Στο λιμάνι του Ηρακλείου κατέπλευσε από τη Νάπολη της Ιταλίας το γαλλικό σκάφος «Abeille Marengo», ενόψει της επανεκκίνησης των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI).
Σύμφωνα με το ΕΡΤnews, το σκάφος αναμένεται να κατευθυνθεί στην περιοχή όπου πρόκειται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες, μόλις εκδοθεί η σχετική NAVTEX. Ήδη έχουν υποβληθεί στο Λιμενικό Σώμα οι απαραίτητες αιτήσεις για την αδειοδότηση των δραστηριοτήτων του, καθώς και το αίτημα έκδοσης NAVTEX. Η ακριβής ημερομηνία έναρξης των εργασιών θα καθοριστεί μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών.
Η άφιξη του πλοίου έρχεται σε συνέχεια των κινήσεων που είχαν δρομολογηθεί τις προηγούμενες ημέρες για την επανεκκίνηση του έργου, σε μια περίοδο κατά την οποία το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου βρίσκεται στο επίκεντρο διπλωματικών διεργασιών. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις έρευνες βυθού που απομένουν για την οριστικοποίηση της όδευσης του καλωδίου, σε θαλάσσιες περιοχές ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, όπου η Τουρκία προβάλλει αξιώσεις επί της υφαλοκρηπίδας.
Οι δηλώσεις Φιντάν και το αίτημα της Τουρκίας για γραπτή ενημέρωση
Νέα δεδομένα στη διπλωματική διάσταση του έργου είχαν δημιουργήσει οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, τις οποίες ανέδειξε σε ρεπορτάζ του λίγες ημέρες νωρίτερα το energygame.gr. Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας είχε αναφέρει ότι η Άγκυρα δεν θα προβάλλει αντιρρήσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση, εφόσον λάβει γραπτή ενημέρωση για τις έρευνες βυθού, με αναλυτική περιγραφή των εργασιών και των συντεταγμένων τους.
Η τοποθέτηση αυτή διαφοροποιείται σε επίπεδο ρητορικής από προηγούμενες τουρκικές αντιδράσεις, χωρίς, ωστόσο, να σημαίνει ότι η Άγκυρα εγκαταλείπει τις διεκδικήσεις της. Όπως είχε επισημανθεί στο σχετικό ρεπορτάζ, κρίσιμο ζήτημα αποτελεί ο χαρακτήρας της ενημέρωσης που ζητά η Τουρκία: εάν θα πρόκειται για απλή γνωστοποίηση τεχνικών στοιχείων ή εάν θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση δικαιώματος αδειοδότησης στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή. Η ελληνική θέση, όπως έχει διατυπωθεί από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, είναι ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα από την οποία απαιτείται άδεια για τις συγκεκριμένες εργασίες. Ο ίδιος έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενημέρωσης άλλων κρατών της περιοχής, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι σαφές πως αυτή δεν συνιστά αδειοδοτική διαδικασία ούτε αναγνώριση δικαιοδοσίας.
Το προηγούμενο του 2024 και οι έρευνες για το EMC
Η εκκρεμότητα των ερευνών βυθού έχει τις ρίζες της στο καλοκαίρι του 2024, όταν οι εργασίες του ιταλικού ερευνητικού πλοίου Ievoli Relume, που πραγματοποιούσε έρευνες για λογαριασμό της γαλλικής Nexans, διακόπηκαν μετά την εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου. Το περιστατικό ανέδειξε τις δυσκολίες που συνοδεύουν την υλοποίηση του GSI, καθώς η τεχνική πρόοδος του έργου συνδέεται άμεσα με τις διπλωματικές και γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ενδιαφέρον παρουσιάζει το προηγούμενο του τηλεπικοινωνιακού καλωδίου East to Med Data Corridor (EMC), το οποίο σχεδιάζεται να συνδέσει τη Σαουδική Αραβία με την Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας. Για το συγκεκριμένο έργο έχουν δρομολογηθεί έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές νότια και νοτιοανατολικά της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου, προς την Κύπρο, με τις ελληνικές αρχές να έχουν εκδώσει τις σχετικές προβλέψεις για τις εργασίες. Η εξέλιξη αυτή έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στη συζήτηση για τον GSI, καθώς ενισχύει το επιχείρημα υπέρ της προώθησης των προβλεπόμενων διαδικασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση.
