Άναψε το «πράσινο φως» για τις πρώτες εκταμιεύσεις από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, σηματοδοτώντας έτσι την ενεργοποίηση ενός χρηματοδοτικού εργαλείου που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον ενεργειακό χάρτη της νησιωτικής Ελλάδας. Οι πρώτοι πόροι κατευθύνονται στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορείου Αιγαίου, επιβεβαιώνοντας προηγούμενο ρεπορτάζ του powergame.gr για την έναρξη λειτουργίας του Ταμείου εντός του πρώτου εξαμήνου του έτους.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα κονδύλια που αποδεσμεύονται ξεπερνούν οριακά τα 700 εκατ. ευρώ, με τις σχετικές εγκρίσεις να έχουν ήδη εξασφαλιστεί τόσο από την Κομισιόν (όσον αφορά την κρατική ενίσχυση), όσο και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (για την υπαγωγή των έργων στο Ταμείο). Το επόμενο βήμα είναι η δημοπράτηση των αντίστοιχων δικαιωμάτων εκπομπών CO2, ώστε να ξεκινήσει η ροή των κεφαλαίων προς τα δύο μεγάλα ενεργειακά πρότζεκτ.
Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις βρέθηκαν στην «πρώτη γραμμή» των εντάξεων, καθώς αποτελούν τα πιο ώριμα έργα του συνολικού επενδυτικού σχεδίου. Η κυβέρνηση και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν επιλέξει μία διαδικασία εγκρίσεων «κατά κύματα», ώστε να ενεργοποιούνται σταδιακά οι δράσεις που πληρούν τις τεχνικές και χρηματοδοτικές προϋποθέσεις. Επομένως, στην πορεία αναμένεται να ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα έργα που προορίζονται να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Απανθρακοποίησης.
Πόροι 1,7 δισ. ευρώ
Υπενθυμίζεται ότι το συγκεκριμένο Ταμείο αποτελεί ένα ad hoc χρηματοδοτικό εργαλείο αποκλειστικά για την Ελλάδα και ειδικότερα για τα νησιά. Στόχος του είναι η μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της νησιωτικής χώρας, περιορίζοντας παράλληλα το υψηλό ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει σήμερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι πόροι θα προέλθουν από τη δημοπρασία 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων που έχουν παραχωρηθεί στη χώρα ειδικά για τον σκοπό αυτό.
Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, δημιουργείται μία χρηματοδοτική «δεξαμενή» ύψους περίπου 1,7 δισ. ευρώ, με την προοπτική το ποσό να αυξηθεί περαιτέρω εφόσον ενισχυθούν οι τιμές των δικαιωμάτων CO2 τα επόμενα χρόνια. Τα κεφάλαια αυτά αναμένεται να διατεθούν μέχρι περίπου το 2032, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις 4,4 δισ. ευρώ σε ενεργειακές και περιβαλλοντικές υποδομές.
Το γεγονός ότι περισσότερα από 700 εκατ. ευρώ κατευθύνονται εξαρχής στις δύο μεγάλες διασυνδέσεις αποτυπώνει τη βαρύτητα που αποδίδεται στην άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης των τελευταίων αυτόνομων νησιωτικών συμπλεγμάτων της χώρας.
Αύξηση των κονδυλίων
Η βασική αρχιτεκτονική του Ταμείου είχε παρουσιαστεί από την κυβέρνηση τον περασμένο Ιούνιο, μαζί με τα αποκαλυπτήρια του Ταμείου Εκσυγχρονισμού και του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Σύμφωνα με την παρουσίαση τότε, για τα Δωδεκάνησα, η αρχική πρόβλεψη ήταν για εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 530 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα ενίσχυσης κατά 260 εκατ. μέσω ανακατανομής πόρων του Ταμείου.
Αντίστοιχα, για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου είχε αρχικά «κλειδώσει» ποσό 80 εκατ. ευρώ, με πιθανή αύξηση κατά 400 εκατ. ευρώ. Έτσι, η τελική χρηματοδοτική στήριξη των δύο έργων διαμορφώνεται περίπου 120 εκατ. ευρώ υψηλότερα σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό.
Υπενθυμίζεται ότι η εξασφάλιση της πλήρους χρηματοδότησης των εν λόγω πρότζεκτ αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου που δρομολογείται στον ΑΔΜΗΕ, αφού ο Διαχειριστής χρειάζεται «φρέσκα» ίδια κεφάλαια για να προχωρήσει σε νέο τραπεζικό δανεισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες, χάρις στη χρηματοδοτική «ένεση» από το Ταμείο Απανθρακοποίησης, με την επιτυχή έκβαση της ΑΜΚ θα κλειδώσει άμεσα το σύνολο του κόστους υλοποίησης των έργων.
Το προφίλ των διασυνδέσεων
Με βάση τις παρουσιάσεις της ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών προς αναλυτές και επενδυτές, τόσο η διασύνδεση των Δωδεκανήσων όσο και εκείνη των νησιών του Βορείου Αιγαίου εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν έως το 2030. Το υπολειπόμενο κόστος χρηματοδότησης φτάνει τα 2,9 δισ. ευρώ για τα Δωδεκάνησα και τα 1,4 δισ. ευρώ για το Βόρειο Αιγαίο.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αναμένεται να στηρίξει τα έργα με δάνεια 1,9 δισ. και 490 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα. Η διασύνδεση των Δωδεκανήσων θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κω, της Ρόδου και της Καρπάθου, ενώ ήδη βρίσκονται σε προχωρημένη φάση τρεις διαγωνισμοί για την υλοποίησή της.
Από την άλλη πλευρά, μέσω της διασύνδεσης των νησιών του Βορείου Αιγαίου, θα συνδεθούν με το ηπειρωτικό σύστημα η Λήμνος, η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος και η Σκύρος. Μάλιστα, ο διαγωνισμός για τα καλωδιακά τμήματα έχει ήδη περάσει στη δεύτερη φάση, με τις Fulgor, Nexans και Prysmian να διεκδικούν την κατασκευή του έργου.
Τα υπόλοιπα έργα
Πέρα όμως από τις δύο μεγάλες «ηλεκτρικές λεωφόρους» του Αιγαίου, το Ταμείο Απανθρακοποίησης προβλέπει και ένα ευρύ πλέγμα μικρότερων παρεμβάσεων. Σε αυτές περιλαμβάνονται νέα υποβρύχια καλώδια μέσης τάσης από τον ΔΕΔΔΗΕ για την ηλεκτροδότηση μικρών νησιών (όπως της Σίφνου, της Κύθνου, της Δονούσας και της Αμοργού).
Πρόκειται για έργα συνολικού προϋπολογισμού 560 εκατ. ευρώ, με στόχο να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο με 200 εκατ. Επίσης, θα επιχορηγηθούν εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών με μπαταρίες για αυτοκατανάλωση, μεγάλες μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, υβριδικοί σταθμοί ΑΠΕ, έργα αφαλάτωσης, υποδομές cold ironing σε λιμάνια και δίκτυα φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
