η χρονιά. Ο ψηφισμένος Προϋπολογισμός προέβλεπε, λοιπόν, ανάπτυξη 2,4% για το 2026, το Προσχέδιο την κατέβασε στο 2%, καταγράφοντας απόκλιση 0,4 ποσοστιαίας μονάδας. Μεγαλύτερη ήταν εντούτοις η αναθεώρηση στις επενδύσεις. Για τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου ο ψηφισμένος Προϋπολογισμός προέβλεπε αύξηση 10,2%, ενώ πλέον το συγκεκριμένο μέγεθος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 7,7%, 2,5 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον στόχο. Σημαντική είναι επίσης η απόκλιση στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών. Η αρχική πρόβλεψη έκανε λόγο για αύξηση 4,5%, όμως η νεότερη εκτίμηση περιορίζει την επίδοση στο 2,9%. Η μεγαλύτερη αστοχία εντοπίζεται στον πληθωρισμό. Ενώ ο εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή προβλεπόταν να αυξηθεί κατά 2,2%, εκτιμάται στο 3,8%, δηλαδή 1,6 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα. Η απόκλιση αυτή δικαιολογείται 100% αν ληφθεί υπόψη ότι αιτία για την άνοδο του πληθωρισμού είναι ο πόλεμος στο Ιράν, που οδήγησε σε αυξήσεις των ενεργειακών τιμών και που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει. Δεν δικαιολογείται, όμως, εξίσου η αστοχία στις επενδύσεις, δεδομένου ότι το 2026 ήταν η τελευταία και θεωρητικά ισχυρότερη χρονιά υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης.
Έρχεται αύξηση συντάξεων 2,9% το 2027 αντί 2,6%
Πάντως, λόγω της αναθεώρησης της εκτίμησης για τον πληθωρισμό, φέτος το Δημόσιο θα κληθεί να βάλει πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη. Τουλάχιστον για τους συνταξιούχους. Και αυτό γιατί με πληθωρισμό 3,8% και ανάπτυξη 2%, προκύπτει -βάσει νόμου- μία αύξηση 2,9% σε όλες τις κύριες συντάξεις από 1ης Ιανουαρίου 2027. Με πληθωρισμό 3,2% και ανάπτυξη 2% που προέβλεπε μέχρι πρότινος το ΥΠΟΙΚ, προέκυπτε αύξηση 2,6%. Μάλιστα, μια προσεκτική ματιά στο προσχέδιο του προϋπολογισμού δείχνει πως η δημοσιονομική δαπάνη, την οποία έχει εγγράψει ο κ. Πετραλιάς, για την αύξηση των συντάξεων το 2027 θα ανέλθει στα 807 εκατ. ευρώ αντί των 750 εκατ. ευρώ που προέβλεπε η εξειδίκευση των μέτρων τα οποία εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της 90ής Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης.
