Τράπεζες: Προσδοκίες για γενναία διανομή κερδών στους μετόχους το 2027
Κέρδη της τάξεως του 32% (έναντι 22,8% του Γενικού Δείκτη) έχει διατηρήσει ο τραπεζικός κλάδος, παρά τις έξωθεν πιέσεις στην αγορά, που στέρησαν στις εγχώριες τράπεζες κοντά στα 6 δισ. ευρώ από τη χρηματιστηριακή τους αξία. Από την αρχή της χρονιάς, η Πειραιώς διατηρεί κέρδη 42,3%, η Eurobank 30,1%, η Εθνική 26% και η Alpha Bank 19,1%. Το ενδιαφέρον για τις ελληνικές τράπεζες συντηρείται λόγω της καλής πορείας των βασικών τους μεγεθών, όπως αναμένεται να φανεί και στα αποτελέσματα εννεαμήνου, που θα ανακοινώσουν στα τέλη της ερχόμενης εβδομάδας, δίνοντας στους αναλυτές και το στίγμα για το κλείσιμο του έτους. Ως αποτέλεσμα των ισχυρών επιδόσεων, στο επίκεντρο βρίσκονται οι διανομές κερδών, με τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες να οδεύουν σε επιστροφές στους μετόχους τους (μέσω μερισμάτων και επαναγορών ιδίων μετοχών), που εκτιμώνται για το 2027 πλέον, σε 8%-9%, έναντι 7,8% μέσου όρου για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Οι αυξημένες διανομές κερδών, πάντως, θα είναι χαρακτηριστικό της επόμενης χρονιάς. Η Citi εκτιμά ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες μπαίνουν το 2027 σε μια περίοδο που θα αποδειχθεί μία από αυτές με τις μεγαλύτερες επιστροφές κεφαλαίων προς τους μετόχους τους. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπει ότι οι συνολικές διανομές στους μετόχους των ευρωπαϊκών τραπεζών θα φτάσουν τα 171 δισ. ευρώ για το 2027, από τα οποία τα 109 δισ. ευρώ μέσω μερισμάτων και τα 62 δισ. ευρώ μέσω επαναγορών ιδίων μετοχών.
Με ρυθμούς άνω του 25% «τρέχουν» τα στεγαστικά δάνεια
Το 2027 οι ελληνικές τράπεζες ετοιμάζονται και για χρονιά ρεκόρ στη στεγαστική πίστη. Για να ακριβολογώ –επειδή προφανώς δεν θα φτάσουμε να δούμε τα διψήφια ποσά σε δισ. των εκταμιεύσεων της χρυσής εποχής της στεγαστικής πίστης στην Ελλάδα, από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 έως το 2007–, το ρεκόρ για το οποίο κάνουν λόγο οι τραπεζίτες αφορά εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων σε υψηλά της τελευταίας δεκαετίας. Όπως πληροφορούμαι, στο εννεάμηνο η στεγαστική πίστη αναμένεται να δείξει ρυθμό αύξησης 25,5%, με τις νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων από τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες στα 2,185 δισ. ευρώ. Ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς, πάντως, αφού το μερίδιο του τραπεζικού δανεισμού στις αγοραπωλησίες ακινήτων παραμένει ακόμη γύρω στο 10%-15%. Στο 15%, επίσης αρκετά χαμηλότερα από το τι ισχύει στην υπόλοιπη Ευρωζώνη, όπου το 60%-65% των στεγαστικών δανείων χορηγούνται μέσω μεσιτών ή συμβούλων δανείων, βρίσκεται και το ποσοστό των στεγαστικών δανείων που εκταμιεύονται μέσω διαμεσολάβησης. Σε ένα σύνθετο περιβάλλον, με ανοδικές τις τιμές των ακινήτων, αυξήσεις επιτοκίων και πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα, τα περιθώρια ανάπτυξης για τη συγκεκριμένη αγορά είναι πολύ μεγάλα, αφού η συμβουλή στον δανειολήπτη για τα χρηματοδοτικά προγράμματα καθίσταται ολοένα και πιο επιβεβλημένη. Όσοι παίρνουν στεγαστικό δάνειο, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, πάντως, στρέφονται σε μικρότερα ακίνητα.
Σε ιστορικά χαμηλά ο δανεισμός των ελληνικών τραπεζών από το Ευρωσύστημα
Η ανάκτηση της εμπιστοσύνης έχει ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών, τόσο μέσω της αύξησης των καταθέσεων όσο κυρίως μέσω των εκδόσεων τραπεζικών ομολόγων, που για φέτος αναμένεται να ξεπεράσουν τα 6 δισ. ευρώ. Μάλιστα, η χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών από το Ευρωσύστημα -η οποία στο αποκορύφωμα της κρίσης του 2015 είχε ξεπεράσει και τα 125 δισ. ευρώ- έχει πέσει σε ιστορικά χαμηλά. Η χρήση μακροπρόθεσμων εργαλείων χρηματοδότησης από το Ευρωσύστημα, όπως τα LTROs, βρέθηκε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, σε 1,65 δισ. τον Αύγουστο, όπως καταγράφεται στην τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία. Αυτό καθώς οι τράπεζες πλέον έχουν σε μεγάλο βαθμό υποκαταστήσει το μερίδιο χρηματοδότησης από την ΕΚΤ, με αυξανόμενα μερίδια χρηματοδότησης από τις αγορές κεφαλαίων. Ταυτόχρονα, τα περιουσιακά στοιχεία του εγχώριου τραπεζικού συστήματος που είναι αποδεκτά από το Ευρωσύστημα ως εξασφάλιση για πράξεις νομισματικής πολιτικής, όπως αποτυπώνονται στις οικονομικές καταστάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, διαμορφώνονταν τον Αύγουστο σε 29,7 δισ. ευρώ.
Capital Maritime Finance: «Ντεμπούτο» στο Euronext Athens με κεφαλαιοποίηση 1,05 δισ.
Με αρχική κεφαλαιοποίηση 1,05 δισ. ευρώ θα κάνει το ντεμπούτο της η Capital Maritime Finance (CMF) στο χρηματιστήριο της Αθήνας. Είναι η πρώτη ναυτιλιακή εταιρεία με δραστηριότητες στην ποντοπόρο ναυτιλία που εισάγεται στο Euronext Athens και αυτό είναι μια πολύ σημαντική κίνηση. Συνιστά ψήφο εμπιστοσύνης της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και είθε το παράδειγμα της CMF να μιμηθούν και άλλοι εφοπλιστές, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Συνολικά, αύριο, Τρίτη, θα εισαχθούν στη Λ. Αθηνών 140 εκατ. μετοχές της εταιρείας CMF προς 7,5 ευρώ η καθεμία. Αρχικά η εταιρεία διέθετε 100 εκατ. μετοχές και η τελευταία αύξηση μετοχικού κεφαλαίου οδήγησε τον αριθμό των μετοχών σε 140 εκατ. ευρώ, με την έκδοση 40 εκατ. νέων μετοχών. Υπενθυμίζεται ότι αρχικά στόχος ήταν η έκδοση να συμπεριλάβει την έκδοση 31.887.755 μετοχών, αλλά τελικά προχώρησε η έκδοση 40.000.000 εκατ. μετοχών. Η συνολική ζήτηση είχε ανέλθει σε 144.740.097 μετοχές ή περίπου 4,5 φορές περισσότερες από τη σχεδιαζόμενη αρχική έκδοση.
Η Epsilon Net, η Εθνική και το ερώτημα του ενός δισεκατομμυρίου
Κινητικότητα ακούω ότι αναπτύσσεται γύρω από την Epsilon Net, χωρίς πάντως να υπάρχει μέχρι στιγμής συγκεκριμένη συμφωνία πώλησης. Η HG Capital, η οποία απέκτησε το 70% της EntersoftOne από την Epsilon Net, επανέρχεται στο προσκήνιο ως πιθανός ενδιαφερόμενος για ευρύτερες κινήσεις στον ελληνικό επιχειρηματικό λογισμικό. Η συγκέντρωση του κλάδου και οι προοπτικές του business software διατηρούν ζωντανό το ενδιαφέρον των επενδυτικών κεφαλαίων. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η Εθνική Τράπεζα, που συμμετέχει στην Epsilon Net, καθώς και ο βασικός μέτοχος, Ιωάννης Μίχος. Το ερώτημα είναι εάν οι σημερινοί μέτοχοι θα εξέταζαν μια πρόταση και κυρίως σε ποια αποτίμηση. Στην αγορά συζητείται ως ισχυρό κίνητρο μια αποτίμηση κοντά ή πάνω από το 1 δισ. ευρώ. Προς το παρόν, όμως, περισσότερο πρόκειται για επενδυτικά σενάρια, παρά για δρομολογημένη συναλλαγή.
Το Cambas Gardens της Dimand περνά από την Περιφέρεια Αττικής
Μετά την παρουσίαση του σχεδίου σε τοπικούς φορείς και κατοίκους της περιοχής την περασμένη εβδομάδα, έρχεται τώρα η σειρά της Περιφέρειας Αττικής να τοποθετηθεί για το Cambas Gardens, την πολυσυζητημένη επένδυση της Dimand. Την προσεχή Πέμπτη τίθεται προς γνωμοδότηση η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την αξιοποίηση του Κτήματος Καμπά στην Κάντζα. O σχεδιασμός συνδυάζει την ανέγερση συγκροτήματος γραφείων μεικτής χρήσης με την ανακατασκευή και ανάδειξη των διατηρητέων κτιρίων του ιστορικού οινοποιείου Καμπά και του Σιδηροδρομικού Σταθμού Κάντζας ως μουσείου και πολιτιστικών χώρων. Προβλέπει επίσης κοινόχρηστους χώρους και υποδομές στην περιοχή οργανωμένης ανάπτυξης παραγωγικών δραστηριοτήτων. Η παρουσίαση στην τοπική κοινωνία προηγήθηκε, επομένως, ενός ακόμη ουσιαστικού σταδίου της περιβαλλοντικής διαδικασίας. Κρατήστε το ότι η Περιφέρεια καλείται να γνωμοδοτήσει επί της μελέτης. Η συνεδρίαση δεν αποτελεί την τελική περιβαλλοντική αδειοδότηση, αλλά θα δείξει τη θέση της για τους όρους με τους οποίους μπορεί να προχωρήσει η μεταμόρφωση του κτήματος.
Το σχέδιο XKS για πεντάστερο ξενοδοχείο στη Σόλωνος, με «γείτονες» διατηρητέα του Τσίλερ
Μία ακόμη διεύθυνση μπαίνει στον χάρτη της πεντάστερης Αθήνας, αυτήν τη φορά στη γωνία Σόλωνος και Μαυρομιχάλη. Πίσω από το σχέδιο βρίσκεται ο πολιτικός μηχανικός Χαράλαμπος Σταθακόπουλος, επικεφαλής της XKS, του τεχνικού σχήματος που έχει στο χαρτοφυλάκιο έργων του ξενοδοχεία όπως το Sandblu και το Costa Grand στη Σαντορίνη, αλλά και το Amazon Mykonos. Τώρα, μέσω της S CHIMEIO MON Α.Ε., το ενδιαφέρον στρέφεται στο κέντρο της πρωτεύουσας, με σχεδιασμό για πεντάστερο με τρία υπόγεια και πισίνα. Μόνο που η συγκεκριμένη γειτονιά έχει και απαιτητικούς… γείτονες: δύο διατηρητέα έργα του Τσίλερ. Το υπουργείο Πολιτισμού ενέκρινε υπό όρους την αρχιτεκτονική μελέτη, κόβοντας τον προτεινόμενο όγδοο όροφο και ζητώντας αλλαγές στις όψεις. Η αδειοδότηση, λοιπόν, προχωρεί, με προσαρμογές. Προϋπολογισμός, δωμάτια και ξενοδοχειακό σήμα παραμένουν τα επόμενα κομμάτια του παζλ. Το ενδιαφέρον, πάντως, είναι η ίδια η τοποθεσία: η πολυτελής φιλοξενία της Αθήνας αναζητεί χώρο και πέρα από τις καθιερωμένες ξενοδοχειακές πιάτσες του Συντάγματος και της Ακρόπολης.
Παραλιακό μέτωπο και δημοτικά τέλη: Δύο ρυθμίσεις που αλλάζουν τα δεδομένα για τους δήμους
Δύο διατάξεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τη διαχείριση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας περιλαμβάνει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η πρώτη αφορά τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος στο παραλιακό μέτωπο της Αττικής, ενώ η δεύτερη τις απαλλαγές από δημοτικά και περιφερειακά τέλη για συγκεκριμένες κατηγορίες δημόσιων φορέων και επιχειρήσεων. Ειδικότερα, με το άρθρο 339, καφετέριες και εστιατόρια που βρίσκονται σε τουριστικά κτήματα ιδιοκτησίας ή διαχείρισης της ΕΤΑΔ, στην παραλιακή ζώνη από τον Φαληρικό Όρμο έως την Αγία Μαρίνα Κρωπίας, εντάσσονται στην κατηγορία των «εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής». Η πρόβλεψη έχει ήδη προκαλέσει την έντονη αντίδραση του δημάρχου Αλίμου, ο οποίος εκφράζει ανησυχίες για περιορισμό των αρμοδιοτήτων των δήμων στην αδειοδότηση και τον έλεγχο των συγκεκριμένων επιχειρήσεων, ιδίως σε ζητήματα ηχορύπανσης και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Πάντως, η διάταξη δεν προβλέπει αυτομάτως νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών, ενώ οι ακριβείς συνέπειες για τις δημοτικές αρμοδιότητες χρειάζονται περαιτέρω αποσαφήνιση. Την ίδια ώρα, με το άρθρο 372 επανακαθορίζεται το πλαίσιο απαλλαγών από δημοτικά και περιφερειακά τέλη, με τις δημόσιες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας που εκτελούν συγκοινωνιακό έργο να απαλλάσσονται από σχετικά τέλη και εισφορές για τη δομημένη και αδόμητη ακίνητη περιουσία που χρησιμοποιούν για τη δραστηριότητά τους. Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπονται απαλλαγές και για άλλες κατηγορίες δημόσιων φορέων. Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται αφενός στο πώς θα εφαρμοστεί το νέο καθεστώς στα παραλιακά ακίνητα της ΕΤΑΔ και αφετέρου στο οικονομικό αποτύπωμα των απαλλαγών για τους δήμους, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν αυξανόμενες ανάγκες υποδομών και υπηρεσιών.
Η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό χάρτη της αποθήκευσης ενέργειας
Στην ομάδα των ευρωπαϊκών χωρών με αρκετά υψηλές φιλοδοξίες για την ανάπτυξη της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας συγκαταλέγεται η Ελλάδα, όπως προκύπτει από τη συγκεντρωτική αποτύπωση των εθνικών δεσμεύσεων που δημοσιοποίησε η Κομισιόν. Η ελληνική δέσμευση για ανάπτυξη ισχύος 3-4 GW έως το τέλος του 2028 είναι ήδη γνωστή, ωστόσο η σύγκρισή της με τους αντίστοιχους στόχους των υπόλοιπων κρατών-μελών αναδεικνύει το μέγεθος της εγχώριας επενδυτικής κινητοποίησης. Είναι ενδεικτικό ότι, με βάση τις δεσμεύσεις που αφορούν την τριετία 2026-2028, υψηλότερα από την Ελλάδα τοποθετείται η Ισπανία, με 4-5 GW, ενώ η Βουλγαρία προβλέπει την προσθήκη περίπου 4,34 GW. Βέβαια, η βαλκανική χώρα διαθέτει επίσης μονάδες αποθήκευσης ισχύος 6 GW. Αντίθετα, η Ρουμανία κινείται στα 2,5 GW και η Λιθουανία λίγο πάνω από το 1 GW. Ακόμη μεγαλύτερα μεγέθη έχουν δηλώσει η Πολωνία, με 11 GW, και η Αυστρία, με 5 GW. Μέχρι στιγμής έχουν υποβάλει συγκεκριμένες δεσμεύσεις 19 χώρες, ενώ αναμένονται άλλες τρεις έως το τέλος του έτους, μεταξύ των οποίων η Γερμανία. Η σημασία της πρωτοβουλίας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, αν ληφθεί υπόψη ότι η Κομισιόν υπολογίζει πως η ΕΕ θα χρειαστεί περίπου 200 GW αποθήκευσης έως το 2030, από 55 GW στις αρχές του 2026.
Η πρόσκληση Παπαστεργίου για ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και το «χάρχαλο» σε ψυγεία και φωτοβολταϊκά
Την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας τριών κρίσιμων φορέων για τη λειτουργία της χώρας και του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης επιδιώκει ο αρμόδιος υπουργός, Δημήτρης Παπαστεργίου. Μέσω της πρόσκλησης ύψους 10 εκατ. ευρώ, στόχος είναι η χρηματοδότηση έργων ενίσχυσης της κυβερνοασφάλειας του δημοσίου που λειτουργούν κρίσιμες ψηφιακές υποδομές της ΕΔΥΤΕ (Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας), της ΗΔΥΚΑ (Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης) και του KETYAK (Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας) της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Τα έργα θα χρηματοδοτηθούν από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) του υπουργείου και καλύπτουν και τρίτους φορείς με τους οποίους έχουν υπογραφεί προγραμματικές συμφωνίες με ΕΔΥΤΕ, ΗΔΥΚΑ και ΚΕΤΥΑΚ. Εν τω μεταξύ, εντελώς «χάρχαλο» είναι το σύστημα ελέγχου μονάδων από απόσταση. Με αφορμή την υπόθεση της κυβερνοεπίθεσης σε ψυγεία στην Γαλλία, σε ελέγχους που έγιναν στη χώρα μας εντοπίστηκαν τουλάχιστον 300 ελεγκτές (επαγγελματικών) ψυγείων στο διαδίκτυο χωρίς κανένα ή με περιορισμένα μέτρα ασφαλείας και πάνω από 1.800 ελεγκτές φωτοβολταϊκών πάρκων. Αντίθετα, πολύ περιορισμένος είναι ο αριθμός των ελεγκτών (controllers) των ανεμογεννητριών που δεν διαθέτουν ισχυρά συστήματα ασφαλείας.
Και οι μικρομεσαίοι λιανέμποροι στην περίμετρο των ωφελούμενων του voucher τροφίμων
Το σύνολο του λιανεμπορίου θα καλύψει εν τέλει το νέο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας μέσω προπληρωμένης κάρτας για τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, του γνωστού και ως voucher για τρόφιμα. Αυτό προέκυψε μετά το μπαράζ των συναντήσεων που είχε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, με την ηγεσία της ΓΣΕΒΕΕ, έπειτα της ΕΣΕΕ και τέλος της Παναττικής Ομοσπονδίας Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών, κατά τις τελευταίες μέρες. Έτσι, οι δικαιούχοι δεν θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν την προπληρωμένη κάρτα μόνο στα σούπερ μάρκετ, αλλά και στις μικρές επιχειρήσεις του λιανεμπορίου, δηλαδή τα μίνι μάρκετ και τα μανάβικα της γειτονιάς, καθώς και στις λαϊκές αγορές. Αυτό -προφανώς- είναι θετικό, καθώς δεν αποκλείονται οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις από τις θετικές επιδράσεις στον τζίρο του λιανεμπορίου μέσω του voucher για τα τρόφιμα. Παράλληλα, μπορούν οι ίδιοι οι δικαιούχοι της νέας προπληρωμένης κάρτας να διευκολυνθούν στις αγορές τους, καθώς θα τη χρησιμοποιούν σε κάθε κατάστημα λιανικής. Σύμφωνα με δηλώσεις της κ. Μιχαηλίδου, το μέτρο θα ενεργοποιηθεί πριν από τα Χριστούγεννα, δηλαδή αρκετά αργότερα σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό. Ωστόσο, αν αυτή η καθυστέρηση καθιστά και τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες δυνάμει ωφελούμενους, μπορεί να πει κανείς πως αξίζει. Σημειώνεται πως η νέα προπληρωμένη κάρτα αφορά μόνο τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος κατά τη στιγμή της ενεργοποίησης του μέτρου. Αν, όμως, οι εν λόγω δικαιούχοι δικαιούνταν επισιτιστική βοήθεια και κατά το προηγούμενο διάστημα, θα λάβουν αναδρομικά. Και το ποσό δεν είναι μικρό: Μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 1.000 ευρώ.
Εργασιακό: Η ενσωμάτωση κοινοτικών οδηγιών και τα περιθώρια άσκησης εθνικής πολιτικής
Ευρώπη… κοντεύουμε να γίνουμε στα εργασιακά και οσονούπω και ασφαλιστικά, εδώ και σχεδόν δύο χρόνια. Το υπουργείο Εργασίας από τον Δεκέμβριο του 2024 έχει τρέξει μια σειρά μεταρρυθμίσεων, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων αφορούν ενσωμάτωση κοινοτικών οδηγιών, είτε άμεσα είτε έμμεσα. Η αρχή έγινε στο τέλος του 2024, με την ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας για τους επαρκείς μισθούς. Αυτή προέβλεψε τον νέο μηχανισμό καθορισμού του κατώτατου μισθού (βάσει μαθηματικού τύπου) και ένα σχέδιο δράσης για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2025, το σχέδιο αυτό έγινε υπουργική απόφαση, ενώ τον Φεβρουάριο του 2026 ψηφίστηκε η ραχοκοκαλιά του, δηλαδή ο νόμος περί εθνικής κοινωνικής συμφωνίας για τις συλλογικές συμβάσεις. Αμέσως μετά, τον Ιούλιο του 2026, ψηφίστηκε η ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας για την εξίσωση των αμοιβών ανδρών-γυναικών. Τον Αύγουστο του 2026 ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για τα ΤΕΑ. Αυτό δεν αποτέλεσε μεν ενσωμάτωση κοινοτικής οδηγίας, αλλά ήταν εντελώς στο «πνεύμα» σειράς προτάσεων της Κομισιόν για την ενίσχυση της επαγγελματικής και ιδιωτικής ασφάλισης, οι οποίες μπορεί στο μέλλον να αποτελέσουν οδηγίες. Εξάλλου, μέχρι το τέλος του 2026 αναμένεται να έλθει νομοσχέδιο για την ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας για τις πλατφόρμες. Φυσικά, άλλο πράγμα είναι μια κοινοτική οδηγία που θεσπίζει ένα γενικό πλαίσιο κι άλλο το πώς κάθε χώρα θα την ενσωματώσει στην εθνική της νομοθεσία. Σε σχέση με το δεύτερο ζήτημα, κάθε χώρα βάζει την «πινελιά» της. Συνεπώς, υπάρχουν ορισμένα περιθώρια για την άσκηση εθνικής πολιτικής. Και, εν τέλει, με «εθνικά κριτήρια» θα κριθούν οι μεταρρυθμίσεις αυτές. Και η «κρίση» θα γίνει από όσους αφορούν οι μεταρρυθμίσεις και αυτοί είναι κάτοικοι κάθε χώρας. Επίσης, θα κριθεί αν οι περίφημες καλές πρακτικές της Ευρώπης που αποκρυσταλλώνονται στις κοινοτικές οδηγίες μπορούν να αποτελέσουν το ίδιο (δηλαδή… καλές πρακτικές) και για την Ελλάδα…
