Στην ανταποκρίτρια της ΕΡΤ στην Ουάσιγκτον Λένα Αργύρη από την έδρα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, μίλησε ο Κυριάκος Πιερρακάκης που έκανε λόγο για ενδεχόμενη λήψη νέων μέτρων. «Το πλεόνασμα θα είναι μεγαλύτερο από το στόχο. Η υπεραπόδοση της οικονομίας θα επιστρέψει στους πολίτες με στοχευμένη στήριξη».
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης στην ΕΡΤ, στο περιθώριο των εργασιών της εαρινής συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ουάσιγκτον, ο υπουργός σημείωσε ότι οι τελικές επιδόσεις αναμένεται να υπερβούν τις αρχικές εκτιμήσεις, διευκρινίζοντας ότι η ακριβής εικόνα θα αποτυπωθεί το επόμενο διάστημα.
Όλη η συνέντευξη του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη
Λένα Αργύρη:
Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτή τη συνέντευξη στην ΕΡΤ. Να ξεκινήσουμε με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου μιας και βρισκόμαστε, εδώ, στην έδρα του Οργανισμού. Προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,8% έναντι 2,4% που προέβλεπε ο δικός μας προϋπολογισμός. Αλλάζει αυτό κάπως τη στρατηγική του σχεδιασμού της κυβέρνησης;
Κυριάκος Πιερρακάκης:
Να πω, καταρχήν, ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι πάντα πιο συντηρητικό στις προβλέψεις του και αυτό αφορά και την ανάπτυξη, αφορά και τα στοιχεία του πληθωρισμού.
Όμως, αυτό που μπορώ, επίσης, να σας πω είναι το ότι είναι δεδομένο ότι σε αυτό το περιβάλλον, διεθνώς, κάθε χώρα, αυτή τη στιγμή, και η Ευρωζώνη συνολικά αλλά και χώρες όπως η Γερμανία για παράδειγμα, αναθεωρούν την ανάπτυξη προς τα κάτω και αναθεωρούν τον πληθωρισμό προς τα πάνω. Είναι το περιβάλλον στο οποίο βρισκόμαστε, είναι οι επιπτώσεις μιας πάρα πολύ σημαντικής κρίσης, της κρίσης που αφορά τα Στενά του Ορμούζ.
Σε ό,τι μας αφορά το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθούμε, είναι αυτό το οποίο έχουμε ήδη ανακοινώσει: να μπορούμε να παρέχουμε στοχευμένα μέτρα, στοχευμένη υποστήριξη στους πολίτες και να μπορούμε ταυτόχρονα με τη στρατηγική μας, όπως εκδηλώθηκε στην τελευταία ΔΕΘ, να στηρίζουμε όσους έχουν περισσότερο ανάγκη την υποστήριξη της πολιτείας ειδικά σε μια κρίση όπως αυτή.
Και αυτό που μπορώ να πω και να διαβεβαιώσω και όσους μας βλέπουν είναι ότι κάθε βήμα αυτής της κρίσης, ακόμη και αν είμαστε στα πιο δύσκολα σενάρια ή ακόμη και αν είμαστε στα πιο καλά, θα το διανύσουμε μαζί.
Η ελληνική οικονομία δεν είναι αυτή που ήταν. Είμαστε πλέον σε θέση να πατάμε πολύ καλύτερα και πολύ πιο γερά στα πόδια μας.
Λένα Αργύρη:
Μιας και είπατε για τον πληθωρισμό, έχουμε αύξηση στο 3,5%. Σας ανησυχεί αυτό για μια νέα πίεση στα εισοδήματα των νοικοκυριών;
Κυριάκος Πιερρακάκης:
Εγώ θα σας πω ότι και αυτό, όπως υπογράμμισα πριν, είναι λίγο παραπάνω από αυτό που, εν τέλει, και εμείς περιμένουμε. Αλλά, παρόλα αυτά, ο πληθωρισμός προφανώς μας ανησυχεί με την έννοια και της ορολογίας που οι πολίτες που μας βλέπουν χρησιμοποιούν, είναι αυτό που λέμε ακρίβεια. Είναι η αύξηση των τιμών.
Η στρατηγική της κυβέρνησης που έχουμε ακολουθήσει εδώ και καιρό ποια είναι; Από τη μία να μπορούμε να πάρουμε ρυθμιστικά μέτρα όπως το πλαφόν. Από την άλλη να μπορείς να υποστηρίζεις το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών με την πολιτική σου συνολικότερα, όχι μόνο δηλαδή με το εδώ και το τώρα, με τη διαχείριση μιας κρίσης. Στην τελευταία ΔΕΘ κάναμε τη μεγαλύτερη μείωση φόρων στη μεταπολίτευση. Γιατί; Γιατί κρίναμε ότι ο καλύτερος τρόπος, ο πιο συστηματικός τρόπος για να στηρίξεις τους πολίτες είναι να αυξήσεις το διαθέσιμο εισόδημά τους. Αλλά, από εκεί και πέρα, ναι, σε μια ενεργειακή κρίση όπως αυτή, το είδαμε το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε σε ό,τι αφορά ειδικά το φυσικό αέριο, στηρίζεις τους πολίτες και με έκτακτα μέτρα, με στοχευμένα μέτρα.
Και τώρα έχουμε και αυτή την εμπειρία του τι δούλεψε και του τι δεν δούλεψε από τότε, παγκοσμίως και πανευρωπαϊκά, για να μπορούμε να είμαστε σε θέση να κάνουμε μέτρα όπως αυτά που έχουμε ήδη ανακοινώσει: τη στήριξη του diesel, το fuel pass, τη στήριξη σε ό,τι αφορά τις τιμές των λιπασμάτων.
Άρα, αν τα βάλει κανείς όλα αυτά μαζί, είναι μια συνολική στρατηγική που πατάει γερά πάνω στα θεμέλια της ανάπτυξης, της πολιτικής σταθερότητας και όλων εκείνων των κατακτήσεων της ελληνικής οικονομίας, εγώ θα πω και της ελληνικής κοινωνίας συνολικότερα.
Λένα Αργύρη:
Πόσο ευάλωτη είναι η ελληνική οικονομία σε μια παρατεταμένη άνοδο των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου και σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο σκέφτεστε αυτά στα οποία αναφερθήκατε να τα συνεχίσετε, επιδοτήσεις σε λιπάσματα σε καύσιμα.
Κυριάκος Πιερρακάκης:
Να πω καταρχήν ότι είναι πολύ λιγότερο ευάλωτη από ό,τι ήταν στο παρελθόν. Πατάει πολύ πιο γερά στα πόδια της, όπως είπα και πριν, η ελληνική οικονομία. Και βέβαια αν τη συγκρίνει κανείς και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες- αναφέρατε τα στοιχεία της ανάπτυξης – η ανάπτυξη είναι διπλάσια ή υπερδιπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου τα τελευταία χρόνια. Η ίδια επίδοση συντελείται και τώρα.
Άρα, είμαστε σε μια πολύ πιο ισχυρή συνθήκη και ταυτόχρονα έχουμε ισχυρά πλεονάσματα και πρωτογενή και συνολικά, το χρέος αποκλιμακώνεται ταχύτερα.
Συνεπώς είμαστε μια άλλη οικονομία και ειδικά αν δει κανείς πώς προκύπτει αυτή η ανάπτυξη, προκύπτει με έναν πολύ συστηματικό τρόπο, με μείωση της φοροδιαφυγής, με αύξηση των επενδύσεων, με αύξηση των εξαγωγών.
Συνεπώς, να το ξαναπώ, η Ελλάδα δεν είναι αυτή που ήταν και ειδικά εδώ στον χώρο του ΔΝΤ, ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών το αισθάνεται αυτό πολύ πιο έντονα από ότι αν κάναμε αυτή τη συζήτηση 10 χρόνια πριν.
Από εκεί και πέρα, σε ό,τι αφορά τη στήριξη στους πολίτες στα δεδομένα αυτής της κρίσης, να πω ότι η κρίσιμη παράμετρος είναι μία, η λέξη διάρκεια. Έχουμε αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια. Άλλη θα είναι αυτή η κρίση εάν διαρκέσει άλλες δύο εβδομάδες, άλλη θα είναι εάν διαρκέσει άλλους δύο ή τρεις μήνες. Σε κάθε περίπτωση και σε κάθε σενάριο θα είμαστε δίπλα σε κάθε πολίτη. Την κρίση αυτή θα την διαχειριστούμε και θα την διανύσουμε μαζί. Η ελληνική οικονομία είναι σε θέση αυτό να το κατακτήσει, είναι σε θέση αυτό να το πετύχει.
Λένα Αργύρη:
Σε λίγες μέρες αναμένουμε και τα στοιχεία για το πρωτογενές πλεόνασμα. Τι προσδοκίες υπάρχουν, τι περιμένουμε και αν περνάνε τις προσδοκίες μας, υπάρχει περιθώριο για κάποια έκτακτα μέτρα στήριξης.
Κυριάκος Πιερρακάκης:
Εντάξει, αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι θα υπάρξει μια αναθεώρηση προς τα πάνω. Είναι δεδομένο δηλαδή ότι η επίδοση του πρωτογενούς πλεονάσματος και του συνολικού πλεονάσματος θα είναι καλύτερη από το αναμενόμενο. Το ποια ακριβώς θα είναι αυτή θα το δούμε τις επόμενες ημέρες, γιατί μένει να έχουμε, αν θέλετε, την τελική εκδοχή των στοιχείων.
Να πω εδώ ότι ο διαθέσιμος χώρος δεν είναι ακριβώς η αύξηση που θα προκύψει στο πλεόνασμα αυτό, γιατί το ξέρετε πολύ καλά πλέον έχουμε τον κανόνα δαπανών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να συμφωνείς με τις Βρυξέλλες το ποιος ακριβώς είναι ο χώρος που είναι διαθέσιμος για να μπορέσεις να ξοδέψεις. Αλλά σε κάθε περίπτωση, το είδατε και πέρσι, το βλέπετε και σε κάθε στιγμή, σε κάθε πρωτοβουλία που λαμβάνει η ελληνική κυβέρνηση, τα χρήματα αυτά, τα οποία έρχονται με έναν συστηματικό τρόπο από την πάταξη της φοροδιαφυγής, από περισσότερη ανάπτυξη, γυρνάνε πίσω σε αυτούς που αφορούν, γυρνάνε πίσω στην ελληνική κοινωνία, γυρνάνε πίσω σε κάθε πολίτη. Άρα: θα περιμένουμε να δούμε τα τελικά στοιχεία, θα περιμένουμε να δούμε ποιος είναι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος, θα συσχετίσουμε την αξιολόγησή μας με το τι συμβαίνει στα Στενά του Ορμούζ, με το τι συμβαίνει στις συντεταγμένες αυτής της ενεργειακής κρίσης και σίγουρα θα παρέμβουμε αναλόγως. Ανάλογα και με το ποιος θα είναι αυτός ο χώρος.
Λένα Αργύρη:
Μάλιστα. Σας άκουσα Υπουργέ. Μιας και πολλές φορές αναφερθήκατε στην κρίση και στη διάρκεια, σας έχω ακούσει σε όλες τις παρεμβάσεις και τις συνεντεύξεις που έχετε δώσει εδώ στην Ουάσιγκτον να λέτε ότι η παγκόσμια οικονομία ενδεχομένως να βρίσκεται μπροστά στην δυσκολότερη, σοβαρότερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία και φέρατε, για παράδειγμα, τις δύο ενεργειακές κρίσεις του ‘70 συνδυαστικά με αυτή που προέκυψε από τον πόλεμο στην Ουκρανία το ‘22. Πόσο κοντά σε ένα τόσο σοβαρό σενάριο, σε μια τόσο δύσκολη κατάσταση βρισκόμαστε και ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας;
Κυριάκος Πιερρακάκης:
Είμαστε πολύ κοντά σε αυτό και αυτό το οποίο τόνισα είναι ακριβώς αυτό που τονίζει και ο Φατίχ Μπιρόλ του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας- ποια είναι η διάσταση αυτής της κρίσης; Μπορεί δυνητικά να είναι μεγαλύτερη από τις τρεις προηγούμενες μαζί.
Αν πάρετε τις πετρελαϊκές κρίσεις του ’70, συνολικά είχαμε απώλεια 10 εκατομμύρια βαρέλια τη μέρα πετρελαίου και στις δύο αθροιστικά. Τώρα είμαστε στα 13.
Αν συγκρίνουμε σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο το 2022 με το σήμερα, η πτώση σε BCM που συντελέστηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν από τα 155, πέσαμε στα 80. Ήταν μείον 75.
Τώρα, αν πάμε σε ετήσια βάση, αυτό το οποίο συμβαίνει, δηλαδή αν όντως μεταφραστεί σε ετήσια βάση η απώλεια, είμαστε στα μείον 110.
Άρα αν τα βάλει αυτά κανείς κάτω, αθροιστικά έχεις τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση της ιστορίας, εάν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν άμεσα.
Βέβαια, αν ανοίξουν άμεσα, θα πρέπει να δούμε πόσο γρήγορα θα μπορέσουμε να επανέλθουμε στην προηγούμενη ισορροπία και πού θα πάει η τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Γιατί; Γιατί ξέρουμε ότι πάρα πολλές ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, περίπου 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις, έχουν επηρεαστεί. Περίπου 30 από αυτές έχουν πολύ σοβαρές ζημιές.
Μένει να δούμε λοιπόν πόσο γρήγορα θα μπορέσουν όλα αυτά να αποκατασταθούν.
Και βέβαια από τα Στενά περνάνε και πάρα πολλά άλλα προϊόντα. Το ένα τρίτο των λιπασμάτων, επειδή αναφερθήκαμε πριν στα λιπάσματα — γι’ αυτό και πήραμε και την πρωτοβουλία της στήριξης — αλλά και πολλά άλλα παράγωγα προϊόντα, που έχουν σχέση με το πετρέλαιο, πετροχημικά.
Ξέρετε, είναι σαφές ότι είναι μια τρομερά σημαντική αρτηρία της παγκόσμιας οικονομίας. Και η επίδραση του να είναι κλειστά τα Στενά τη βιώνει κάθε οικονομία παγκοσμίως και κάθε νοικοκυριό παγκοσμίως.
Άρα πρέπει να πετύχουν όλες οι πρωτοβουλίες ώστε τα Στενά να ανοίξουν άμεσα.
Και από εκεί και πέρα, εμείς ως ελληνική κυβέρνηση — εγώ θα πω και συνολικά η ευρωπαϊκή οικονομία — μελετάμε την επίδραση, θέλουμε να δούμε ποια θα είναι η πληθωριστική επίδραση και τι σημαίνει αυτό στο ράφι για τον κάθε πολίτη που μας βλέπει, όταν πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ.
Και να παρέμβουμε αντιστοίχως, γιατί καταλαβαίνουμε ότι ακόμη και αν ανοίξουν αύριο τα Στενά, κάποιες από τις επιπτώσεις έχουν έρθει για να μείνουν.
Άρα κάποια από τα μέτρα και κάποιες από τις παρεμβάσεις που θα κάνουμε στην πορεία θα είναι ανάλογες, για να μπορέσουμε να στηρίξουμε τον κάθε πολίτη, την κάθε οικογένεια.
Λένα Αργύρη:
Δηλαδή, αν ανοίξουν και αύριο τα Στενά, δεν θα επανέλθουν τα πράγματα σύντομα στην κατάσταση που υπήρχε πριν;
Κυριάκος Πιερρακάκης:
Οι ειδικοί λένε ότι μπορεί να χρειαστούν κατ’ ελάχιστον δύο μήνες για να επανέλθουν τα πράγματα εκεί που ήταν, και με πολλά ερωτηματικά για το ποια είναι η κατάσταση στο πεδίο.
Όπως σας είπα, η λέξη-κλειδί είναι η λέξη «αβεβαιότητα» μαζί με τη λέξη «διάρκεια».
Σε κάθε περίπτωση, εγώ υπογραμμίζω και πάλι αυτό που σας είπα πριν: η ελληνική οικονομία δεν είναι στο σημείο που ήταν πριν λίγα χρόνια.
Είμαστε πραγματικά σε θέση… με τα πλεονάσματα που έχουμε, με τους ρυθμούς ανάπτυξης που έχουμε, με τη χαμηλότερη ανεργία εδώ και δεκαετίες, με το γεγονός ότι το χρέος μας αποκλιμακώνεται γρήγορα, έχουμε πετύχει πάρα πολλά.
Αυτό είναι μια κατάκτηση του ελληνικού λαού. Είναι μια κατάκτηση όσων μας βλέπουν.
Θα τη διαφυλάξουμε αυτή την κατάκτηση και θα χτίσουμε πάνω της, με στοχευμένα μέτρα, με στοχευμένη στήριξη, όπως λέει και η Κομισιόν, να πάει εκεί που πραγματικά υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη: αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε, θα είμαστε εκεί σε κάθε βήμα αυτής της κρίσης.
Λένα Αργύρη: Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει συζήτηση για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής ή για νέα κοινά μέτρα στήριξης. Αναφερθήκατε στο ότι παρακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, φυσικά, πολύ στενά την κρίση, αλλά πώς το βλέπετε;
Κυριάκος Πιερρακάκης:
Κοιτάξτε, σε πρώτη φάση, αυτό που ανακοινώθηκε από την Κομισιόν είναι η περίμετρος των μέτρων, είναι τα μαθήματα του 2022, δηλαδή, τι είδους μέτρα λαμβάνεις, ποια μέτρα δουλεύουν.
Γιατί αυτή η πολιτική που κάνουμε ως κυβερνήσεις είναι η δημοσιονομική πολιτική. Έχεις ταυτόχρονα και τη νομισματική πολιτική που κάνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που προσπαθεί να συγκρατήσει τον πληθωρισμό, να συγκρατήσει την ακρίβεια.
Άρα σίγουρα, τι λέμε; Καταρχήν εν πρέπει να κάνουμε ανάποδα πράγματα, πράγματα που θα υπονομεύσουν αυτή την προσπάθεια.
Γι’ αυτό και η Κομισιόν μιλάει για μέτρα στοχευμένα, για μέτρα προσωρινά , για μέτρα που είναι δημοσιονομικά υπεύθυνα για να μπορούμε να συγκρατήσουμε και να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, πραγματικά για εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει λάβει τα μέτρα που έχουμε ήδη ανακοινώσει: τη στήριξη στο ντίζελ οριζόντια, γιατί θεωρήσαμε και θεωρούμε ότι το ντίζελ περνάει αυτόματα στον πληθωρισμό, γρηγορότερα στον πληθωρισμό, τη στήριξη μέσω του fuel pass στην αμόλυβδη πραγματικά για εκείνους που το έχουν περισσότερο ανάγκη και τη στήριξη σε ό,τι αφορά την τιμή των λιπασμάτων.
Θα δούμε τα βήματα τα οποία θα έχουμε μπροστά μας ως πρόκληση και ως κρίση στην πορεία ανάλογα με το αν τα Στενά θα ανοίξουν γρηγορότερα ή αργότερα και θα λάβουμε τα ανάλογα μέτρα, και ως Έλληνες και ως Ευρωπαίοι.
Είναι δεδομένο ότι σε αυτή τη φάση να μην δημιουργηθεί δημοσιονομική κρίση μέσα από μια ενεργειακή κρίση.
Αλλά αν το βάθος αυτής της κρίσης αποδειχθεί μεγαλύτερο, τότε θα είναι και διαφορετική η ευρωπαϊκή αντίδραση. Όμως δεν είμαστε αυτή τη στιγμή εκεί.
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για όλα τα σενάρια και να είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε.
