Οι υψηλές τιμές των καυσίμων αναμένεται να διατηρηθούν, ακόμη και αν οι τιμές του πετρελαίου συνεχίσουν να υποχωρούν τους επόμενους μήνες, καθώς οι πόλεμοι στη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή έχουν περιορίσει σημαντικά τη διαθέσιμη παγκόσμια δυναμικότητα διύλισης, προειδοποιούν οι ExxonMobil και Chevron.
Παραδοσιακά, οι τιμές της βενζίνης, του ντίζελ και των αεροπορικών καυσίμων ακολουθούσαν την πορεία του αργού πετρελαίου.
Ωστόσο, η σχέση αυτή αποδυναμώνεται, καθώς μεγάλος αριθμός διυλιστηρίων έχει τεθεί εκτός λειτουργίας, με αποτέλεσμα τα καύσιμα να παραμένουν ακριβά και να ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις, ακόμη και όταν το πετρέλαιο υποχωρεί.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η διύλιση
Ο οικονομικός διευθυντής της ExxonMobil, Νιλ Χάνσεν, δήλωσε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα του ενεργειακού συστήματος σήμερα είναι η διύλιση και εκτίμησε ότι η αγορά δεν έχει ακόμη αντιληφθεί πλήρως τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Σύμφωνα με τη Melius Research, σχεδόν το 10% της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης βρίσκεται ουσιαστικά εκτός αγοράς. Στους βασικούς λόγους περιλαμβάνονται ο σχεδόν κλειστός Πορθμός του Ορμούζ, οι συνεχιζόμενες ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια και η απαγόρευση εξαγωγών καυσίμων από την Κίνα.
Ως αποτέλεσμα, τα διυλιστήρια που παραμένουν σε λειτουργία εργάζονται στα όρια των δυνατοτήτων τους για να καλύψουν τη ζήτηση, χωρίς να μπορούν να αυξήσουν περαιτέρω την παραγωγή, ακόμη και όταν υπάρχει επαρκές αργό πετρέλαιο.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ευνοώντας τις εταιρείες του κλάδου, αλλά επιβαρύνοντας σημαντικά τους καταναλωτές.
Ξεπέρασε τα 4 δολάρια το γαλόνι στις ΗΠΑ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, προκαλώντας δυσαρέσκεια τόσο στους οδηγούς όσο και στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τις τελευταίες εβδομάδες έχει επικρίνει τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες επειδή δεν μειώνουν ταχύτερα τις τιμές.
Η λιανική τιμή της βενζίνης βρίσκεται μόλις 10% χαμηλότερα από το υψηλό του Μαΐου, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate έχει υποχωρήσει κατά 26% από τα υψηλά του 2026.
Ο αναλυτής της Goldman Sachs, Νιλ Μέτα, χαρακτήρισε τη διύλιση ως το βασικό «σημείο συμφόρησης» του πετρελαϊκού συστήματος, τονίζοντας ότι τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων παραμένουν εξαιρετικά υψηλά.
Το πρόβλημα με το ντίζελ
Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στα μεσαία αποστάγματα, δηλαδή στο ντίζελ, τα αεροπορικά καύσιμα και το πετρέλαιο θέρμανσης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουίρθ, επισήμανε ότι οι τιμές του ντίζελ παραμένουν μόλις 6% κάτω από τα φετινά υψηλά τους, παρότι η τιμή του αργού έχει υποχωρήσει τέσσερις φορές περισσότερο.
Προειδοποίησε μάλιστα ότι η αγορά ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο σφιχτή, καθώς οι χώρες του βόρειου ημισφαιρίου θα αρχίσουν να αναπληρώνουν τα αποθέματα πετρελαίου θέρμανσης ενόψει του χειμώνα.
Όπως ανέφερε, αναμένονται νέες ανοδικές πιέσεις στις τιμές των καυσίμων κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους και πιθανόν και αργότερα.
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στα αποθέματα καυσίμων. Ο διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Tortoise Capital Advisors, Ρομπ Θάμελ, σημείωσε ότι τα αποθέματα διυλισμένων προϊόντων πλησιάζουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα οι τιμές της βενζίνης να επηρεάζονται πλέον περισσότερο από τη διαθεσιμότητα αποθεμάτων παρά από τις διακυμάνσεις του αργού πετρελαίου.
5 εκατ. βαρέλια την ημέρα αδυνατούν να φτάσουν στην αγορά
Η ExxonMobil, η οποία διαθέτει το μεγαλύτερο δίκτυο διυλιστηρίων παγκοσμίως εκτός Κίνας, εκτιμά ότι περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερήσιας δυναμικότητας διύλισης παραμένουν αδύνατο να φτάσουν στην παγκόσμια αγορά.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ντάρεν Γουντς, δήλωσε ότι δεν έχει ξαναδεί τόσο μικρό περιθώριο διαθέσιμης παραγωγικής ικανότητας σε σχέση με τη ζήτηση και προειδοποίησε ότι θα χρειαστεί αρκετός χρόνος μέχρι η βιομηχανία να αποκαταστήσει την ισορροπία.
Δεν είναι η πρώτη φορά φέτος που η πετρελαϊκή βιομηχανία προειδοποιεί για σοβαρούς κινδύνους στην ενεργειακή αγορά. Προηγουμένως, ορισμένοι αναλυτές είχαν εκτιμήσει ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 200 δολάρια το βαρέλι εάν ο Πορθμός του Ορμούζ παρέμενε κλειστός για μεγάλο χρονικό διάστημα, κάτι που τελικά δεν συνέβη, παρά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Στοιχεία λειτουργίας των διυλιστηρίων
Τα στοιχεία λειτουργίας των διυλιστηρίων δείχνουν πόσο περιορισμένα είναι πλέον τα περιθώρια αύξησης της παραγωγής.
Στο δεύτερο τρίμηνο του έτους, τα διυλιστήρια της ExxonMobil στις αμερικανικές ακτές του Κόλπου λειτούργησαν με πληρότητα 95%, ενώ οι εγκαταστάσεις της Chevron στις ΗΠΑ έφτασαν στο 97%.
Η Shell κατέγραψε ακόμη υψηλότερο ποσοστό, στο 102%, αξιοποιώντας προσωρινά υπερβάσεις της ονομαστικής δυναμικότητας, αν και έχει ήδη προαναγγείλει μείωση της παραγωγής το τρέχον τρίμηνο λόγω προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης.
Η οικονομική διευθύντρια της Chevron, Έιμερ Μπόνερ, υπογράμμισε ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει περιορίσει ακόμη περισσότερο την προσφορά, επισημαίνοντας ότι οι μηχανισμοί που μέχρι σήμερα απορροφούσαν τους κραδασμούς της αγοράς εξαντλούνται σταδιακά, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων στα καύσιμα.
