Φιάσκο στην COP31, “τέτοια συμφωνία δεν την υπογράφουμε” λένε οι Βρυξέλλες

Καταρρέουν οι συνομιλίες για το κλίμα. Καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, απέσυραν το προσχέδιο οι διοργανωτές Τούρκοι και «δεν έχει άλλο»

Περιβαλλοντική μόλυνση © Unsplash

Σε αδιέξοδο οδηγούνται οι συνομιλίες του ΟΗΕ, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες απέρριψαν το τελικό προσχέδιο συμφωνίας που παρουσίασαν οι προεδρεύουσες χώρες της COP31 Τουρκία και η Αυστραλία, χαρακτηρίζοντάς το υπερβολικά αδύναμο να προωθήσει τον αγώνα κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Ύστερα από περισσότερες από δύο εβδομάδες διαπραγματεύσεων, οι οποίες παρατάθηκαν κατά δύο ημέρες πέραν του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, ο πρόεδρος της COP31 από την Τουρκία Μουράτ Κουρούμ δήλωσε κατά την τελική συνεδρίαση ότι διαπίστωσε πως δεν υπήρχε συμφωνία. Επιβεβαίωσε ότι δεν θα προωθήσει κανένα νέο κείμενο και αργότερα αποχώρησε από το βήμα, ενώ εκπρόσωποι διαφόρων χωρών συνέχιζαν τις ομιλίες τους.

«Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνουμε, κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Καθώς συμμετέχουν 196 χώρες, εκείνες θα λάβουν την απόφαση και εμείς θα τη σεβαστούμε», δήλωσε. «Από δω και στο εξής δεν θα υπάρξει νέο κείμενο».

Η τελευταία φορά που οι συνομιλίες του ΟΗΕ για το κλίμα απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία αποδεκτή από όλες τις χώρες ήταν στην Κοπεγχάγη, το 2009.

Η κατάρρευση των συνομιλιών αυτή τη φορά σημειώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία πολλαπλές κρίσεις, μεταξύ των οποίων οι πόλεμοι και η κοινωνική δυσαρέσκεια για το αυξημένο κόστος διαβίωσης, αποσπούν την πολιτική προσοχή από τα προβλήματα που προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.

Ο Ιρλανδός υπουργός Περιβάλλοντος Ντάραγκ Ο’Μπράιεν δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να στηρίξει την προτεινόμενη συμφωνία, εν μέρει επειδή δεν γίνεται καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, τα οποία, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αποτελούν βασική αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

«Είναι αδιανόητο να έχουμε μια πράξη για το κλίμα που δεν κάνει καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα και καμία αναφορά στη μετάβαση μακριά τους», δήλωσε.

Ο Παναμάς δήλωσε επίσης ότι δεν μπορεί να στηρίξει το κείμενο, καθώς δεν αντιμετωπίζει την έκταση και τον επείγοντα χαρακτήρα της κλιματικής κρίσης.

Υπέρβαση του ορίου 1,5°C

Η φετινή COP είναι η πρώτη μετά την επιβεβαίωση, τον Οκτώβριο, από τον περιβαλλοντικό οργανισμό του ΟΗΕ ότι η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας αναμένεται να ξεπεράσει τους 1,5 βαθμούς Κελσίου.

Πρόκειται για το όριο που συμφώνησαν οι χώρες πριν από περισσότερο από μία δεκαετία, κατά τις συνομιλίες για το κλίμα στο Παρίσι, ότι θα προσπαθούσαν να μην υπερβούν. Πέρα από αυτό το όριο, οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων γίνονται εντονότερες.

Πιέσεις από Σ. Αραβία και άλλες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες

Το προτεινόμενο κείμενο της συμφωνίας αναγνώριζε ότι το όριο αυτό θα ξεπεραστεί, αλλά ζητούσε την ταχύτερη ανάπτυξη τεχνολογιών αφαίρεσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, με στόχο να αντιστραφεί τελικά αυτή η εξέλιξη.

Παρατηρητές που βρίσκονταν στον χώρο της διάσκεψης ανέφεραν ότι η Σαουδική Αραβία και άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγοί χώρες άσκησαν έντονες πιέσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, προκειμένου το τελικό κείμενο να μην περιλαμβάνει ρητή αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, ενώ παράλληλα να περιλαμβάνει τις τεχνολογίες αφαίρεσης άνθρακα.

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, σε συνδυασμό με σημαντικές μειώσεις των εκπομπών, είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Ωστόσο, επικριτές της συμφωνίας εξέφρασαν την ανησυχία ότι η διατύπωση σχετικά με την αφαίρεση άνθρακα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για τη συνέχιση της εξόρυξης και παραγωγής πετρελαίου.

Εκπρόσωπος της αντιπροσωπείας της Σαουδικής Αραβίας δήλωσε στη σύνοδο ότι εκπλήσσεται από τις αντιδράσεις απέναντι στην τεχνολογία.

«Εάν πράγματι η κλιματική πρόκληση, όπως ανέφεραν ορισμένοι σήμερα, είναι τόσο σημαντική, τότε δεν έχει κανένα νόημα να αφαιρούνται από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων οι συγκεκριμένες λύσεις», δήλωσε.

Η διαδικασία της COP αποτελεί το βασικό μέσο μέσω του οποίου οι χώρες συντονίζουν τις προσπάθειές τους για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Η ετήσια σύνοδος κορυφής δίνει στις χώρες την ευκαιρία να δείξουν ότι είναι πρόθυμες να συνεργαστούν για την εξεύρεση λύσεων, καθώς και να συμβάλουν στη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης των προβλημάτων που προκαλεί η άνοδος της θερμοκρασίας.

Παρότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας αποτελεί πλήγμα για τις προσπάθειες ενίσχυσης της διεθνούς δράσης, η αδυναμία υιοθέτησης μιας πολιτικής διακήρυξης στην Αττάλεια δεν ακυρώνει τις δεσμεύσεις που έχουν συμφωνηθεί σε προηγούμενες συνόδους ούτε καταργεί τα τεχνικά και νομικά πλαίσια που διέπουν τη διεθνή συνεργασία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.